ดาวยังเป็นใจ กลุ่มดาวหงส์ เจิดจ้าตลอดฤดูร้อน หางหงส์ สว่างที่สุด อยากเห็นมองท้องฟ้าทิศเหนือ
ถ้าคุณชอบดูดาวในฟ้าฤดูร้อน ชอบทางช้างเผือก โดยเฉพาะถ้าคุณเป็นแฟนทีมหงส์แดงลิเวอร์พูล คุณต้องรู้จักกลุ่มดาวนี้ให้มาก ๆ กลุ่มดาวหงส์
ภายหลังจากทีม “หงส์แดง” ลิเวอร์พูล ผงาดครองแชมป์ลีกสมัยที่ 20 ได้สำเร็จ หลังถล่ม “ไก่เดือยทอง” ท็อตแน่ม ฮ็อตสเปอร์ ด้วยสกอร์ขาดลอย 5-1 ในการแข่งขันฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษ ฤดูกาล 2024/2025 แมตช์เดย์ที่ 34 ที่สนามแอนฟิลด์ เมืองลิเวอร์พูล ประเทศอังกฤษ เมื่อคืนวันที่ 27 เมษายนนั้น
ในส่วนของนักดูดาว ช่วงเวลานี้หากเงยหน้ามองท้องฟ้าทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ตอนค่ำๆ ถึงดึกๆ ก็จะเจอ กลุ่มดาวหงส์ หรือทีมฟุตบอลหงส์แดง ที่คนชอบดูดาวหลายคนเรียกว่า กลุ่มดาวลิเวอร์พูล ช่วงเวลานี้กลุ่มดาวหงส์จะสว่างโดดเด่นบนบนท้องฟ้า สังเกตได้ไม่ยากนัก
ทั้งนี้ กลุ่มดาวหงส์ (Cygnus) เป็นหนึ่งใน 88 กลุ่มดาวมาตรฐานบนท้องฟ้า และเป็นหนึ่งใน 48 กลุ่มดาวของทอเลมีซึ่งมีบันทึกไว้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 2 จึงนับเป็นกลุ่มดาวโบราณ กลุ่มดาวหงส์เป็นกลุ่มดาวขนาดใหญ่ สังเกตได้ง่าย เป็นหนึ่งในกลุ่มดาวแรก ๆ ที่นักดูดาวควรรู้จัก กลุ่มดาวหงส์มีรูปร่างคล้ายกางเขนขนาดใหญ่ บางครั้งฝรั่งก็เรียกว่า Northern Cross ซึ่งหมายถึงกางเขนเหนือ ให้เข้าคู่กับกลุ่มดาวกางเขนใต้ เพราะดูคล้ายกางเขนจริง ๆ และอยู่ทางซีกฟ้าเหนือ แต่คนไทยไม่ยักมีใครเรียกว่ากลุ่มดาวกางเขนเหนือ ด้านขายาวแทนคอของหงส์ ด้านขาสั้นแทนตำแหน่งของหาง อีกสองขาของกางเขนแทนปีกของหงส์ที่กำลังกางออกโบยบินอยู่บนสรวงสวรรค์ หันหัวไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ มีทางช้างเผือกพาดผ่านกลางกลุ่ม
กลุ่มดาวหงส์มีดาวสว่างหลายดวง ดาวที่สว่างที่สุดคือ หางหงส์ (Deneb) หรือชื่อในระบบเบเยอร์ว่า แอลฟาหงส์ (α Cyg) อยู่ที่ตำแหน่งที่แทนหาง และชื่อ Deneb ก็แผลงมาจากคำในภาษาอาหรับที่แปลว่าหาง มีความสว่าง 1.25 เป็นดาวมีความสว่างอันดับ 19 บนท้องฟ้ายามค่ำคืน
ความจริงดาวหางหงส์เป็นดาวใหญ่มาก นักดาราศาสตร์จัดว่าเป็นดาวยักษ์ใหญ่สีน้ำเงิน หมายความว่าร้อนมากและใหญ่มาก มีขนาดใหญ่กว่าดวงอาทิตย์ไม่ต่ำกว่า 100 เท่า อยู่ห่างจากโลกประมาณ 1,500 ปีแสง
กลุ่มดาวที่อยู่ติดกลุ่มดาวหงส์ ได้แก่ กลุ่มดาวพิณ กลุ่มดาวหมาจิ้งจอก กลุ่มดาวมังกร กลุ่มดาวซีฟิอัส กลุ่มดาวกิ้งก่า และกลุ่มดาวม้าบิน
ดาวหางหงส์ เป็นหนึ่งในสามของดาวที่เรียงกันเป็นสามเหลี่ยมฤดูร้อน ซึ่งเป็นดาวเรียงรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มองเห็นได้เด่นชัดตลอดฤดูร้อน ดาวอีกสองดวงในสามเหลี่ยมนี้คือ ดาวเวกาในกลุ่มดาวพิณ และดาวตานกอินทรีในกลุ่มดาวนกอินทรี สามเหลี่ยมฤดูร้อนจึงใช้เป็นตัวช่วยหากลุ่มดาวหงส์ได้เป็นอย่างดี (รวมถึงกลุ่มดาวพิณและกลุ่มดาวนกอินทรีด้วย) เพียงแค่หาสามเหลี่ยมฤดูร้อนเจอก็รู้กลุ่มดาวหงส์แล้ว
ดาวที่สว่างรองลงมาในกลุ่มอยู่อีกฟากหนึ่งของกลุ่มซึ่งอยู่ที่ตำแหน่งหัวของหงส์ ขื่อ ดาวอัลบิรีโอ (Albireo) หรือชื่อในระบบเบเยอร์ว่า บีตาหงส์ (β Cyg) มีความสว่าง 3 ชนิดสเปกตรัมเค ความน่าสนใจของดาวดวงนี้อยู่ที่มันไม่ใช่ดาวเดี่ยว แต่เป็นดาวคู่ เมื่อมองด้วยตาเปล่าอาจมองเห็นเป็นเป็นเพียงดาวดวงเดียว แต่เมื่อมองผ่านกล้องโทรทรรศน์ จะปรากฏเป็นดาวคู่ชัดเจน ดาวดวงที่สว่างกว่ามีชื่อว่ามีสีเหลือง มีอันดับความสว่าง 3.1 และอีกดวงหนึ่งหรี่กว่ามีสีน้ำเงิน มีอันดับความสว่าง 5.8 ดาวทั้งสองดวงอยู่ห่างกัน 380 ปีแสงในอวกาศ
เมื่อพบกลุ่มดาวหงส์แล้ว ลองสังเกตดูดีๆ ว่าพื้นหลังของกลุ่มดาวนี้ไม่ได้มืดสนิทนัก แต่เหมือนมีฝ้าจาง ๆ พาดผ่านอยู่ ใช่แล้ว นั่นคือทางช้างเผือก ดังนั้น หากใครมีกล้องสองตาก็ไม่ควรพลาดที่จะเอากล้องกวาดดูทะเลดาวนับล้านที่อยู่ในกลุ่มดาวนี้
