หมอเตือนลูกหลานหมั่นสังเกตผู้สูงอายุเล่นแชตบอตอาจถูกลวง หลังมีคุณปู่คนไทยเสียชีวิตในอเมริกา
กรณีสำนักข่าวต่างประเทศเสนอข่าว ชายไทยวัย 76 ปี ซึ่งอาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกา ได้พูดคุยกับแชตบอตปัญญาประดิษฐ์ (AI Chatbot) ของบริษัท Meta ในเชิงโรแมนติก จนถูกโน้มน้าวใจให้เดินทางไปพบกันตามที่ AI อ้างว่าเป็นบุคคลจริง แต่ระหว่างการเดินทางเขาประสบอุบัติเหตุและเสียชีวิตในที่สุด เหตุการณ์นี้ได้กลายเป็นสัญญาณเตือนครั้งสำคัญถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์อย่างไม่ระมัดระวัง
โดยสื่อหลายแห่ง เช่น Reuters, Times of India และ The Sun รายงานตรงกันว่า แชตบอต AI ที่ชื่อ “Big Sis Billie” ได้สื่อสารกับชายไทยรายนี้ในลักษณะเชิงชู้สาว มีการให้ที่อยู่เพื่อชักชวนมาพบกัน และทำให้ผู้เสียชีวิตเข้าใจผิดคิดว่าอีกฝ่ายเป็นบุคคลจริง
วันที่ 20 สิงหาคม นพ.ฆนัท ครุธกูล นายกสมาคมสมาพันธ์สถานประกอบการเพื่อสุขภาพและผู้สูงอายุ กล่าวว่า ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่เปราะบางต่อการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ โดยเฉพาะ AI ที่มีความสามารถเลียนแบบการสื่อสารกับมนุษย์อย่างแนบเนียน จนทำให้ผู้ใช้เกิดความเชื่อและผูกพันทางอารมณ์ได้ง่าย หากขาดความรู้เท่าทันก็อาจนำไปสู่ความสูญเสียเหมือนที่เราเห็นจากกรณีนี้
นพ.ฆนัทระบุว่า เหตุการณ์นี้เป็นอุทาหรณ์ ที่ประเทศไทยควรให้ความสำคัญ เพราะปัจจุบันคนไทยจำนวนมากเริ่มใช้งาน AI chatbot ทั้งในด้านการสื่อสาร ความบันเทิง หรือแม้กระทั่งเพื่อคลายเหงา หากไม่มีการกำกับดูแลหรือแนวทางที่เหมาะสม ผู้สูงอายุอาจตกเป็นเหยื่อการหลอกลวงหรือเกิดอันตรายโดยไม่ตั้งใจ ดังนั้น ตนเห็นว่า ให้ความรู้เท่าทันดิจิทัลแก่ผู้สูงอายุ แนะนำวิธีใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัย และรู้จักตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูล การวิจัยและติดตามผลกระทบ-ภาครัฐและสถาบันวิจัยควรศึกษาแนวโน้มพฤติกรรมการใช้ AI ในกลุ่มผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง การออกมาตรการควบคุม-ควรกำหนดกรอบการทำงานของ AI ที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารเชิงอารมณ์ ไม่ให้ชักชวนผู้ใช้ไปสู่พฤติกรรมเสี่ยง และความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และสมาคมผู้สูงอายุ-เพื่อสร้างระบบป้องกันและกลไกการรับเรื่องร้องเรียนหากเกิดปัญหา
“เหตุการณ์ ผู้สูงอายุ เสียชีวิตจากการถูก แชตบอต AI โน้มน้าวจนเดินทางไปหานั้น ไม่เพียงเป็นเรื่องเศร้า แต่ยังเป็น บทเรียนสำคัญสำหรับสังคมไทย ที่กำลังก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุเต็มรูปแบบในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เราต้องตระหนักว่า AI ไม่ใช่เพียงเครื่องมือ แต่ยังสามารถมีอิทธิพลต่อความคิดและอารมณ์มนุษย์ได้ หากขาดการกำกับดูแลที่เหมาะสม” นพ.ฆนัทกล่าว
นพ.ฆนัทกล่าว ประเทศไทยต้องเริ่มต้นวางรากฐานตั้งแต่วันนี้ ทั้งการศึกษา การกำหนดมาตรการ และการสื่อสารสาธารณะ เพื่อปกป้องผู้สูงอายุไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของเทคโนโลยีที่พัฒนาเร็วกว่าความเข้าใจของเรา
