ยศชนัน เดินหน้าโครงการกลุ่มดาวเทียมวงโคจรต่ำ ร่วมลงนาม MOC อวกาศไทย-ญี่ปุ่น
วันที่ 24 มิถุนายน ที่ ทำเทียบเอกอัคราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย ศ.ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นายมาซาโตะ โอตากะ เอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย ร่วมเป็นสักขีพยานการลงนาม Memorandum of Cooperation (MOC) ระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ประเทศไทย กับกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม (Ministry of Economy, Trade, and Industry, METI) แห่งประเทศญี่ปุ่น ตามที่ ครม. มีมติเห็นชอบร่างบันทึกความร่วมมือว่าด้วยกิจกรรมด้านอวกาศ เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา โดยการลงนาม MOU ดังกล่าวมี ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. และ นายทาเคฮิโกะ มัตสึโอะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง METI ญี่ปุ่น เป็นผู้ลงนาม
สำหรับสาระสำคัญของบันทึกความร่วมมือฉบับนี้ มุ่งเน้นไปที่การศึกษาดำเนินงานร่วมกันเกี่ยวกับ “กลุ่มดาวเทียมวงโคจรต่ำของโลก” หรือ Low Earth Orbit (LEO) Satellite Constellations ซึ่งถือเป็นเทคโนโลยีโครงสร้างพื้นฐานอันทันสมัย และมีความสำคัญอย่างยิ่งในยุคปัจจุบัน เทคโนโลยีดังกล่าวจะถูกนำมาประยุกต์ใช้ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตและการดำรงชีวิตของประชาชน ควบคู่ไปกับการพัฒนาภาคอุตสาหกรรม และการเสริมสร้างความมั่นคงภายในประเทศ
โดยกรอบการทำงานจะมุ่งเน้นการประเมินศึกษาศักยภาพ เพื่อนำเทคโนโลยีอันเชี่ยวชาญของประเทศญี่ปุ่น มาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อบริบทของประเทศไทย ตลอดจนร่วมกันประเมินโอกาสความเป็นไปได้ ในการดำเนินโครงการความร่วมมือในลักษณะที่เป็นรูปธรรมต่อไปในอนาคต
การบูรณาการข้อมูลและการขับเคลื่อนจากหน่วยงานระดับโลก ในการขับเคลื่อนพันธกิจนี้ ทั้ง 2 ประเทศจะนำผลการศึกษาร่วมดังกล่าว ไปใช้เป็นแนวทางหลักในการวางรากฐานและพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศร่วมกัน พร้อมทั้งสนับสนุนโครงการด้านอวกาศ ที่กำลังเกิดขึ้นใหม่ในประเทศไทย ซึ่งเป็นโครงการที่ได้รับอานิสงส์จากการใช้ประโยชน์จากกลุ่มดาวเทียมวงโคจรต่ำ
สำหรับกลไกการดำเนินงานภายใต้บันทึกความร่วมมือนี้ จะดำเนินการประสานงานอย่างใกล้ชิด ระหว่างหน่วยงานระดับชาติของทั้ง 2 ประเทศ ได้แก่ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ของประเทศไทย และองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น หรือ JAXA ของประเทศญี่ปุ่นรวมถึงซัพพลายเชนด้านอวกาศจากประทศญี่ปุ่น
โดยจะมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางเทคนิคที่จำเป็น การประสานและรวบรวมข้อมูลจากภาคอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการจัดทำรายงานสรุปผลการศึกษาร่วม เพื่อใช้เป็นแนวทางในการกำหนดทิศทางความร่วมมือในระยะถัดไป
รมว.อว. กล่าวว่า “ความร่วมมือในครั้งนี้ไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่การพัฒนาด้านเทคโนโลยีเท่านั้น แต่เป็นโอกาสสำคัญที่จะยกระดับห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมขั้นสูง และต่อยอดความพร้อมของภาคเอกชนไทยให้ก้าวสู่ระดับสากลอย่างเต็มตัว การลงนาม MOC ครั้งนี้ จะเป็นกลไกสำคัญในการร่วมกันสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมใหม่ ที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนไทย ผ่านการใช้ประโยชน์จากข้อมูลและเทคโนโลยีกลุ่มดาวเทียมวงโคจรต่ำอย่างเป็นรูปธรรม
โดยเทคโนโลยีทั้งหมดนี้จำเป็นต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งประเทศญี่ปุ่นถือเป็นผู้นำและเป็นหนึ่งในผู้สร้างนวัตกรรมที่ดีที่สุดในด้านนี้ การร่วมมือศึกษาโอกาสในโครงการดังกล่าวจะทำให้ไทยได้เรียนรู้เทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์ระดับสูงอีกมากมาย โดยเป้าหมายสูงสุดของเราไม่หยุดเพียงแค่ความสำเร็จในมิติของเทคโนโลยีอวกาศ แต่คือการใช้เศรษฐกิจอวกาศยุคใหม่ (New Space Economy) เพื่อต่อยอดในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมใหม่ เช่น ควอนตัมและเซมิคอนดักเตอร์ เพื่อสร้างความยั่งยืนทางเศรษฐกิจไทยในอนาคต”
