อว. ประกาศจุดยืนเวทีโลก สร้างความร่วมมือนานาชาติ เตรียมพร้อม SMR เน้นกำกับปลอดภัย โปร่งใส สร้างความเชื่อมั่นประชาชน
วันที่ 16 กันยายน นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้รับมอบหมายจาก ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ให้เข้าร่วมการประชุมใหญ่สมัยสามัญของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) สมัยที่ 70 (70th IAEA General Conference: 70th IAEA GC) ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย พร้อมร่วมประกาศความร่วมมือในการเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor: SMR) ผ่านเครือข่าย Global Network for SMR Innovation (GNSI)
นายแพทย์รุ่งเรือง ได้กล่าวถ้อยแถลงในพิธีเปิดเครือข่าย GNSI โดยเน้นย้ำว่า “SMR เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพสูงท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่การลดการปล่อยคาร์บอน แต่ด้วยความเป็นเทคโนโลยีใหม่และมีความซับซ้อน จึงจำเป็นต้องอาศัยการศึกษา การทดสอบด้านความปลอดภัย และการวิจัยทางวิทยาศาสตร์อย่างเข้มงวด ซึ่งไม่มีประเทศใดสามารถดำเนินการได้โดยลำพัง” ดังนั้น เครือข่าย GNSI จึงมีบทบาทสำคัญในการเป็นเวทีกลางสำหรับการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การสร้างความสอดคล้องทางเทคนิค และการขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างประเทศ
เลขาธิการ ปส. ยังเน้นย้ำว่า แม้ประเทศไทยมีความมุ่งมั่นสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ แต่ ความปลอดภัยต้องเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาและการนำ SMR มาใช้ โดย ปส. ยังคงยึดมั่นภารกิจด้าน Safety, Security และ Safeguards ควบคู่กับการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน เพราะความเป็นเลิศทางวิศวกรรมเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ แต่ต้องให้ความสำคัญกับการสื่อสารอย่างโปร่งใส การเปิดรับฟังความคิดเห็น และการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อให้การพัฒนาเทคโนโลยี SMR เกิดขึ้นอย่างปลอดภัยและยั่งยืน
นอกจากนี้ ปส. ได้เดินหน้าเตรียมความพร้อมรองรับ SMR อย่างเป็นรูปธรรม โดย การจัดเตรียมกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการแล้วเสร็จ และอยู่ในขั้นตอนเตรียมเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา ก่อนเข้าสู่กระบวนการของรัฐสภาต่อไป ขณะเดียวกัน ปส. ได้เตรียมศักยภาพด้านการประเมินความปลอดภัยและระบบกำกับดูแลรองรับเทคโนโลยี SMR ไว้แล้ว เพื่อให้สามารถดำเนินกระบวนการพิจารณาและกำกับดูแลได้ทันทีเมื่อมีผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งโรงไฟฟ้า SMR ในประเทศไทย ภายใต้หลักเกณฑ์ด้านความปลอดภัยและมาตรฐานสากลที่เข้มงวด
นพ.รุ่งเรือง กล่าวว่า ประเทศไทยคาดหวังว่าเครือข่าย GNSI จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับองค์ความรู้และขีดความสามารถของบุคลากรไทย ตลอดจนเสริมสร้างความพร้อมด้านการกำกับดูแลเทคโนโลยีนิวเคลียร์ขั้นสูงในอนาคต โดย ปส. พร้อมร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับ CAEA และพันธมิตรนานาชาติ เพื่อส่งเสริมนวัตกรรมที่ยั่งยืน ยกระดับวัฒนธรรมความปลอดภัยในระดับโลก และร่วมสร้างพลังงานนิวเคลียร์ที่มีความมั่นคงและปลอดภัย
