จากเมล็ดถั่วเหลือง สู่ปีกเครื่องบิน TVO จับมือ EcoOils ในเครือ Shell พลิกดินฟอกสีใช้แล้วสู่วัตถุดิบเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน บริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) หรือ TVO โดยนายพาชัย จันทร์พิทักษ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ร่วมกับ EcoOils Sdn Bhd บริษัทในเครือ Shell Eastern Petroleum Pte Ltd โดย มร.ริดา ซาบรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ร่วมลงนามในสัญญาซื้อขายและบริหารจัดการดินฟอกสีใช้แล้วอย่างยั่งยืน (Sustainable SBE Supply and Management Agreement) ภายใต้ความร่วมมือเชิงกลยุทธ์ด้านการบริหารจัดการดินฟอกสีใช้แล้วอย่างยั่งยืนและวัตถุดิบเชื้อเพลิงชีวภาพ (Strategic Partnership: Sustainable SBE Management & Biofuel Feedstock Collaboration) ที่สำนักงานใหญ่ TVO มุ่งเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้จากการผลิตน้ำมันพืชให้กลับมาสร้างคุณค่าใหม่ในห่วงโซ่พลังงานคาร์บอนต่ำ ครอบคลุมการจัดการ SBE จากทุกโรงงานของ TVO อย่างเป็นระบบ
สำหรับดินฟอกสี (Bleaching Earth) เป็นแร่ดินธรรมชาติที่ใช้ในกระบวนการควบคุมคุณภาพสีของน้ำมันพืช ซึ่งเป็นที่ยอมรับตามมาตรฐานการบริโภค หลังผ่านการใช้งาน ดินฟอกสีใช้แล้ว หรือ SBE จะยังมีน้ำมันตกค้างอยู่ ซึ่งสามารถสกัดกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบเชื้อเพลิงชีวภาพจากของเหลือใช้ (Waste-based Feedstock)
ท่ามกลางบริบทของอุตสาหกรรมการบินทั่วโลกที่กำลังให้ความสำคัญกับการใช้เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (Sustainable Aviation Fuel: SAF) เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมาย Net Zero 2050 โดยสายการบินชั้นนำหลายแห่งตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการใช้ SAF เป็น 10% ของเชื้อเพลิงทั้งหมดภายในปี 2030¹ ขณะที่ประเทศไทยเริ่มส่งเสริมการใช้ SAF ในอัตรา 0.5–1% สำหรับเส้นทางบินระหว่างประเทศที่กำหนด ตั้งแต่ปี 2026² เป็นต้นมา สะท้อนถึงความต้องการวัตถุดิบทางเลือกที่มีความยั่งยืนและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ ภายใต้ความร่วมมือในการซื้อขายและจัดการวัตถุดิบนี้ ทั้งสองบริษัทจะร่วมกันยกระดับการใช้ประโยชน์จาก SBE ใน 4 แนวทางสำคัญ ได้แก่
1. ขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน จากของเหลือ สู่การสร้างคุณค่าใหม่
TVO ยกระดับการจัดการ SBE จากเดิมที่นำไปผสมกับชีวมวลอื่นเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงทั่วไป สู่การสกัดน้ำมันเป็นวัตถุดิบผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ รวมถึง SAF ส่วนกากดินที่เหลือจากการสกัดจะถูกนำไปแปรรูปเป็นวัสดุทดแทนปูนซีเมนต์ (Eco-Processed Pozzolan: EPP) และวัสดุปรับปรุงดินรวมถึงการผลิตอิฐ (Eco-Mineral: EM) บนแนวทาง Zero Waste Discharge โดยไม่มีส่วนใดถูกนำไปฝังกลบ
2. ร่วมลดผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศและสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงาน
การนำ SBE ไปเข้ากระบวนการสกัดน้ำมันเพื่อเป็นวัตถุดิบผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) เป็นอีกแนวทางที่มีศักยภาพในการสนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยข้อมูลอ้างอิงขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation Organization: ICAO) ระบุว่า SAF ที่ผลิตจากน้ำมันถั่วเหลืองด้วยกระบวนการ Hydroprocessed Esters and Fatty Acids (HEFA) มีค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดวัฏจักรชีวิตต่ำกว่าเชื้อเพลิงอากาศยานฟอสซิลประมาณ 26%³ ทั้งนี้ ผลการลดขึ้นอยู่กับประเภทวัตถุดิบและกระบวนการผลิต
3. สร้างความเชื่อมั่นด้วยมาตรฐานสากล ISCC EU
TVO เตรียมความพร้อมเพื่อดำเนินการตามมาตรฐานสากล ISCC EU (International Sustainability and Carbon Certification) สำหรับ SBE เพื่อพัฒนาระบบการจัดเก็บ การขนส่ง และการตรวจสอบย้อนกลับ ทำให้ SBE ทุกตันสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่โรงงานต้นทางจนถึงผู้ผลิตเชื้อเพลิงปลายทางอย่างโปร่งใส
4. ผสานความร่วมมือข้ามอุตสาหกรรม เพื่อขับเคลื่อนสู่ Net Zero
การเชื่อมโยงวัสดุที่เหลือจากกระบวนการผลิตของ TVO ให้กลายเป็นวัตถุดิบในกระบวนการรีไซเคิลขั้นสูงของ EcoOils สะท้อนถึงการบริหารจัดการทรัพยากรร่วมกันอย่างคุ้มค่าระหว่างอุตสาหกรรมอาหารและอุตสาหกรรมพลังงาน
ความร่วมมือครั้งนี้เกิดจากบทบาทที่เสริมกัน โดย TVO ในฐานะผู้ผลิตน้ำมันพืชชั้นนำที่บริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานต้นน้ำตามมาตรฐานความยั่งยืน จะรับผิดชอบการจัดเก็บและส่งมอบ SBE ที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ขณะที่ EcoOils ซึ่งมีความเชี่ยวชาญกว่า 40 ปีด้านเทคโนโลยีการสกัดน้ำมันจาก SBE ด้วยตัวทำละลาย (SBE Solvent Extraction) จะรับผิดชอบการแปรรูปและเชื่อมต่อสู่ตลาดปลายทาง
ด้านนายพาชัย จันทร์พิทักษ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ตลอดเส้นทางเกือบ 60 ปี TVO เชื่อว่าทุกเมล็ดถั่วเหลืองที่เรารับมามีคุณค่าทั้งเมล็ด ไม่ใช่แค่น้ำมันและกากถั่วเหลือง แต่ยังรวมถึงผลพลอยได้และของเหลือทุกส่วนจากกระบวนการผลิต การร่วมมือกับ EcoOils ในครั้งนี้ทำให้ดินฟอกสีใช้แล้วจากทุกโรงงานของเราได้ถูกนำไปต่อยอดเป็นวัตถุดิบพลังงานคาร์บอนต่ำที่บริหารจัดการได้อย่างเป็นระบบ ตรวจสอบย้อนกลับได้ และไร้การฝังกลบ เส้นทางสู่ Net Zero เป็นเป้าหมายที่ไม่มีองค์กรใดสามารถขับเคลื่อนได้เพียงลำพัง การเชื่อมโยงวัตถุดิบคุณภาพจากอุตสาหกรรมอาหารเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานพลังงานสะอาดในวันนี้ จึงเป็นอีกก้าวสำคัญในการส่งมอบความยั่งยืนให้แก่สังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง”
ขณะที่ ริมร.ดา ซาบรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร EcoOils กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของการบริหารจัดการทรัพยากรตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนในอุตสาหกรรมอาหารและเกษตรแปรรูป การนำกากดินฟอกสีที่ใช้แล้ว (Spent Bleaching Earth: SBE) มาแปรเปลี่ยนเป็นวัตถุดิบที่ยั่งยืนสำหรับการผลิตพลังงานหมุนเวียน ไม่เพียงช่วยลดปริมาณของเสีย แต่ยังสนับสนุนการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานที่มีความยืดหยุ่นและปล่อยคาร์บอนต่ำมากยิ่งขึ้น เราภูมิใจที่ได้ร่วมมือกับ TVO เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อม
ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญในการเตรียมความพร้อมก้าวสู่ ปีที่ 60 ของ TVO ในปี 2570 ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืนของบริษัทในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก Scope 1 และ Scope 2 ลง 47% ภายในปี 2035 และมุ่งสู่ Net Zero ภายในปี 2050
