เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม ที่ห้องประชุม 501 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร มีการจัดงานแถลงข่าว “หอศิลปวัฒนธรมแห่งกรุงเทพมหานคร 10 ปีพื้นที่การเรียนรู้ผ่านศิลปะ”
นายปัญญา วิจินธนสาร รองประธานคณะกรรมการมูลนิธิหอศิลป์กทม. กล่าวว่า หอศิลป์กทม. ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ 10 ปีก่อน แต่มีความเป็นมายาวนานมาตั้งแต่ยุคศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี ต่อมายุติการดำเนินการลงไป กลุ่มศิลปินและกทม.ได้มีการหารือร่วมกัน ในที่สุดจึงสละพื้นที่ใจกลางเมืองเพื่อสร้างหอศิลป์ ซึ่งไม่ใช่การสูญเสียทางธุรกิจ แต่เสริมให้พื้นที่ธุรกิจทรงคุณค่า โดยให้คนเรียนรู้ศิลปะร่วมสมัย พัฒนาสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และคุณภาพชีวิตด้วยศิลปะ หอศิลป์ฯ ให้ความสำคัญแก่ประชาชนโดยกำหนดฐานะตัวเอง เป็นหอศิลป์ประจำเมืองหลวงซึ่งที่นี่มีบทบาทแตกต่างจากหอศิลป์ในต่างประเทศ เนื่องจากบัญญัติไว้ว่าเป็นหอศิลป์ที่มีกิจกรรมหลากหลาย ในขณะที่ในต่างประเทศอาจมีศิลปะอย่างเดียว
“หอศิลป์กรุงเทพฯ คือหน่วยงานของกทม. เลยอยากให้สามารถบริหารร่วมกับประชาชน และแสดงบทบาทได้มากขึ้นกว่าการอยู่ในระบบราชการ ก่อนที่จะมีการบริหารโดยมูลนิธิหอศิลป์อย่างที่เป็นอยู่ เคยมีการทำโมเดล 3 แบบ คือ 1. อยู่ในกทม. แบบราชการ 2. เป็นองค์การมหาชน บริหารอิสระ แต่ต้องใช้เวลา 3. ตั้งมูลนิธิมาบริหารเพื่อให้ทำงานได้คล่องตัว การเป็นมูลนิธิ ก็ทำงานเพื่อเป็นงานหนึ่งของกทม.โดยผู้ว่าฯ กทม. ตั้งกรรมการสรรหา โดยกรรมการชุดนี้จะเลือกกรรมการมูลนิธิ 12 คน 6 คนเป็นผู้บริหาร อีก 6 คน เกี่ยวกับภาคประชาชน คือผู้เชี่ยวชาญศิลปะแขนงต่างๆ มีวาระทุก 2 ปีแล้วเลือกใหม่จากการสรรหาของกทม. ซึ่งจะมีบทบาทในการสรรหากรรมการบริหาร 1 ชุด มาบริหารจัดการ จะเห็นว่าโครงสร้างมูลนิธิทำงานใต้กทม.มาตลอด. โดยเป็นการทำงานร่วมกับศิลปิน กทม.และประชาชน” นายปัญญากล่าว
นายสรรเสริญ มิลินทสูต ประธานคณะกรรมการหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า ในช่วง 10 ปี
ที่ผ่านมา มีการตั้งคำถามกับตัวเองเช่นกันว่า สิ่งที่ทำอยู่ถูกต้องหรือไม่ อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ภูมิใจ คือมีคนใช้งานถึง 10 ล้านคน และเพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากพยายามสร้างความน่าสนใจ ทำให้เกิดทั้งคุณภาพ และปริมาณ หอศิลป์อยู่บนพื้นที่ทองคำ จึงละเลยไม่ได้ที่จะทำให้ทุกตารางนิ้วมีคุณค่า เป็นสะพานในการนำเนื้อหาความรู้ถ่ายทอดผ่านงานศิลปะ ไม่ใช่แค่พื้นที่จัดแสดงเท่านั้น โดยมีต้นทุนต่อหัว 23 บาท ในการจัดนิทรรศการและกิจกรรม หากเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านที่ก้าวหน้ากว่า ใช้ต้นทุนสูงกว่าถึงราว 1 เท่าตัว
“ปี 2560 หอศิลป์มีรายรับ 85 ล้านบาท กทม.ให้ 45 ล้านบาท นับเป็น 53 เปอร์เซนต์ ที่เหลือ 47 เปอร์เซนต์ คือ 40 ล้านบาท มาจากการบริหารพื้นที่ โมเดลหอศิลป์ต่างจากที่อื่น คือ มีร้านค้า ร้านอาหาร เป็นพื้นที่ซึ่งไม่ใช่แค่โชว์งาน แต่ให้คนมาใช้ชีวิตได้ โดยเป็นหอศิลป์ของประชาชนที่เราเป็นเจ้าของร่วมกัน มีการเชื่อมโยงกันของกิจกรรม” นายสรรเสริญ กล่าว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายสรรเสริญ ยังเปิดเผยถึงประเด็นปัญหาเรื่องงบประมาณประจำปี 2561 โดยระบุว่าแม้งบจำนวน 40 ล้านบาทอยู่ที่สำนักวัฒนธรรม กีฬาและการท่องเที่ยว แต่ในทางปฏิบัติ ไม่สามารถเบิกจ่ายงบดังกล่าวได้ เนื่องจากต้องขออนุมัติโดยผ่านกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง แตกต่างจากที่ผ่านมาซึ่งได้รับเป็นงบอุดหนุนให้นำมาบริหารจัดการเอง
“ที่ผ่านมา หอศิลป์ได้งบ 40-50 ล้านต่อปี เป็นงบอุดหนุน สิ่งที่เป็นปัญหาตอนนี้คือ กทม. ไม่ได้โอน 40 ล้านมาทั้งก้อน แต่งบอยู่ที่สำนักวัฒนธรรมฯ เราต้องตั้งโครงการขึ้นไปขออนุมัติเป็นเรื่องๆ ผ่านระบบการจัดซื้อจัดจ้างแบบราชการ อย่าง ค่ารปภ. ก็เบิกไม่ได้ เพราะทพสัญญาไว้ก่อน พอตั้งงบไป ก็ไม่ได้ เกิดการติดขัดในการดึงมาใช้ คเลยต้องใช้งบจากรายได้ส่วนอื่นบริหาร ผลกระทบที่เกิดคือ ต้องประหยัด ลดจำนวนกิจกรรมลง” นายสรรเสริญกล่าว และว่า อย่างไรก็ตาม ล่าสุดจะได้พบปะพูดคุยกับดทม.ในวันที่ 10 ก.ค.นี้ เชื่อว่าเป็นสัญญาณที่ดี
นาย ปวิตร มหาสารินันทน์ ผอ.หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า ในขณะที่ประสบปัญหาเรื่องงบประมาณ ยังมีเรื่องราวดีๆเกิดขึ้น เช่น จัดงานแล้ววิทยากรที่เชืญมาจอไม่รับค่าตัว ทั้งยังกล่าวเชิญผู้ฟังบรรยายร่วมบริจาคด้วย นอกจากนี้ ทางหอศิลป์ยังได้รับเชิญจากพิพิธภัณฑ์ในเมืองคาสเซิล ประเทศเยอรมัน ให้ไปแสดงงานโดยได้รับเงินค่าใช้จ่ายจากทางพิพิธภัณฑ์ดังกล่าวด้วย สำหรับกิจกรรมในวาระครบรอบ 10 ปีการก่อตั้งหอศิลป์ ในวันที่ 29 ก.ค. ที่จะถึงนี้ ซึ่งเป็นวันคล้ายวันเปิดหอศิลป์ครั้งแรก จะมีการนิมนต์พระสงฆ์เพื่อร่วมกันทำบุญ ส่วนกิจกรรมที่จะเกิดขึ้นตลอดปี 2561 ได้มีการวางแผนไว้เรียบร้อยแล้ว และขอเชิญชวนติดแฮชแท็ก #yourbacc #inclusivity ร่วมมือ แบ่งปัน ยั่งยืน
นายปวิตร ยังกล่าวว่า หอศิลป์กทม. ไม่ใช่ที่ชุมนุมศิลปิน ไม่ใช่ที่ชุมนุมทางการเมือง แต่เป็นสถานที่เรียนรู้ โดยในเดือนธันวาคม จะมีงานเสวนาหัวข้อ “พรรคการเมืองกับนโยบายด้านศิลปวัฒนธรรม”
