เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 18 กรกฎาคม ที่หอประชุมฐานทัพอากาศ พล.อ.อ.จอม รุ่งสว่าง ผู้บัญชาการทหารอากาศ (ผบ.ทอ.) กล่าวเปิดงานเสวนา “Drone&UAV ในห้วงอากาศ ความมั่นคงของชาติ และความปลอดภัยด้านการบิน” โดยระบุว่าการกล่าวเปิดงานในครั้งนี้เพื่อกระตุ้นให้มีการเสวนาและพูดคุยเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ดีเป็นไปตามกฎหมาย เนื่องจากการปรากฏตัวของโดรนเมื่อประมาณ 10 ปีที่ผ่านมา ถือเป็นเทคโนโลยีไหลสู่ ประชาชน และสร้างความตระหนกในการกำกับดูแลของทางภาคาครัฐ ซึ่งในตอนแรกนั้นทางกองทัพใช้เพื่อเป็นเทคโนโลยีควบคุมระยะไกล สร้างขีปนาวุธ ส่งของให้ ISS เป็นต้น โดยเมื่อช่วงเวลา 10-20ปีที่ผ่านมา โดรนได้เริ่มเข้าสู่ประชาชน และเกิดความวุ่นวายสับสน เพราะนอกจากที่ผ่านมาถูกทำให้เป็นเครื่องมือทางทหาร เศรษฐกิจและสังคม ยังคุกคามสิทธิเสรีภาพ เพราะโดรนถือว่าเป็นอากาศยาน ต้องทำให้เหมาะสมในทางกฎหมายการกำกับดูแล และกฎหมายการบินพลเรือน ซึ่งถือว่าอยู่ภายใต้กฎกระทรวงคมนาคมและกฎหมายกรมการบินพลเรือนอยู่แล้ว จำเป็นต้องทำตามกฎหมายที่มีอยู่ แต่ปัจจุบันนี้กฎหมายอาจไล่ไม่ทัน โดยกรมการบินพลเรือนเองก็มีกฎออกมากำกับมาก
สำหรับอำนาจหน้าที่ของกองทัพอากาศ (ทอ.) กำกับดูแลส่วนปัญหาที่ตามมา ซึ่งถ้ามีโดรนต้องจดทะเบียน แต่เครื่องที่เป็นเครื่องเล่นธรรมดา เรียกว่าเครื่องเล่นอาจไม่ต้องจดก็ได้ แต่ถ้าเป็นอากาศยานไร้คนขับต้องจด และถ้าหากมีนักบินต้องขออนุญาตบินรวมถึงต้องส่งตารางบิน เพื่อไม่ให้เครื่องชนกัน เพราะหากเกิดเหตุจะสร้างความเสียหายใหญ่หลวง ถ้าโดรนชนเครื่องบินแล้วตก และไม่ว่าประกันจะจ่ายหรือไม่ แต่จะมีมูลค่าความเสียหายกว่า 7 หมื่นล้านบาท เทียบเป็น 2-3 เท่าของงบกองทัพฯ
พล.อ.อ.กล่าวต่อว่า สำหรับการปรากฏตัวของโดรนในภาคประชาชนแม้ว่าจะสร้างความสับสน แต่ก็ต้องจัดการให้เหมาะสม เพื่อให้เกิดประโยชน์และไม่ละเมิดสิทธิคนอื่นเหมือนที่เป็นปัญหาอยู่ อาจเป็นภัยคุกคามได้ ซึ่งในบทบัญญัติเขียนชัดเจนว่าต้องจัดการโดรนที่ทำผิดกฎหมาย แต่ในทางทหารใช้เป็นยุทโธปกรณ์ได้ และในปัจจุบันนี้มีระบบต่อต้านโดรนมากมายที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมา มีความก้าวหน้าตามภัยคุกคามของโดรนและมีมากมายหลายระบบ แม้แต่วางกำลังด้วยคนคอยสอดส่องดูแลแบบดั้งเดิม เพราะยูเอวีถูกใช้ในทางที่ผิดมากมาย เช่น จารกรรม ก่อการร้าย เฝ้าสังเกตโดยละเมิดสิทธิส่วนบุคคลของผู้อื่น และถ้าเกิดความเสียหาย ตกลงสู่พื้นดิน มีคนบาดเจ็บ จะถือว่าเป็นเรื่องใหญ่ จึงจำเป็นต้องถูกกำกับดูแลจากภาครัฐอย่างเหมาะสม
ในทางกฎหมายนั้น พล.อ.อ.จอม ระบุว่ากรมการบินพลเรือนเป็นผู้กำกับดูแลตามกฎระเบียบ และตำรวจเป็นผู้บังคับใช้กฎหมาย ส่วน ทอ. เป็นผู้บังคับใช้กฎหมายกรณีที่เกิดความผิด ยกตัวอย่างเช่นกรณีที่เกิดขึ้นที่ ถ้ำหลวงฯ ยูเอวี ที่กระทำความผิดนั้นถือว่ามีศักยภาพสูงมาก และเคยได้รับความไว้วางใจ ให้ขึ้นบินช่วงพระราชพิธีฯ ในเดือนตุลาคมที่ผ่านมา แต่อาจขออนุญาตบินไม่ถูกต้อง และบินใกล้เฮลิคอปเตอร์ ซึ่งถือว่าผิด แต่อาจเกิดจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เพราะเชื่อว่าทุกคนที่นั่นมีความตั้งใจที่ดี และยังถือเป็นว่าเป็นเรื่องดีที่ศาลยังมีเมตตา เพราะถ้าโดรนตัวนี้เข้าใกล้ MI17 โดนลม และหมุนไปตีเครื่อง จะทำให้เสียชีวิตทั้งลำ บางคนอาจมองว่าเป็นสิทธิส่วนบุคคลทำไมต้องจับ แต่ตามกฎหมายแล้วไม่ใช่
นอกจากนี้สำหรับขั้นตอนในการอนุญาตบินคืออะไร ใครเป็นเจ้าของ พื้นที่หวงห้ามคืออะไร ในอนาคตผู้บินต้องมีใบขับขี่หรือไม่ พล.อ.อ.จอม กล่าวว่า เพราะอุบัติเหตุเกิดขึ้นแล้วจะเรียกร้องไม่ได้หากไม่ได้รับการอนุญาตที่ถูกต้อง ต่อไปในอนาคตอาจต้องแก้ไข พ.ร.บ.การเดินอากาศอีกหลายข้อ
“โดรนถือเป็นเรื่องใหม่ การกำกับดูแลภาครัฐเป็นไปได้ยาก ไหลสู่ประชาชนง่ายเพราะไม่แพง และเข้าไปคุกคามหลายเรื่องโดยไม่ตั้งใจ ต้องมีความเข้าใจร่วมกัน จำเป็นต้องกระตุ้นให้สังคมตื่นตัว ให้ทุกคนใช้งานอย่างถูกต้องตามกฎหมาย” พล.อ.อ.จอม กล่าวทิ้งท้าย
