เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม ที่อาคารชาเลนเจอร์ อิมแพค เมืองทองธานี มีการจัดงานงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติครั้งที่ 15 ภายใต้หัวข้อ “โลกมั่นใจ สมุนไพรไทย ภูมิปัญญาไทย” ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 18-21 ก.ค.2561 ควบรวมกับงานครบรอบ 100 ปี กระทรวงสาธารณวุข โดยมี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธานเปิดงาน ซึ่งภายในงานได้มีการจัดแสดงสมุนไพร ผลิตภัณฑ์สมุนไพรทั้งจาก รพ.รัฐ และภาคเอกชนมาร่วมจัดแสดงจำนวนมาก มีการแจกหนังสือ “ดอกสร้อยร้อยบุปผา ร้อยคุณค่าสมุนไพรไทย” วันละ 200 เล่ม นอกจากนี้ยังได้มีการมอบรางวัลหมอไทยดีเด่นแห่งชาติ ปี 2561 ให้แก่ “พ่อหมอขาว เฉียบแหลม อายุ 82” พร้อมมอบประกาศเกียรติคุณและรางวัลเชิดชูเกียรติ เนื่องจากเป็นผู้ที่มีบทบาทในการรักษาและทำคุณประโยชน์ต่อการแพทย์แผนไทยอย่างชัดเจน มีความรู้ความชำนาญด้านการรักษาโรคสตรี นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ ริดสีดวงทวาร และยาบำรุงร่างกาย
นพ.เกียรติภูมิ วงศ์รจิต อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวภายในงานมหกรรมสมุนไพรฯว่า สมุนไพรไทยเป็นทรัพยากรเชิงพันธุกรรมและข้อบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญของไทย ซึ่งมีการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพที่เป็นที่นิยมทั้งในหมู่ชาวไทยและต่างชาติ สามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับประเทศปีละกว่า 2 แสนล้านบาท โดยเฉพาะกลุ่มเครื่องสำอาง มีมูลค่าประมาณ 192,600 ล้านบาท อาหารเสริม 51,848 ล้านบาท และยาสมุนไพร 7,548 ล้านบาท และปัจจุบันกำลังวางแนวทางพัฒนาสมุนไพรไทยระยะ 20 ปี (Samunprai Thai Roadmap 20) ภายใต้แนวคิดไทยแลนด์ 4.0 โดยตั้งเป้าหมายว่าภายใน 20 ปีข้างหน้าประเทศไทยจะเป็นศูนย์กลางของสมุนไพร (World Herb Hub) สร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทย 1.21-2.95 ล้านล้านบาท
พ่อหมอขาว เฉียบแหลม หมอไทยดีเด่นแห่งชาติ ปี 2561 กล่าวว่า ตำรับยาดังกล่าวได้รับการสืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ประกอบด้วยสมุนไพร 9 ตัว คือ สีหวดหรือหวดข่า, ช้างน้าว, นมวัว, เครือหมากแตก, รากตับเต่า, รากรุ่นไร่, ไผ่จืด, เล็บเหยี่ยว และฝางแดง ซึ่งหาได้จากธรรมชาติ นำมาต้มให้กับสตรีหลังคลอดดื่มเพื่อเพิ่มน้ำนมและบำรุงกำลัง ซึ่งทำเช่นนี้มาตลอดตั้งแต่เป็นหนุ่มโดยไม่ได้คิดเงินเลย ปัจจุบันก็พยายามที่จะถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับคนในหมู่บ้านด้วย แต่ที่เรียนรู้วิชาและช่วยเหลือเรื่องการเก็บสมุนไพรและดำเนินการต่างๆ ก็เป็นลูกเขยที่เข้ามาช่วย เพราะปัจจุบันอายุมากแล้ว
ด้านนางนราทิพย์ พลภัทรากร แพทย์แผนไทยประจำ รพ.หนองสองห้อง จ.ขอนแก่น กล่าวว่า เมื่อปี 2557 นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดขอนแก่นมีการส่งเสริมให้มีหมอพื้นบ้านใน รพ. จึงได้จัดสรรงบประมาณ 40,000 บาท เพื่อทำโครงการจัดหาหมอพื้นบ้านเข้ามาทำงานที่รพ. ก็พบว่าพ่อหมอขาว เป็นหมอชาวบ้านที่มีความรู้เรื่องตำรับยาประสะน้ำนม จึงขอให้พ่อหมอขาวมานั่งประจำที่ รพ.หนองสองห้อง ตั้งแต่วันจันทร์-พุธ เพื่อจ่ายยาดังกล่าวให้กับหญิงหลังคลอด เป็นระยะเวลา 4 เดือน ซึ่งพบว่ายาตำรับยาดังกล่าวให้ผลดี คุณแม่หลังคลอดต่างพึงพอใจที่มีน้ำนมเพียงพอในการเลี้ยงลูก ปัจจุบันตำรับยาดังกล่าวได้รับเลข 24 หลักซึ่งรับรองตำรับยาแผนไทย และอยู่ระหว่างการร่วมมือกับคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ทำการศึกษาคุณสมบัติของตำรับยาประสะน้ำนมหมอขาว รวมถึงศึกษาพื้นที่แหล่งกำเนิดของสมุนไพร 9 ตัวที่อยู่ในตำรับด้วย โดยได้รับงบจากกรมการแพทย์แผนไทยฯ ซึ่งผลการวิจัยใกล้เสร็จแล้ว คาดว่าจะให้ผลการศึกษที่ดีและเตรียมจดลิขสิทธิ์ต่อไป
“หลังเข้ามาร่วมให้ความรู้และจ่ายยาใน รพ.ช่วงวันจันทร์-พุธ ตลอดระยะเวลา 4 เดือนได้รับการชื่นชมจากผู้ป่วยจำนวนมาก หลังจบช่วง 4 เดือนไปแล้ว พ่อหมอยังขอเป็นจิตอาสาที่ รพ.เพื่อจ่ายยาให้กับผู้ป่วยโดยขอค่าตอบแทนเป็นเพียงข้าวกลางวัน 1 มื้อเท่านั้น ในขณะที่สมุนไพรต่างๆ พ่อหมอขาวกลับเป็นผู้จัดหามาให้กับ รพ.ใช้โดยไม่คิดค่าตอบแทนเลย” นางนราทิพย์กล่าว
