โพธิ์ และ ไทร เป็นไม้ใหญ่ที่ได้ขึ้นชื่อว่า ผู้ให้แห่งป่าใหญ่ เพราะเป็นที่อาศัยของสัตว์ป่าน้อยใหญ่นานาชนิด ได้พึ่งพาทั้งร่มเงา กิ่งก้าน ลำต้น และเกือบทุกส่วนอวัยวะ เป็นทั้งที่อยู่ที่กิน รวมทั้งที่พึ่งด้านอาหาร ครบวงจรภายในต้นเดียว
พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) จำลองต้นไทรยักษ์ และสารพัดสัตว์น้อยใหญ่ที่ต้องพึ่งพาอาศัยใบบุญของไม้ชนิดนี้ ตั้งแต่เสือโคร่ง กระรอก ไปถึงแมลงตัวเล็กๆ แสดงวงจรชีวิตที่ต้องดูแลระหว่างกัน ภายใต้ นิทรรศการไทรสุขสันต์ ในงานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2561 ครั้งที่ 11 อิมแพค เมืองทองธานี
การนำเสนอความมหัศจรรย์ของธรรมชาติกับพืชสกุลไทรหรือชื่อทางวิทยาศาสตร์ตระกูล Ficus ซึ่งหมายรวมถึง ต้นโพธิ์ ต้นไทร และ ต้นมะเดื่อ เป็นพืชที่มีความโดดเด่นพร้อมทั้งมีประโยชน์ต่อระบบนิเวศ ธรรมชาติและสัตว์ป่า เนื่องจากมีความหลากหลายทางชีวภาพที่น่าสนใจอย่างยิ่ง
น.ส.อารมณ์ มุจรินทร์ นักวิชาการ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา อพวช. กล่าวว่า สิ่งที่ทางพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาต้องการสื่อสารให้ทุกคนทราบก็คือ ต้นไทรเป็นไม้ใหญ่ มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศอย่างมหาศาล มีความหมายต่อสัตว์ มีความหมายต่อมนุษย์ และมีความน่าสนใจในเรื่องของความหลากหลาย เหมือนการเปรียบเปรยสำหรับผู้ที่สร้างประโยชน์ และมีบุญคุณกับคนส่วนใหญ่ว่า เป็นร่มโพธิ์ ร่มไทร โดยนิทรรศการ ไทรสุขสันต์ (Fig Festivals) จะมี 4 ส่วนหลัก เแสดงองค์ความรู้เกี่ยวกับพืชตระกูลไทร เพื่อให้ผู้เข้าชมเกิดความเข้าใจและทำความรู้จักกับพืชตระกูลไทรมากยิ่งขึ้น ภาพรวมของนิทรรศการออกมาในลักษณะของป่ามีชีวิต บรรดาสัตว์น้อยใหญ่ที่มาอาศัยอยู่ใต้ต้นไทร ที่มาคอยกินผลไทร บ้างก็มาคอยกินสัตว์น้อยที่มากินผลไทร
น.ส.อารมณ์ มุจรินทร์
ลักษณะการพึ่งพาอาศัยในระบบนิเวศเช่นนี้ ทำให้เกิดเป็นเทศกาลไทรสุขสันต์ เหมือนการที่สัตว์ต่างๆ พากันมากินเลี้ยง จัดปาร์ตี้ใต้ต้นไทรนั่นเอง นอกจากนี้ยังมีเรื่อง อัศจรรย์พันธุ์ไทร (Fantastic Fig) จัดแสดงเกี่ยวกับเอกลักษณ์เเห่งไทร 5 ประการ เพื่อการสังเกตและแยกแยะพืชตระกูลไทรกับพืชชนิดอื่น การให้ความรู้เกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพ รวมไปถึงการขยายพันธุ์ของพืชตระกูลไทร ไทรสุขสันต์ (Fig Festivals) การนำเสนอข้อมูลของสัตว์ชนิดต่างๆ ที่มีการดำรงชีวิตเกี่ยวข้องกับไทร เพื่อให้เห็นถึงความพึ่งพาอาศัยกันในระบบนิเวศ นำมาสู่การอนุรักษ์สัตว์ป่า น.ส.อารมณ์กล่าว
นักวิชาการ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา กล่าวว่า ในนิทรรศการจะมีการรณรงค์ให้เกิดการอนุรักษ์ป่าอย่างยั่งยืน โดยพื้นที่จัดแสดงส่วนนี้มีการจำลองต้นไทรขนาดยักษ์ การนำสัตว์ที่ถูกสตัฟฟ์ไว้มาจัดแสดงให้เกิดความตื่นตาแก่ผู้เข้าชมนิทรรศการ วิถีไทรสุข (Fig Food Faith) นอกจากนี้ พื้นที่ส่วนจัดแสดงนี้ยังมีการสาธิตปรุงอาหารที่มีส่วนผสมจากผลที่ได้จากพืชตระกูลไทรอีกด้วย ซึ่งนอกจากพืชตระกูลไทรจะมีประโยชน์แก่สัตว์ป่าแล้วยังมีประโยชน์ต่อมนุษย์อีกด้วย
คุกกี้จากผลมะเดื่อ
น้อยคนนักจะทราบว่าผลไทรมีสรรพคุณทางยาในการช่วยระบบทางเดินอาหาร โดยผลไทรที่นิยมนำมารับประทานได้มาจากผลของมะเดื่อ นำมาแปรรูปเป็นอาหารได้ทั้งอาหารคาวและหวาน เช่น สลัดผลไม้ใส่ลูกมะเดื่อ แยมจากลูกมะเดื่อฝรั่ง คุกกี้ผสมผลมะเดื่ออบกรอบ เป็นต้น การจัดแสดงความเชื่อต่างๆ ที่คนไทยมีต่อพืชตระกูลไทรที่สามารถอธิบายได้ด้วยวิทยาศาสตร์ การจัดแสดงตัวอย่างพืชตระกูลไทรที่เป็นพืชเศรษฐกิจที่มีมูลค่า เช่น ต้นบอนไซ ที่มีราคาค่อนข้างสูงในการซื้อขาย ไทรแสนสุข (Fun Fig) ลานกิจกรรมที่ช่วยเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจให้แก่เยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรม การแสดงละคร ไทร ดราม่า ละครสั้นถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับไทร ให้ความสนุกและเพลิดเพลินในขณะเดียวกันเยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมยังได้รับความรู้ที่สอดแทรกอยู่ในแต่ละกิจกรรมอีกด้วย น.ส.อารมณ์กล่าว
นิทรรศการไทรสุขสันต์เป็น 1 ใน 9 ไฮไลต์ที่น่าสนใจจากทั้งหมด 100 นิทรรศการ นอกจากนี้ ยังมี นิทรรศการวิทยาศาสตร์…ติดถ้ำ การรู้จักวิทยาศาสตร์ของถ้ำ การเอาชีวิตรอดจากการติดถ้ำ เรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการกู้ภัยในถ้ำ การเที่ยวถ้ำเสมือนจริง นิทรรศการวิกฤตขยะ ที่มาพร้อมกับความสนุกในการผจญภัยของแพนด้าก้วนก้วนในรูปแบบ 4-D Theatre นิทรรศการเทคโนโลยีเปลี่ยนชีวิต ทำความรู้จักผู้ใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรม พบกับนวัตกรรมใหม่ๆ สำหรับโลกอนาคต ภายในงานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2561 ซึ่งจัดระหว่างวันที่ 16-26 สิงหาคม ณ อาคาร 2-8 อิมแพค เมืองทองธานี ตั้งแต่เวลา 09.00 จนถึง 19.00 น.
นักเรียน นักศึกษา หรือผู้ปกครองที่อยากสร้างแรงบันดาลใจให้แก่บุตรหลานในการศึกษาความรู้ในวิทยาศาสตร์ ไม่ควรพลาดงานนี้
