ผู้สื่อข่าวรายงานงานถึงบรรยากาศสีสันภาพเก็บตก ภายในขบวนแห่งานประเพณีวันสารทเดือน 10 ของชาวไทยเชื้อสายเขมรท้องถิ่นสุรินทร์ ที่ อ.สังขะ จัดขึ้นภายใต้ชื่องาน ”โกนเจาแซนโฎนตา..พระยาเชียงฆะ” ประจำปี 2561 ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ วันที่ 5 ตุลาคม 2561 โดยจัดขึ้นก่อนวันจริง ซึ่งจะตรงกับวันแรม 14 ค่ำ เดือน 10 (8 ต.ค.61) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการร่วมอนุรักษ์และสืบสานประเพณีโบราณ ที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน ที่ได้สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน และยังเป็นการแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษที่ได้ล่วงลับไปแล้วอีกด้วย
ซึ่งวันแซนโฎนตา (แซน-โดน-ตา) หรือไงแซนโฎนตา เป็นภาษาเขมรท้องถิ่นสุรินทร์ คำว่า “ไง” หมายถึง “วัน” คำว่า “แซน” หมายถึง การเซ่นไหว้การบวงสรวง คำว่า “โฎน” หมายถึงย่าหรือยาย และคำว่า “ตา” ก็หมายถึงปู่หรือตา ซึ่งเป็นบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ดังนั้น ประเพณีนี้จึงหมายถึงการเซ่นไหว้ปู่ ย่า ตา ยาย หรือบรรพบุรุษที่ได้ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งถือเป็นวันสารทใหญ่เดือนสิบของชาวไทยเชื้อสายเขมร หรือที่เรียกกันว่าวันบุญเดือน 10 อีกทั้งยังเป็นวันรวมญาติพี่น้องลูกหลานที่ทำงานอยู่ต่างจังหวัด มักจะพากันเดินทางกลับมารวมตัวกันที่บ้านเกิดเพื่อทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้วดังกล่าว
สำหรับสีสันภายในขบวนแห่ดังกล่าวมีขบวนแห่จาก อบต.และเทศบาล ในพื้นที่ อ.สังขะกว่า 13 ขบวน แห่ไปตามท้องถนนในเขตเทศบาลสังขะ ก่อนจะมารวมตัวกันที่บริเวณหน้าอนุสาวรีย์พระยาสังฆะบุรีศรีนครอัจจะ เพื่อประกอบพิธีเซ่นไหว้ โดยแต่ละขบวนมีการออกแบบตกแต่งขบวนอย่างสวยงาม เพื่อประกวดแข่งขันกัน แต่ละขบวนมีการออกแบบไอเดียที่แตกต่างกันไป
ซึ่งแต่ละขบวนจะขาดไม่ได้คือ เครื่องแซนโฎนตา หรือเซ่นไหว้บูชาบรรพบุรุษ ไม่ว่าจะเป็นข้าวต้มมัดใบมะพร้าว อาหารคาวหวาน สุรา น้ำหวานต่างๆ จำนวนมาก บางขบวนขนหมูย่างมาเซ่นไหว้บูชาอนุสาวรีย์พระยาสังฆะบุรีศรีนครอัจจะ เป็นตัวๆ ก็มี บางขบวนตกแต่งเป็นวิถีชีวิตชุมชนต่างๆ ขณะที่ อบต.ดม นอกจากจะเอาหมูย่างมาเป็นตัวๆ แล้ว ยังนำล็อตเตอรี่ของประชาชนในพื้นที่ที่ซื้อในแต่ละงวดแล้วไม่ถูกรางวัล รวบรวมกันมาปิดประดับตกแต่งหัวรถของขบวนแห่จำนวนหลายพันใบอย่างสวยงาม สามารถดึงดูดความสนใจแก่ผู้ที่มาร่วมงานให้มาถ่ายภาพเป็นที่ระลึก และสร้างสีสันให้กับงานได้เป็นอย่างดีอีกด้วย
ซึ่งกิจกรรมวันดังกล่าวมีนายประภัสสร์ มาลากาญจน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์ เป็นประธานในพิธีประกอบพิธีเซ่นไหว้บุญประเพณี โกนเจา แซนโฎนตา พระยาเชียงฆะ โดยมีนายเรืองยศ ลิ้มนุกูลเจริญ นายอำเภอสังขะ พร้อมด้วย กำนันผู้ใหญ่บ้าน นายกองค์การบริหารส่วนตำบล 11 แห่ง นายกเทศมนตรีเทศบาลตำบลสังขะ ประชาชนจากตำบลต่างๆ จำนวนมาก เข้าร่วมในพิธีเซ่นไหว้บูชาบรรพบุรุษ พร้อมกล่าวคำอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้ว ด้วยบรรยากาศที่อบอุ่นอย่างยิ่ง
ทั้งนี้ ชาวไทยเชื้อสายเขมรยังมีความเชื่อว่าเมื่อถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 ประตูยมโลกจะเปิด เพื่อให้ผู้รับกรรมที่อยู่ในนรกได้เดินทางมาเยี่ยมญาติได้ จึงได้พากันจัดทำอาหาร ขนม ข้าวต้ม ในตอนเย็นของวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 10 และพอรุ่งเช้าวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ก็จะนำอาหารขนม ข้าวต้ม ไปทำบุญอุทิศส่วนกุศลที่วัด เรียกว่า “วันเบ็นตูจ” หรือวันสารทเล็ก โดยเชื่อว่าผีจะออกมาจากยมโลกได้ 15 วัน หลังจากนั้นต้องกลับไปรับกรรมในยมโลกตามเดิม จากวันเบ็นตูจนับไปอีก 15 วัน (นับจากวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 10) ก็จะตรงกับวันแรม 14 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี คือ “วันเบ็นทม” หรือวันสารทใหญ่ ปีนี้ตรงกับวันพรุ่งนี้ 8 ต.ค.61 นั่นเอง
