วันที่ 4 ธันวาคม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) โดยกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม (สส.) จัดงานวันสิ่งแวดล้อมไทยและวันอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน (ทสม.) แห่งชาติ ประจำปี 2561 ณ ฮอลล์ 9 อิมแพ็คฟอรั่ม ศูนย์การแสดงสินค้าและ การประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี ภายใต้แนวคิด “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม” เพื่อรณรงค์ร่วมกันทำความดี สร้างความยั่งยืน ในการแก้ไขปัญหาขยะพลาสติกและโฟม ผ่านการแสดงนิทรรศการมหกรรมส่งเสริมการบริโภคที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การบริจาคถุงผ้าเพื่อแบ่งปันส่งต่อให้โรงพยาบาลทั่วประเทศ และเตรียมตัวให้พร้อมกับการซื้อของแบบปลอดถุงพลาสติกในวันสิ่งแวดล้อมไทย
วันสิ่งแวดล้อมไทย เกิดขึ้นจากพระราชดำรัสเรื่องสิ่งแวดล้อมของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2532 นับเป็นจุดเริ่มของการเคลื่อนไหวในการดำเนินงานเพื่อสิ่งแวดล้อมของทุกฝ่าย ทั้งหน่วยงานของรัฐบาลและเอกชนในการสนับสนุนกิจกรรมรณรงค์ เพื่อสร้างความรู้สึกร่วมกันของประชาชนในการรักษาสิ่งแวดล้อม คณะรัฐมนตรี จึงได้มีมติเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2534 ประกาศให้วันที่ 4 ธันวาคมของทุกปีเป็น “วันสิ่งแวดล้อมไทย” เพื่อให้พสกนิกรชาวไทยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และตระหนักถึงความสำคัญในการผนึกกำลังร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่ต่อไป
ต่อมา เมื่อกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีนโยบายในการสร้างสำนึกอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้กับประชาชน โดยได้จัดตั้งเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน หรือเครือข่าย ทสม. ขึ้นเป็นเครือข่ายจิตอาสาภาคประชาชนที่เป็นกลไกสำคัญในการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในระดับพื้นที่ โดยเข้ามาร่วมดูแล ร่วมดำเนินโครงการหรือกิจกรรมแก้ไขปัญหาและสร้างสรรค์สิ่งที่เป็นประโยชน์ในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู บำรุงรักษาและร่วมกันปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2550 ประกาศให้วันที่ 4 ธันวาคมของทุกปีเป็น “วันอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้านแห่งชาติ” หรือ “วัน ทสม. แห่งชาติ” ด้วยอีกวาระหนึ่ง
พล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) ได้จัดงานเนื่องในวาระสำคัญทางสิ่งแวดล้อมดังกล่าวเป็นประจำทุกปี เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ รวมถึง เพื่อสร้างกระแสความตระหนักต่อสถานการณ์ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันของประเทศไทย สำหรับการจัดงานในปี 2561 นี้ทส.เห็นความสำคัญและตระหนักถึงปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากขยะพลาสติก จึงได้ดำเนินการขับเคลื่อนการเลิกใช้พลาสติกที่เห็นผลเป็นรูปธรรมมาอย่างต่อเนื่อง และเพื่อให้เกิดการขยายผลการขับเคลื่อน การดำเนินการลดใช้ถุงพลาสติกหูหิ้วและงดใช้โฟมบรรจุอาหารให้ครอบคลุมทั่วประเทศ จึงได้เสนอให้คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2561 ให้ดำเนินโครงการ “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม” เพื่อให้หน่วยงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ร่วมกันขับเคลื่อนเพื่อสร้างความยั่งยืนในการแก้ไขปัญหาขยะพลาสติกพร้อมกันทั่วประเทศ
“ทส.ได้นำแนวคิด “ทำความดีด้วยหัวใจ ลดภัยสิ่งแวดล้อม” มาเป็นแนวคิดหลักในการจัดงานวันสิ่งแวดล้อมไทยและวัน ทสม. แห่งชาติ ประจำปี 2561 เพื่อรณรงค์ให้ประชาชนเห็นคุณค่าความสำคัญของการทำความดี ร่วมกันขจัดปัญหาขยะพลาสติกและโฟม ซึ่งเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญของประเทศ โดยการจัดงานในปีนี้ มีกิจกรรมที่สำคัญ ประกอบด้วย 1. การลงนามความร่วมมือกับภาคีความร่วมมือภาคธุรกิจเอกชน และสมาคมผู้ค้าปลีกแห่งประเทศไทย เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมไทย และวัน ทสม. แห่งชาติ โดยในวันที่ 4 ธันวาคม ผู้ประกอบการ ห้างสรรพสินค้า ศูนย์การค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต และร้านสะดวกซื้อ งดการให้บริการถุงพลาสติกหูหิ้วในห้างร้านของตนเองทั่วประเทศ เพื่อร่วมกันลดปริมาณขยะถุงพลาสติกซึ่งเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมและกระทบต่อคุณภาพชีวิตของคนและสิ่งมีชีวิตทั่วโลก 2.การร่วมกับภาคีความร่วมมือภาคธุรกิจเอกชน กระทรวงสาธารณสุข ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร รับบริจาคถุงผ้าจากประชาชนที่มีมากเกินความจำเป็น เพื่อนำไปมอบให้กับโรงพยาบาลทั่วประเทศ สำหรับใส่ยาให้ผู้ป่วยแทนถุงพลาสติกหูหิ้ว ซึ่งมีจุดรับบริจาคถุงผ้าที่ศาลากลางจังหวัดทุกจังหวัด ห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต และร้านสะดวกซื้อที่ร่วมโครงการทั่วประเทศ รวมถึงที่ ธกส. ทุกสาขา”รัฐมนตรีทส. กล่าว
นอกจากนี้ยังมีการมอบรางวัลเชิดชูเกียรติด้านสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 1.รางวัลถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร โครงการชุมชนปลอดขยะ Zero Waste 2561 ระดับประเทศ 2.รางวัลถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โครงการโรงเรียนปลอดขยะ Zero Waste School 2561 ระดับประเทศ 3.รางวัล ทสม. และเครือข่าย ทสม. ดีเด่น ระดับประเทศ 4.รางวัลชนะเลิศโครงการประกวดผลสื่อสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 5. รางวัลอุทยานแห่งชาติสีเขียว (Green National Parks) ประจำปี 2561
6.รางวัลชนะเลิศการประกวดผลงานนวัตกรรมการจัดการขยะมูลฝอยที่ต้นทาง ประจำปี 2561 7.รางวัลโครงการความร่วมมือการเลิกใช้พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่ม (No Plastic Bottle Cap Seal)8.รางวัลอุทยานธรณีประเทศไทย 9.รางวัลสะอาดบุรีเมืองนี้ปลอดขยะ ประจำปี 2561 10.รางวัลชนะเลิศชุมชนปลอดการเผา 11.รางวัลชนะเลิศศูนย์เรียนรู้หมู่บ้านต้นแบบปลอดการเผา
