โปรตีนพัฒนายาต้านมาลาเรียออกนอกโลกแล้ว นักวิจัยชี้ ตกผลึกในอวกาศฆ่าเชื้อดื้อยา
จากกรณีที่ประเทศไทย ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือจิสด้า กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้ร่วมกันทำโครงการ National Space Exploration ด้วยการส่งงานวิจัยสัญชาติไทย “การวิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ของโปรตีน-สารยับยั้ง และโปรตีน-โปรตีน สำหรับการพัฒนายาต้านมาลาเรีย” ของนายชัยรัตน์ อุทัยพิบูลย์ นักวิจัยอาวุโส ของไบโอเทค ขึ้นไปทำการทดลองในห้องปฏิบัติการอวกาศคิโบโมดูล (Kibo Module) บนสถานีอวกาศนานาชาติ หรือ ISS ขององค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น หรือ JAXA ได้สำเร็จเป็นครั้งแรก ด้วยจรวด SpaceX CRS-18 โดย ล่าสุดวันที่ 10 สิงหาคม โปรตีน-สารยับยั้ง และโปรตีน-โปรตีน สำหรับการพัฒนายาต้านมาลาเรีย ได้ขึ้นไปอยู่ในอวกาศเรียบร้อยแล้ว
นายชัยรัตน์กล่าวว่า ปัจจุบันทั่วโลกมีผู้ป่วยด้วยโรคมาลาเรียและเสียชีวิตมากกว่า 4 แสนคนต่อปี ซึ่งเชื้อมาลาเรียในปัจจุบันมีการดื้อยากับยาที่ใช้ในการรักษากันอยู่ ดังนั้น การพัฒนายาต้านมาลาเรียชนิดใหม่ที่สามารถฆ่าเชื้อมาลาเรียดื้อยาได้ จึงถือเป็นความจำเป็นอย่างเร่งด่วน โดยงานวิจัยในครั้งนี้จะทำการปลูกผลึกโปรตีน DHFR-TS ที่พบในเชื้อมาลาเรีย Plasmodium falciparum ซึ่งถือเป็นเป้าหมายยาต้านมาลาเรียในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วงบนอวกาศ โดยเราจะได้ลักษณะและคุณภาพของผลึกโปรตีนที่ดีกว่าการปลูกผลึกโปรตีนบนพื้นโลก และหลังจากปลูกผลึกโปรตีนของเชื้อมาลาเรียในอวกาศสำเร็จแล้ว จะนำผลึกโปรตีนนี้กลับมายังโลกเพื่อทำการทดลองต่อ โดยการวิเคราะห์โครงสร้างของโปรตีนดังกล่าว ที่จะทำให้เราได้ข้อมูลโครงสร้างของโปรตีนเป้าหมายยานี้ที่ชัดเจนมากขึ้น และจะช่วยให้ทีมวิจัยสามารถออกแบบยาต้านมาลาเรียชนิดใหม่ที่มีความจำเพาะต่อโปรตีนเป้าหมายยานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และนำไปสู่การสร้างยาต้านเชื้อมาลาเรียดื้อยาชนิดใหม่ เพื่อใช้ในการรักษาโรคติดเชื้อที่สำคัญนี้
“ครั้งนี้เป็นครั้งแรกของประเทศไทยที่สามารถส่งงานวิจัยไปทดลองยังสถานีอวกาศนานาชาติได้จริง และเป็นเครื่องยืนยันในมาตรฐานทางวิทยาศาสตร์อวกาศและเทคโนโลยีอวกาศของเรา รวมทั้งเร็วๆ นี้ ก็จะมีการส่งงานวิจัยประเภทอื่นๆ ที่ผ่านการคัดเลือกไปทดลองบนอวกาศอีกอย่างแน่นอน เพื่อนำผลที่ได้มาเรียนรู้ พัฒนา และปรับปรุงให้สามารถใช้ประโยชน์จริงได้อย่างแพร่หลายมากยิ่งขึ้น และยิ่งไปกว่านั้น ความพยายามในการพัฒนาอุปกรณ์นำส่งงานวิจัยหรือกล่องทดลองงานวิจัยในอวกาศ เพื่อให้สามารถส่งไปทดลองได้จริงอย่างสมบูรณ์แบบนี้ ถือเป็นการพัฒนามาตรฐานทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทยให้มีความก้าวหน้าและนำไปสู่การต่อยอดการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศอื่นๆ ได้ต่อไป ซึ่งกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม โดยจิสด้า และ สวทช. ก็มีเครือข่ายความร่วมมือกับองค์กรอวกาศต่างๆ ทั่วโลก ในการประสานความร่วมมือกันเพื่อการทดลองทางวิทยาศาสตร์อวกาศได้อย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะเพื่อรองรับการทดลองสิ่งใหม่ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเพื่อมวลมนุษยชาติ”นายชัยรัตน์กล่าว
นายอมรินทร์ พิมพ์หนู หัวหน้าโครงการ National Space Exploration (NSE) ของจิสด้า กล่าวว่า การสนับสนุนและผลักดันการทดลองงานวิจัยของคนไทยในอวกาศ นับเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญที่จะเพิ่มขีดความสามารถด้านการแข่งขันของประทศ และเปิดกว้างโอกาสทางการศึกษาด้านเทคโนโลยีอวกาศและนวัตกรรมอวกาศของคนไทยได้มากขึ้น ช่วยให้เกิดจินตนาการอันกว้างไกล และนำองค์ความรู้หรือผลงานวิจัยที่ได้จากการทดลองในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ มาพัฒนาต่อยอดและถ่ายทอดสู่เทคโนโลยีอวกาศของประเทศไทยได้ด้วยครับ และในขณะนี้เอง ประเทศไทยกำลังอยู่ระหว่างการจัดทำร่างแผนแม่บทอวกาศแห่งชาติ 20 ปี หรือ National Space Master Plan เพื่อรองรับการขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจในภาคอุตสาหกรรมอวกาศที่จะเติบโตขึ้นในอนาคตด้วย
