หวาดเสียว ร้านหมูกระทะ กินไปกลัวไป วอนหน่วยงานความปลอดภัยช่วยดูแล

หวาดเสียว ร้านหมูกระทะ กินไปกลัวไปวอนหน่วยงานความปลอดภัยช่วยดูแล

เฟซบุ๊ก Patchara Kerdsiri ได้โพสต์ภาพและข้อความ ถึงร้านหมูกระทะแห่งหนึ่ง ระบุพิกัดว่าปากซอย 48 แต่ไม่บอกว่า ย่านไหน ซึ่งใช้ระบบโครงข่ายก๊าซแอลพีจี เป็นเชื้อเพลิงสำหรับการปรุงหมูกระทะ โดย Patchara Kerdsiri ระบุว่า “ภรรยาถึงกับตะลึงกับโครงข่ายก๊าซ LPG ของร้านหมูกระทะปากซอย 48 ขนาดสถานประกอบการขนาดใหญ่ยังไม่กล้าทำ” ซึ่งมีคนเข้ามาแสดงความคิดเห็นจำนวนมาก

ต่อมา Patchara Kerdsiri ได้โพสต์ข้อความเพิ่มเติม อธิบายถึงอันตรายและความไม่เหมาะสมในการกระทำดังกล่าวว่า

โพสต์ร้านหมูกระทะโครงข่ายก๊าซ LPG กระหึ่มมีคนแชร์มาก นักข่าวก็มาสัมภาษณ์ อันนี้โดยสรุปในมุมมองของผมครับ ยาวหน่อย เชิญชวนให้ข้อมูลกันแบบมองกว้างๆ

#ด้านความปลอดภัย

อันนี้ต้องแบ่งเป็นสองประเด็น คือ อันตราย LPG รั่วซึ่งน่าจะควบคุมได้ และอันตรายจากก๊าซสะสม ซึ่งเกิดระเบิดได้

– การเดินท่อก๊าซ LPG แบบนี้เสี่ยงก๊าซรั่วหรือไม่ เอาเข้าจริงการทำอาหารโดยใช้ก๊าซนั้นมีความเสี่ยงอยู่ระดับหนึ่งอยู่แล้วในทุกๆ ที่ แต่การต่อท่อก๊าซลงพื้นในบริเวณกว้างรวมถึงพื้นที่ที่มีคนเดิน รถผ่าน และเตาจำนวนมากนั้นเพิ่มความเสี่ยงก๊าซรั่วให้มากขึ้นจริง อันนี้ที่สังเกตเห็นคือเจ้าของร้านใช้ท่อสีเหลืองมันเลยเด่นขึ้นมา ในขณะที่ถ้าไปกินที่ร้านอื่น เราอาจไม่ได้สังเกตกันเลยนะครับ ตอนผมอยู่ในร้านยังมีฝรั่งนั่งกินกับแฟนคนไทยอยู่แล้ว ผมลองมาเสิร์ชพันทิปพบว่ามีคนคุยเรื่องนี้ตั้งนานแล้วและมีคนรับวางท่อก๊าซในร้านหมูกระทะกันตั้งแต่ปี 57 ดังนั้นร้านนี้ไม่ใช่ร้านเดียวที่ทำลักษณะนี้

– เทียบกับก๊าซกระป๋อง อะไรอันตรายกว่ากัน ผมไม่แน่ใจ ที่สังเกตคือก๊าซกระป๋องนิยมใช้กันหลายประเทศในโลก แต่รัฐฯไทยห้ามใช้เมื่อเดือน เม.ย.ต้นปีนี้ เพราะมีข่าวก๊าซกระป๋องไฟวาบแล้วคนเป็นอันตราย (ลิงก์ที่คอมเมนต์)

ก๊าซกระป๋องถ้าติดกับเตาก๊าซกระป๋องน่าจะมีอันตรายจากการรั่วที่น้อยกว่าเพราะจุดต่อเชื่อมมีแค่จุดเดียวและปริมาณก๊าซมีน้อย แต่แหล่งเก็บก๊าซก็ใกล้ความร้อนมากกว่าด้วย เลยไม่ชัวร์เรื่องความเสี่ยงครับ

– เทียบกับตั้งถังก๊าซใต้โต๊ะ อันนี้ผัมว่าถังใต้โต๊ะน่าจะอันตรายกว่า และเจ้าของควบคุมยากกว่าด้วย อาจมีเด็กไปหมุนๆ เล่นหรือกระทบวาล์วหักได้ แต่ดูดีๆ มันก็คือการประกอบอาหารปกติที่เราทำในครัวเรือนทั่วไปนี่เอง

– LPG รั่ว อันตรายอย่างไรบ้าง ? ผมเคยถูกเทรนเรื่อง LPG รั่วมาแล้ว ปกติ LPG ถ้าเปิดวาล์วที่ถังปั๊บมันจะพุ่งออกมาเป็นควันขาวๆ เสียงดัง และถ้าเอาไฟไปจุดมันไม่ระเบิดนะครับ แต่มันจะกลายเป็นเครื่องพ่นไฟขนาดใหญ่ (VDO ที่เมนต์ด้านล่าง) และถ้าถังล้ม ไฟจะแรงขึ้น และไหลตามพื้น เพราะ LPG เหลววิ่งออกมา แต่ไฟไม่สามารถวิ่งย้อนเข้าไปในท่อรึในถังได้เพราะไม่มีออกซิเจน

จินตนาการว่าถ้าท่อแตก LPG จะพุ่งออกมาเสียงดัง ถ้ามีสะเก็ดไฟติดก็จะกลายเป็นเครื่องพ่นไฟขนาดใหญ่ มีความเสี่ยงในระดับไฟไหม้ปกติและคนที่พิเรนทร์ไปอยู่ตรงจุดที้พ่นมาพอดีก็จะโดนไฟไหม้ ซึ่งเจ้าของสามารถวิ่งไปปิดวาล์วถังที่อยู่ในครัวได้เหตุการณ์ก็จะยุติลง ถึงมันจะรุนแรง แต่มีเวลาพอควบคุมได้ คือถ้า LPG ติดไฟตั้งแต่ต้นจะอันตรายน้อยกว่าถ้าเทียบกับสะสมปริมาณมากๆ

– LPG สะสมอันตรายที่สุด แต่ป้องกันได้ โดยปกติ LPG จะหนักกว่าอากาศและนองบนพื้นลักษณะคล้ายๆควันจาก dry ice และไหลไปที่ต่ำกว่า เมื่อสะสมปริมาณมากๆ และเจอไฟก็จะวาบเหมือนระเบิดรุนแรงเช่นกรณีรถก๊าซระเบิดถนนเพชรบุรีที่น้องๆ หลายคนเกิดไม่ทัน เพื่อนที่เป็นวิศวกรผู้เชี่ยวชาญแนะนำติด Leak Detector ที่พื้นบริเวณต่ำสุดของร้าน ตั้งค่าความไวให้เหมาะสม ก็จะช่วยได้ อาจให้ทำงานร่วมกับพัดลมระบายอากาศด้วย ลงทุนไม่น่าจะเยอะมากครับ

#ด้านเศรษฐศาสตร์

แทบ 100% โทษว่าร้านมักง่าย ซึ่งลองมามองว่าเขามีทางเลือกอะไรบ้าง เลยลองเปิดใจมาดูมุมของร้านว่าทำไมเขาตัดสินใจเดินท่อแบบนี้ ประเด็นแรกคือหมูกระทะร้านนี้ราคารวมน้ำอัดลมแล้วแค่ 1xx บาท ! ซึ่งถูกมากๆ นั่นคือในร้านมีพนักงานให้บริการเติมน้ำซุป+ดูเรื่องไฟแค่คนเดียวครับ จึงทำราคาดังกล่าวได้ และในสภาพเศรษฐกิจแบบนี้คนหาเช้ากินค่ำใน กทม. ที่นิยมมาเช่าหอแถวลาดพร้าว และคนที่ได้ค่าแรงขั้นต่ำยังพอมากินได้โดยไม่ต้องคิดมาก คุณภาพหมูก็ดีและอร่อยใช้ได้เลยด้วย Eat at you own risk XD

– ทำไมไม่ใช้ก๊าซกระป๋องเล็ก เพราะนอกจากราคาแพงกว่าแล้วรัฐยังห้ามใช้เมื่อต้นปีที่ผ่านมา ดูลิงก์ที่เมนต์

– ทำไมไม่ใช้ถ่าน เพราะถ่านต้องใช้พนักงานเผาถ่าน และเปลี่ยนถ่านจำนวนมาก ควันเยอะรบกวนชุมชนรอบๆ นอกจากนี้ปีก่อนถ้าจำได้ รัฐฯมีขอความร่วมมือเรื่อง pm 2.5 จากร้านหมูกระทะถ่าน (ซึ่งจริงๆ มันไร้สาระส่งผลน้อยมาก) หมูกระทะถ่านมักเป็นร้านใหญ่ในพื้นที่ๆ เยอะ คุ้มกับการเผาถ่าน หรือไม่ก็เป็นร้านเช่นหมูเกาหลีในห้างพร้อมเครื่องดูดควันราคาแพงไปเลย 350+. ไม่รวมน้ำ

– ทำไมไม่ใช้ไฟฟ้า หมูกระทะเตาไฟฟ้าต้นทุนสูงมาก และหน้าตากระทะก็ไม่เหมือนร้านหมูกระทะทั่วไปนะครับ มันจะเป็นอีกอารมณ์นึง นอกจากนี้ร้านซึ่งอยู่ในตลาดไม่น่าจะทำหมูกระทะเตาไฟฟ้าได้ เพราะเตาไฟฟ้า 20+ โต๊ะน่าจะต้องเปลี่ยนหม้อไฟเป็นแบบระดับโรงงาน ซึ่งเรื่องใหญ่สำหรับตลาด และการลงทุนเป็นแบบถาวรที่อนาคตจะยังมีร้านหมูกระทะต่อไปรึเปล่าก็ไม่รู้

#ด้านสังคมและรัฐฯ

– เพิ่งรู้ว่า กทม. มีข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องสถานที่จำหน่ายอาหารและสถานที่สะสมอาหาร พ.ศ.2545 ข้อ 9(10) ห้ามใช้ก๊าซเป็นเชื้อเพลิงในการทำ ประกอบ ปรุงอาหาร บนโต๊ะรับประทานอาหารในสถานที่จำหน่ายอาหาร ! นั่นคือในความจริงแล้ว ไม่สามารถมีร้านหมูกระทะ (หรือแม้แต่ izakaya , shakariki) ที่ใช้ก๊าซปรุงอาหารได้เลยนะครับ ไม่ว่าแบบถังเล็กหรือใหญ่ ก็คือ #ไม่สามารถมีร้านหมูกระทะราคาถูกใน กทม.ได้เลยนั่นเอง อยากกินก็ไปปริมณฑลเอา XD การกินอาหารแบบนี้คงจำกัดได้แต่ในห้างใหญ่ที่ใช้ไฟฟ้าจริงๆ

เอาเข้าจริงผมว่าไร้สาระมาก รัฐก็ตึงไป ห้ามนู่นห้ามนี่จน sme หมดทางเลือก ผู้บริโภคและ sme เองก็หย่อนไป (ตามสภาพเศรษฐกิจ) ตำรวจและหน่วยงานเซฟตี้ ก็ทำงานเฉพาะเวลามีกระแสสังคมแบบนี้ แล้วก็ค่อยลืมไป สไตล์ ไทยแท้ๆ ครับ

– เจ้าของร้านมีมาเมนต์ว่าผมเรื่องถ่ายรูปด้านหลังครัวโดยไม่ได้รับอนุญาต ผมขอโทษประเด็นนี้และเอารูปนั้นออก และก็ขอให้อธิบายเรื่อง safety หลังครัวตรงถังก๊าซด้วย เพื่อตัวของเขาเองและร้านอื่นๆ ในอนาคต แต่เจ้าของก็เบี่ยงประเด็นและไม่อธิบายเรื่อง safety ตอนนี้ปิดเพจไปแล้ว

เอาจริงๆ ใจผมเห็นใจทุกฝ่ายนะครับ เห็นใจผู้ประกอบการเรื่องการถูกบีบจากสภาพเศรษฐกิจและรัฐที่ออกข้อกำหนดอะไรบางอย่างที่ไม่ make sense แต่ก็เห็นใจบ้านข้างเคียงและคนกินด้วย ถ้าเกิดมีอุบัติเหตขึ้นมาในอนาคตผมคงรู้สึกผิดที่ไม่ได้ยกเรื่องนี้ขึ้นมา ผมเห็นใจคนที่ควรจะได้มีทางเลือกกินของถูกๆ และคุณภาพใช้ได้ด้วย และเห็นใจคนไทยที่เราไม่มีอะไรมารองรับเรื่องแบบนี้มากนัก

สรุป

ผมคิดว่าการทำเครือข่ายก๊าซแบบนี้ “น่าจะให้ทำได้” โดยมีการวางท่อที่ปลอดภัยรัดกุมกว่านี้ ไม่เสี่ยงต่อการสะดุด ไม่มีช่วงที่รถทับ และมี safety valve เป็นระยะในจุดที่เหมาะสม มี leak detector และพัดลมป้องกันการสะสมของก๊าซ มีเตาที่เหมาะสมกับการใช้งาน

ส่วนหน่วยงานของรัฐ นอกจากหน่วยงานตรวจสอบ (ที่มักจะห้าม หรือเน้นปรับเงินอย่างเดียว) แล้วอยากให้มีหน่วยงานที่ส่งเสริม ให้คำแนะนำในการแก้ปัญหาเรื่องความปลอดภัยต่างๆ อย่างเป็นรูปธรรมด้วยครับ เช่นหน่วยความปลอดภัยการใช้ความร้อนในการประกอบอาหารสำหรับผู้ประกอบการ

ส่วนร้านหมูกะทะใน กทม. ผมว่า 1xx ราคาไม่รวมน้ำอัดลม ผู้บริโภค น่าจะยังพอรับได้ ถ้าเขาไม่มีตังค์ก็กินน้ำเปล่าไปก็ได้ เอาเงินมาช่วยพัฒนาด้าน safety รึเพิ่มคนน่าจะดีครับ

ด้านผู้บริโภค นอกจากไปกินแล้วก็ช่วยกันดู ช่วยกัน concern เพื่อความปลอดภัยสังคม แต่ไม่ต้องดรามาตื่นตูมมากแบบเอะอะก็ระเบิดๆๆ หาข้อมูลเพิ่มด้วยกันนะครับ ช่วยผู้ประกอบการด้วย

ภาพ ข้อมูลจากเฟซบุ๊ก Patchara Kerdsiri