เผยปี 63 ‘สัตว์ทะเล’ มีความสุขมาก เหตุโควิดอาละวาด คนไม่ไปรบกวน ทรัพยากรทะเลเพิ่มอื้อ
วันที่ 30 ธันวาคม นายโสภณ ทองดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง(ทช.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) เปิดเผยถึงสถานการณ์ทะเลปี 2563 ที่ผ่านมาว่า ถือได้ว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา 2019 หรือ โควิด-19 มีส่วนทำให้สถานการณ์หลายๆอย่างของทรัพยากรทางทะเลดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ดังนี้ จากการสำรวจและติดตามเรื่องสัตว์ทะเลหายากในปี 2563 ตลอดทั้งปี พบว่า เต่าทะเลวางไข่มากถึง 500 รัง เพิ่มขึ้นจากปี 2562 ที่พบเพียง 434 รัง ที่สำคัญคือ เต่ามะเฟือง ที่เป็นเต่าขนาดใหญ่ที่สุดขึ้นมาวางไข่มากถึง 25 รัง และเป็นการวางไข่ของเต่าทะเล ที่เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี ถึง 19 รังจากสถิติเดิมที่เคยวางไข่ไม่เกิน 7 รัง ต่อปี เท่านั้น
นายโสภณ กล่าวว่า สำหรับสถานการณ์โลมา และวาฬนั้น สำรวจพบ 3,025 ตัวชนิดหลักๆ ได้แก่ โลมาหัวบาตรหลังเรียบ โลมาอิรวดี โลมาหลังโหนก โลมากลุ่มสตีเนลลา โลมาปากขวด วาฬเพชรฆาตดำ และวาฬบรูด้า ทั้งทะเลอ่าวไทย และอันดามัน ทั้งนี้จากสถิติย้อนหลัง 10 ปี ที่ผ่านมา มีอัตราการเกิดเฉลี่ย 4 ตัว ต่อปี เท่านั้น และมีอัตราการตาย 3 ตัวต่อปีทั้งนี้โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ โดยสำรวจประชากรประมาณ 20 ตัวเท่านั้น สำหรับพะยูนนั้น ปี 2563 สำรวจพบประชากรประมาณ 255 ตัว จากข้อมูลย้อนหลัง 5 ปี พบว่าแนวโน้มประชากรพะยูนจะเพิ่มขึ้นร้อยละ 13 แหล่งที่พบพะยูนมากที่สุดคือ ทะเล จ.ตรัง พบ 165 ตัว อย่างไรก็ตามนอกจากการเพิ่มประชากรสัตว์ทะเลหายากแล้ว ในเรื่องของการเจ็บป่วยและการสูญเสียสัตว์เหล่านี้ พบว่า ตลอดปีที่ผ่านมา พบเต่าทะเลเกยตื้น 512 ตัว โลมาและวาฬเกยตื้น 261 ตัว พะยูน เกยตื้น 19 ตัว ซึ่งปริมาณดังกล่าวลดลงจากปี 2562 ที่พบพะยูนเกยตื้นถึง 24 ตัว
“แต่ในภาพรวมของพฤติกรรมสัตว์ทะเลหายากเหล่านี้พบว่า ในแง่ พบว่า ช่วงต้นปีที่มีการปิดการท่องเที่ยวภายในอุทยานแห่งชาติทางทะเลนั้น พบการปรากฏตัวของพะยูน โลมา และวาฬ ในลักษณะที่เป็นการรวมตัวกันเป็นฝูงถี่ขึ้นกว่าทุกๆปี ที่ผ่านมาตลอดระยะเวลา 10 ปี เป็นเพราะ ท้องทะเลสงบ ไม่มีเสียงอึกทึกของเรือท่องเที่ยว ทำให้สัตว์เหล่านี้รู้สึกถึงความปลอดภัย จึงออกมาปรากฏกายให้คนเห็นมากขึ้น” นายโสภณ กล่าว
อธิบดีทช. กล่าวว่า สำหรับการสำรวจแนวปะการัง และแหล่งหญ้าทะเล นั้น ทช.ได้เข้าไปสำรวจแนวปะการังใน 14 จังหวัด สถานภาพของแนวปะการังทั้งประเทศ ส่วนใหญ่อยู่ในระดับสมบูรณ์ปานกลางร้อยละ 39.2 อยู่ในสภาพสมบูรณ์ดีมาก ร้อยละ 31.4 และเสียหาย ถึงเสียหายมาก ร้อยละ 29.5 ส่วนหญ้าทะเลนั้น มีพื้นที่หญ้าทะเลเนื้อที่รวม 100, 4778 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 65.5 ของพื้นที่ที่มีศักยภาพเป็นแหล่งหญ้าทะเลของประเทศ 159,829 ไร่ พบว่าแหล่งหญ้าทะเลส่วนใหญ่ร้อยละ 64 มีสภาพสมบูรณ์ปานกลาง ร้อยละ 26 อยู่ในเกณฑ์สมบูรณ์ดี ร้อยละ 9 อยู่ในสภาพสมบูรณ์เล็กน้อย มีเพียงร้อยละ 1 ที่อยู่ในเกณฑ์สมบูรณ์ดีมาก
นายโสภณ กล่าวว่า ในการสำรวจพื้นที่ป่าชายเลนของประเทศไทยซึ่งมีทั้งสิ้น 2.85 ล้านไร่ จากการสำรวจปี 2557 มีพื้นที่ป่าสมบูรณ์ประมาณ 1.534 ล้านไร่ ทั้งนี้เมื่อปี 2563 ทช.ร่วมมือกับ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ จิสด้า สำรวจและแปลภาพถ่ายทางอากาศ พบว่า พื้นที่ป่าชายเลนสมบูรณ์เพิ่มขึ้นคิดเป็น 1.737 ล้านไร่ หรือราว 203,300 ล้านไร่ สะท้อนให้เห็นถึงผลสัมฤทธิ์ของการอนุรักษ์ฟื้นฟูผืนป่าชายเลน สำหรับสถานการณ์การกัดเซาะชายฝั่งทะเลนั้นพบว่าพื้นที่ ที่มีการกัดเซาะชายฝั่งทั้งสิ้น 794.37 กิโลเมตร ยังไม่มีการแก้ไข 91.69 กิโลเมตร สำหรับการแก้ไขที่ทช.ได้ดำเนินการในปีที่ผ่านมา ได้มีการปักไม้ไผ่ชะลอความรุนแรงของคลื่นมาตั้งแต่ปี 2550 ระยะทางแนวไม้ไผ่รวม 83.51 ตารางกิโลเมตร แก้ปัญหาชายฝั่งทะเลได้กว่า 64 กิโลเมตร และยังสามารถเพิ่มแผ่นดินที่เป็นดินเลนตะกอนชายฝั่ง หรือเกิดเป็นเป็นดินงอก ได้มากกว่า 1,541 ไร่
อธิบดีทช.กล่าวว่า เรื่องสำคัญอีกเรื่องที่ทช.ได้ดำเนินการก็คือ การจัดการกับปัญหาขยะทะเล ภายใต้นโยบายของนายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีทส. และนายจตุพร บุรุษพัฒน์ ปลัดทส.ที่ทช.ร่วมกับหน่วยงานรัฐ เอกชน และบรรดาจิตอาสาภาคประชาชนในการเก็บขยะทะเลและชายฝั่ง ในปี 2563 นั้น ดำเนินการใน 66 พื้นที่ 19 จังหวัด เก็บขยะได้รวมทั้งสิ้น 1,648,349 ชิ้นหรือ ประมาณ 114 ตัน ติดตั้งทุ่นขยะบริเวณปากแม่น้ำ 23 จุด ประกาศมาตรการหากปลอดบุหรี่ 21 ชายหาด 15 จังหวัด
“ปีที่ผ่านมาทช.ได้จัดที่ดินเพืาอการอยู่อาศัยให้ผู้ยากไร้ จนถึงปัจจุบัน ได้ออกหนังสืออนุญาตให้เข้าใช้ประโยชน์ได้แล้ว 65 ชุมชน เนื้อที่กว่า 600 ไร่มีชาวบ้านได้รับประโบชน์กว่า 2,600 ครัวเรือน”นายโสภณ กล่าว
