ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเลไทย กับแผนการแก้ไขที่ผ่านมา

ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเลไทย กับแผนการแก้ไขที่ผ่านมา

มากว่า 50 ปี ที่ประเทศไทยประสบปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง

จากการรวบรวมข้อมูลตั้งแต่ปี 2495-2562 พบว่า มีพื้นที่ชายฝั่งทะเลที่ประสบปัญหาถูกกัดเซาะ เป็นพื้นที่ 794.37 กิโลเมตร จากความยาวชายฝั่งทั้งสิ้น 3,151.13 กิโลเมตร คิดเป็น 25.21% ของความยาวชายฝั่งประเทศไทย แบ่งเป็นชายฝั่งทะเลด้านอ่าวไทย 2,039.78 กิโลเมตร และฝั่งอันดามัน 1,111.35 กิโลเมตร ซึ่งพบว่าพื้นที่ที่ถูกกัดเซาะรุนแรง ระยะทาง 12.87 กิโลเมตร กัดเซาะปานกลาง 28.64 กิโลเมตร พื้นที่กัดเซาะน้อย 50.18 กิโลเมตร

โสภณ ทองดี

นายโสภณ ทองดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) กล่าวว่า การพยายามแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งในสมัยก่อนนั้นเน้นการแก้ไขปัญหาเฉพาะจุด หรือเฉพาะพื้นที่ที่มีการกัดเซาะ โดยใช้โครงสร้างทางวิศวกรรม ซึ่งการแก้ไขปัญหาโดยวิธีดังกล่าวจะส่งผลให้ชายฝั่งที่อยู่ใกล้เคียงกับโครงสร้าง หรืออยู่ท้ายโครงสร้างเกิดการกัดเซาะลุกลามกลายเป็นปัญหาที่รุนแรงมากขึ้นจนต้องตามแก้ไขปัญหากันไม่จบสิ้น

อธิบดี ทช.กล่าวว่า ทช.ได้ทำแผนงานโครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งโดยบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขึ้น ซึ่งได้ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 16 มกราคม 2561 โดยแนวทางดังกล่าวเป็นการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง โดยมุ่งเน้นความสอดคล้องกับธรรมชาติ ไม่ส่งผลต่อเนื่องไปยังพื้นที่ข้างเคียงเป็นหลัก ซึ่งแบ่งได้เป็น 4 แนวทาง 3 มาตรการ คือแนวทางการปรับสมดุลชายฝั่งโดยธรรมชาติ การป้องกันปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง การแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง และแนวทางการฟื้นฟูเสถียรภาพชายฝั่ง ส่วนด้านมาตรการการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ประกอบด้วย 3 มาตรการ ได้แก่ มาตรการสีขาว มาตรการสีเขียว และมาตรการสีเทา

จากรายงานสถานการณ์ชายฝั่งประเทศไทยปี 2562 พบว่า มีพื้นที่กัดเซาะชายฝั่ง ระยะทางรวม 794.37 กิโลเมตร โดยเป็นพื้นที่ซึ่งได้ดำเนินการแก้ไขแล้วระยะทาง 702.68 กิโลเมตร และพื้นที่กัดเซาะที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข ระยะทาง 91.69 กิโลเมตร นอกจากนั้นเป็นพื้นที่ที่ไม่มีปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ระยะทาง 2,356.76 กิโลเมตร การดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งที่ผ่านมา ทช.ได้ดำเนินการ 1.การปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นในพื้นที่หาดโคลน โดยการมีส่วนร่วมของประชาชน ด้วยวิธีการปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นในพื้นที่หาดโคลนตั้งแต่ปี 2550 ถึงปี 2563 ใน 13 จังหวัด รวมระยะทางไม้ไผ่ทั้งสิ้น 83.51 กิโลเมตร ซึ่งปัจจุบันมีพื้นที่ป่าชายเลนเจริญเติบโตจนสามารถเป็นแนวป้องกันคลื่นลมทางธรรมชาติหลังแนวไม้ไผ่ดังกล่าวกว่า 300 ไร่

นายโสภณ กล่าวว่า นอกจากนี้การดำเนินการออกกฎกระทรวงตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พ.ศ.2558 เพื่อเป็นการป้องกันปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ตามการแบ่งระบบกลุ่มหาดย่อย โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา จำนวน 3 ฉบับคือ 1.ร่างกฎกระทรวงกำหนดพื้นที่ใช้มาตรการในการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง สำหรับดำเนินโครงการก่อสร้างกำแพงป้องกันคลื่นริมชายหาดและเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล พ.ศ. … 2.ร่างกฎกระทรวงกำหนดเขตพื้นที่ตำบลลำแก่น ตำบลท้ายเหมือง ตำบลนาเตย อำเภอท้ายเหมือง และตำบลโคกกลอย อำเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา เป็นพื้นที่ใช้มาตรการในการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง พ.ศ. … “3.ร่างกฎกระทรวงกำหนดเขตพื้นที่ตำบลชุมโค อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร เป็นพื้นที่ใช้มาตรการในการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง พ.ศ. …”

ทั้งนี้ การดำเนินการจัดแบ่งระบบกลุ่มหาดประเทศไทยออกเป็น 3 ระดับ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง คือระบบกลุ่มหาดหลัก จำนวน 8 กลุ่มหาดหลัก ระบบกลุ่มหาด จำนวน 44 กลุ่มหาด และระบบหาด จำนวน 318 ระบบหาด การจัดทำหลักเกณฑ์ประกอบการจัดทำแผนงาน/โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง เพื่อมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมเจ้าท่า กรมโยธาธิการและผังเมือง จังหวัด กลุ่มจังหวัดและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นำไปใช้เป็นแนวทางในการจัดทำแผนงาน โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง

รวมทั้งสำนักงบประมาณนำไปใช้เป็นแนวทางประกอบการตัดสินใจในการจัดสรรงบประมาณประจำปีต่อไปการดำเนินงานแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ในปีงบประมาณ 2564 นั่นคือ 1.การปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นในพื้นที่หาดโคลน โดยในปีงบประมาณ 2564 กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง มีแผนดำเนินการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งโดยการปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นในพื้นที่ 5 จังหวัดคือ จังหวัดตราด 3,000 เมตร จังหวัดจันทบุรี 1,600 เมตร จังหวัดสมุทรสงคราม 800 เมตร จังหวัดเพชรบุรี 1,750 เมตร และจังหวัดนครศรีธรรมราช 4,000 เมตร โดยคิดเป็นระยะทางไม้ไผ่รวมทั้งสิ้น จำนวน 11,150 เมตร

2.การดำเนินการจัดทำร่างกฎกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พ.ศ.2558

เพื่อเป็นการป้องกันปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งตามการแบ่งระบบกลุ่มหาด จำนวน 9 ระบบหาด ประกอบด้วย จังหวัดตราด 1 ระบบหาด จันทบุรี 1 ระบบหาด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 3 ระบบหาด จังหวัดชุมพร 1 ระบบหาด จังหวัดพังงา 2 ระบบหาด และจังหวัดกระบี่ 1 ระบบหาด 3.ศึกษาและประเมินความอ่อนไหวเปราะบางของพื้นที่ชายฝั่งต่อการกัดเซาะชายฝั่ง จำนวน 2 โครงการ ได้แก่

โครงการศึกษาและประเมินความอ่อนไหวเปราะบางของพื้นที่ชายฝั่งต่อการกัดเซาะชายฝั่ง บริเวณพื้นที่อ่าวพังงา โครงการผลกระทบของการระบาดของโรคติดต่อไวรัสโคโรนา 2019 ต่อการเปลี่ยนแปลงทางลักษณะธรณีสัณฐานชายฝั่ง