แพทย์รับพบสายพันธุ์อังกฤษ ระบาดในคลัสเตอร์ทองหล่อ แพร่ได้ถึง 1.7 เท่า
เมื่อวันที่ 7 เมษายน ที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค พร้อมด้วย ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แถลงสถานการณ์การระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโควิด-19 ในประเทศไทย
นพ.โอภาสกล่าวว่า ในช่วงสงกรานต์ที่จะมีการเดินทางมากขึ้น หากไม่มีมาตรการที่ดี โรคอาจจะกระจายไปทั่วประเทศอย่างรวดเร็ว ฉะนั้น จะต้องขอความร่วมมือประชาชนและหน่วยงานต่างๆ ช่วยกันเพื่อควบคุมการระบาดของโรค ทั้งนี้ การคาดการณ์การติดเชื้อตามแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ในช่วงหลังสงกรานต์ 7 วัน หากการระบาดของโรคเป็นไปอย่างกว้างขวาง โดยไม่มีการควบคุม จะพบผู้ติดเชื้อหลักพันราย หรือหลักหมื่นราย
“สำหรับมาตรการแบ่งจังหวัดเสี่ยงสีแดงเบื้องต้น 5 จังหวัด ตามที่เสนอเข้า ศบค.ชุดเล็กเมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมานั้น ยืนยันว่า ศบค.ชุดเล็กไม่ได้มีการปัดตก แต่ให้ สธ.กับกระทรวงมหาดไทย (มท.) หารือกันเพิ่มเติม เพื่อจัดแบ่งให้สอดคล้องกับสถานการณ์ภายใน 2 วัน อย่างไรก็ตาม มีหารือและเห็นตรงกันในเบื้องต้น อาจจะมีการประกาศพื้นที่สีแดงเพิ่มมากกว่าเดิมด้วยซ้ำ เพราะขณะนี้พบการระบาดมากขึ้นในหลายจังหวัด รวมถึงกระทรวงอาจจะมีข้อเสนอให้ปิดผับ บาร์ ด้วย แต่ต้องนำหารือกับ มท.ก่อน สธ.พูดคนเดียวไม่ได้” อธิบดีกรมควบคุมโรคกล่าว
ด้าน ศ.นพ.ยงกล่าวว่า เห็นด้วยกับข้อเสนอของ สธ.ที่ควรให้ 5 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร ปทุมธานี นนทบุรี สมุทรปราการ และนครปฐม ให้เป็นพื้นที่สีแดง เนื่องจากพบระบาดค่อนข้างสูง โดยส่วนใหญ่เกิดในผู้มีอายุน้อย มีอาการป่วยน้อยหรือไม่มีอาการ จึงทำให้ยากที่จะรู้ว่าใครป่วยหรือไม่ป่วย
ศ.นพ.ยงกล่าวว่า เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลปีนี้กับปี 2563 พบว่า การระบาดรอบแรกเกิดขึ้นในเดือนมีนาคม-เมษายน ซึ่งตรงกับปีนี้ แต่ปีที่แล้วพบการติดเชื้อไม่ถึง 3,000 ราย พบผู้ป่วยมากที่สุดคือ 188 รายต่อวัน แต่เกิดขึ้นจากการกลับมาจากพิธีกรรมทางศาสนา โดยเฉลี่ยปีที่แล้ว พบผู้ป่วยหลักสิบรายต่อวัน
“แต่รอบนี้การระบาดตั้งแต่เดือนธันวาคม 2563 ถึงปัจจุบัน เรียกว่า การระบาดซ้อนระบาด สาเหตุที่เกิดการระบาดในสถานบันเทิงจำนวนมาก หรือซูเปอร์ สเปรดเดอร์ (super spreader) เพราะสถานบันเทิงเป็นที่อับ โดยระยะหลัง การศึกษาพบว่า หากอยู่ในสถานที่ปิด โรคจะแพร่ได้แม้กระทั่งทางอากาศ หรือการหายใจ” ศ.นพ.ยงกล่าว และว่า อีกข้อสังเกต คือ การพบผู้ติดเชื้อจากสถานบันเทิงรอบนี้ ตรวจพบปริมาณไวรัสที่คอของผู้ป่วยค่อนข้างมาก ถึงแม้ไม่มีอาการ โดยเมื่อตรวจจำเพาะหาสายพันธุ์ว่าเชื้อที่พบเป็นสายพันธุ์พื้นบ้านที่ระบาดใน จ.สมุทรสาคร หรือสายพันธุ์อังกฤษ พบว่า ผลออกมาค่อนข้างตกใจมาก เพราะผู้ติดเชื้อ 24 ราย ในสถานบันเทิงทองหล่อ เป็นสายพันธุ์อังกฤษเหมือนกันทั้งหมด ซึ่งสายพันธุ์นี้แพร่ระบาดเร็วมาก ติดต่อง่ายกว่าสายพันธุ์ธรรมดาประมาณ 1.7 เท่า
ศ.นพ.ยงกล่าวว่า อย่างไรก็ตาม ประเทศอังกฤษ ฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 มากที่สุดในยุโรป มากกว่าฝรั่งเศสและเยอรมนี ทำให้ผู้ติดเชื้อลดลงอย่างชัดเจน อัตราเสียชีวิตลดลงอย่างมาก
“ฉะนั้น สายพันธุ์อังกฤษที่เรากลัวคือ แพร่กระจายเร็ว คงไม่แปลกว่า ทำไมสถานบันเทิงมีการแพร่มากกว่าปีที่แล้ว เราคาดว่าการระบาดปีนี้มากกว่าปีที่แล้ว 10 เท่า ขณะเดียวกัน มาตรการของเรา หากเทียบกับปีที่แล้วที่เรามีล็อกดาวน์ เคอร์ฟิว ห้ามขายแอลกอฮอล์ ปิดโรงเรียน ปิดสถานประกอบการ เลื่อนสงกรานต์ ดังนั้นมาตรการปีที่แล้วกับปีนี้ห่างกัน 10 เท่าเช่นกัน เชื้อแพร่เร็วมากกว่าเดิม 10 เท่า มาตรการลดหย่อน 10 เท่า ดังนั้น เชื้อจึงจะแพร่กระจายเป็น 100 เท่า และเมื่อเจอเป็นสายพันธุ์อังกฤษอีกที่แพร่กระจายได้ง่าย 1.7 เท่า ก็จะเป็น 170 เท่า ยิ่งทวีคูณเข้าไปใหญ่” ศ.นพ.ยงกล่าว
ศ.นพ.ยงกล่าวว่า เมื่อเห็นตัวเลขก็ทำให้ค่อนข้างที่จะกลัวว่า หลังสงกรานต์ หรือในช่วงสงกรานต์ คนในวัยหนุ่มสาวที่มีอาการน้อย แต่มีปริมาณไวรัสในลำคอมาก เดินทางไปที่ต่างๆ โดยที่ไม่รู้ตัว ไปรดน้ำขอพรผู้ใหญ่ในเทศกาลสงกรานต์ สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือ อาจนำเชื้อไปสู่ผู้ใหญ่ในบ้าน ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะป่วยหนัก ปอดบวม จนถึงเสียชีวิต
“ส่วนตัวผมเอง ปีนี้เป็นห่วงอย่างมาก ดังนั้น การเคลื่อนย้ายของประชากรเป็นเหตุหนึ่งในการทำให้แพร่กระจายโรคไปได้ไกล ขนาดสายพันธุ์อยู่อังกฤษ ยังหลุดเข้ามาในประเทศไทยได้ ขนาดเรามีสถานกักกันโรค (state quarantine) บล็อกทุกวิถีทาง เชื้อก็ยังหลุดเข้ามาได้ ดังนั้น ขอให้สงกรานต์ปีนี้ ที่เราไม่สามารถล็อกต่างๆ ได้แล้ว ถ้าเป็นไปได้คนที่ไม่มีความจำเป็น ก็ให้ลดการเคลื่อนย้ายประชากรให้น้อยที่สุด แต่ถ้าจำเป็น ก็จะต้องมีมาตรการทุกอย่างเคร่งครัด ตั้งแต่เริ่มออกจากบ้าน ขึ้นรถ จนถึงจุดหมายปลายทาง” ศ.นพ.ยงกล่าว
ศ.นพ.ยงกล่าวอีกว่า สายพันธุ์ที่กลายพันธุ์ทั่วโลกที่ต้องระวังมี 3 สายพันธุ์ คือ สายพันธุ์อังกฤษ แอฟริกาใต้ และบราซิล โดยสายพันธุ์อังกฤษสามารถแพร่กระจายได้เร็ว แต่ความรุนแรงของโรคก็ยังเหมือนเดิม และวัคซีนยังมีประสิทธิภาพเหมือนเดิม
“ดังนั้นผู้ที่กล้าๆ กลัวๆ ในการฉีดวัคซีน ผมพูดเสมอว่าไม่ว่าจะวัคซีนใดก็ตามโอกาสที่จะแพ้ แต่มีน้อยมากๆ โอกาสที่จะเกิดลิ่มเลือดอุดตันในเส้นเลือดส่วนลึก จนทำให้เข้าโรงพยาบาลหรือเสียชีวิต อุบัติการณ์เช่นนี้ไม่ว่าจะในเยอรมนี ออสเตรีย หรืออังกฤษ เมื่อเปรียบเทียบแล้วพบว่าจะมี 1 รายต่อการฉีดวัคซีน 1 แสน ถึง 1 ล้านโดส โดยส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นกับผู้หญิงอายุน้อยกว่า 55 ปี มีฮอร์โมนเอสโตรเจนมากกว่าผู้ชาย โดยเฉพาะในหญิงตั้งครรภ์ที่เราไม่ให้ฉีดอยู่แล้ว ผู้ที่กินยาคุมกำเนิดก็อาจเกิดได้ง่ายขึ้น ดังนั้น เปรียบเทียบผลดีในการป้องกันโรค มันเทียบกันไม่ติด โอกาสป้องกันโรค ประโยชน์มีมากกว่ามาก” ศ.นพ.ยงกล่าว
