เมื่อวันที่ 29 กันยายน นางเตือนใจ นุชดำรง ผู้อำนวยการสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กล่าวถึงกรณีคำสั่งหัวหน้า คสช.ที่ 60/2559 เรื่องมาตรการป้องกันการนำช้างป่ามาสวมสิทธิ์เป็นช้างบ้าน ว่า คำสั่งดังกล่าว ออกมาเพื่อแก้ไขปัญหาข้อห่วงใยของอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดพันธุ์สัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (ไซเตส) ที่นอกจากมีความห่วงใยเรื่องการค้าขายงาช้างในประเทศไทยแล้ว ยังมีความห่วงใยในประเด็นเรื่องการนำช้างป่ามาสวมสิทธิ์เป็นช้างบ้านของประเทศไทย เพื่อแก้ไขปัญหาข้อห่วงใยดังกล่าว ซึ่งอาจจะส่งผลต่อการทำให้ประเทศไทยถูกถูกระงับการส่งออกและนำเข้าสัตว์ป่าและพืชป่าตามบัญชีอนุสัญญาฯ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโดยรวมและความน่าเชื่อถือของประเทศได้ จึงได้ออกคำสั่งให้กรมอุทยานฯ กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย เพื่อเก็บดีเอ็นเอช้างเลี้ยงทุกเชือกทั่วประเทศ ภายในระยะเวลา 180 วัน โดยจะเริ่มจากจังหวัดที่มีปางช้างขนาดใหญ่ เช่น จ.เชียงใหม่ กาญจนบุรี อยุธยา สุรินทร์ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ บุรีรัมย์ และภูเก็ต ทั้งนี้ ทางกรมอุทยานฯ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังจะประชุมเพื่อวางแนวทางร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการเก็บตัวอย่างเลือดช้าง เพื่อนำมาตรวจดีเอ็นเอให้มีประสิทธิภาพ คาดว่าภายในสัปดาห์หน้าจะมีแผนปฏิบัติที่ชัดเจนออกมา
นางเตือนใจ กล่าวว่า ในรูปแบบการดำเนินการกรมการปกครองจะเป็นผู้กำหนด วันเวลา และสถานที่เพื่อให้เจ้าของนำช้างมาให้ตรวจ ทั้งนี้คิดว่าจะสามารถเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอช้างทั่วประเทศได้ตามระยะเวลาที่กำหนด เพราะไม่น่าเป็นเรื่องยาก ซึ่งกรมอุทยานฯ ต้องตรวจดีเอ็นเอช้างทั้งหมด 3,500 เชือกภายในระยะเวลา 1 ปี หรือ 360 วัน จากนั้นจะนำผลดีเอ็นเอไปให้กระทรวงมหาดไทย เพื่อนำข้อมูลดีเอ็นเอไปประกอบการออกตั๋วรูปพรรณนาช้าง ซึ่งการตรวจดีเอ็นเอจะเป็นวิธีการสำคัญที่จะป้องกันการนำช้างป่ามาสวมเป็นช้างบ้านได้ เพราะถ้าดีเอ็นเอพ่อ แม่ ลูกช้างไม่ตรงกันก็สามารถอนุมานได้ว่าเป็นช้างจากป่าและดำเนินคดีทางกฎหมายได้ รวมถึงให้อำนาจกรมอุทยานฯ ในการยึดช้างเชือกนั้นให้ตกเป็นของแผ่นดินได้ และหากปางช้างไม่ให้ความร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการตรวจเลือดช้างภายใน 180 วัน ช้างดังกล่าวก็ต้องถูกยึดมาเป็นของรัฐ
ด้านพล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า ตนได้เซ็นคำสั่งในเรื่องการตรวจดีเอ็นเอช้างบ้าน ไปยังอธิบดีกรมอุทยานฯ แล้ว ในเบื้องต้นทราบว่ากรมมีความพร้อมเต็มที่ในการดำเนินการในเรื่องดังกล่าว ไม่จำเป็นต้องมีมาตรการใดๆ มาสนับสนุนเป็นพิเศษ เชื่อว่ากรมอุทยานฯ สามารถดำเนินการให้เสร็จภายใน 180 วัน นอกจากนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเรื่องจัดทำร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องให้แล้วเสร็จภายใน 90 วันตามคำสั่ง คสช.
