เมื่อวานนี้ (12 ตุลาคม) นายเสวียน บุญศรี เกษตรอำเภอสองแคว จ.น่าน เปิดเผยความคืบหน้าโครงการประชารัฐ พัฒนาอาชีพเกษตรบ้านยอด อ.สองแคว จ.น่าน โดยโครงการปิดทองหลังพระฯ จ.น่าน เริ่มบุกเบิกเรื่อง “ส้มโอเงินแสน มะนาวเงินล้าน” เมื่อ 3 ปีที่ผ่านมา เพื่อแก้ปัญหาความยากไร้และหนี้สินของเกษตรกรสองแคว ตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และปัจจุบันส่งมอบภารกิจให้สำนักงานเกษตรไปต่อยอดตามระบบว่า ความร่วมมือกันมีความก้าวหน้าอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะความพยายามลดพื้นที่ปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ ที่มีผลกระทบต่อภูเขาหัวโล้น เราเข้าไปช่วยจัดการผลผลิตให้มีคุณภาพ จากที่ผ่านมาปลูกมะนาวตาฮิติแบบปล่อยทิ้งขว้าง ไม่ดูแลหรือตัดแต่งกิ่ง เมื่อถึงช่วงฤดูแล้งขาดแคลนผลผลิตแต่ฤดูฝนล้นตลาด มะนาวร่วงเต็มต้น ทำให้ราคาตกต่ำและไม่มีผู้รับซื้อ จึงสำรวจข้อมูลผลผลิตระหว่างพื้นที่ พบว่าต้นที่ให้ผลผลิตมีประมาณ 1,000 ไร่และที่ปลูกใหม่อีกเกือบ 1,000 ไร่ หลังจากนั้นนายธนากร รัชตานนท์ ผู้จัดการโครงการปิดทองหลังพระฯ มาประชุมร่วมกันที่สำนักงานเกษตร จ.น่าน ประสานขอมะนาวจะส่งออกวันละ 3 แสนลูก จึงมาเน้นแก้ปัญหาเรื่องผลผลิตล้นตลาดและการขาดแคลน รวมถึงคุณภาพของมะนาว เป็นโรคราที่ชาวบ้านเรียกว่าผิวขี้กลาก
“เริ่มต้นจากเราไปสอนตัดแต่งและค้ำกิ่ง ให้ใช้สารชีวพันธุ์หรือเชื้อราไตรโคเดอร์มา หรือราดีไปฆ่าราไม่ดี ประกอบกับสภาพอากาศชื้นและฝนเยอะ มีไลเคนเกาะตามลำต้น จึงแก้ด้วยวิธีใช้น้ำปูนใสฉีดพ่น การให้ปุ๋ย และประการสำคัญคือไม่ใช้สารเคมีเลย ส่งผลให้มะนาวลูกใหญ่และสวยขึ้น มีแปลงสาธิตและเรียนรู้ตามหลักวิชาการ ถ่ายทอดให้เกษตรกรสอนกันเอง โดยปีที่ผ่านมาอบรมไปแล้วกว่า 250 คนหรือ 60% ของผู้ปลูกมะนาว หลังจากนั้นรวมตัวตั้งวิสาหกิจชุมชน เริ่มต้นจาก 30 ตอนนี้เพิ่มเป็น 80 กว่าราย เฉพาะผู้ที่พร้อมทำตามกติกาเท่านั้น ต่อมาบริษัทสยามแม็คโครมาขอซื้อมะนาวไปส่งที่ศูนย์กระจายสินค้าวังน้อย จ.อยุธยา นอกจากนั้นก็พัฒนาแหล่งน้ำตามโครงการ 14 เมนู เพื่อแก้ปัญหาภูเขาหัวโล้นอีกส่วนหนึ่ง” นายเสวียนกล่าวและว่า ตั้งแต่นำมะนาวให้บริษัท 1 กระสอบใหญ่ ผ่าดูและนำไปตรวจวิเคราะห์สารพิษแล้ว แจ้งว่าอยากได้ถึง 3 ตัน จะซื้อตามน้ำหนักและราคาตลาด ณ เวลานั้นๆ ให้ส่งสม่ำเสมองวดละสัปดาห์ อย่างน้อยครั้งละ 3 – 3.7 ตัน ได้ราคาสูงสุดถุงละ 60 บาทต่อ 1 กิโลครึ่ง ส่ง 24 งวดแล้ว มีเงินสะสมอยู่ในวิสาหกิจชุมชนกว่า 13 ล้านบาท
นายเสวียนกล่าวว่า ปัจจุบันบ้านยอดได้รับฉายาว่า “แผ่นดินทองแห่งสุวรรณภูมิ” จากการปลูกพืชต่างๆ เช่นแหย่ง มะแขว่น กาแฟ แต่ปัญหาเกิดขึ้นอีกเมื่อมีสมาชิกผลิตมะนาวเพิ่มมากขึ้น สามารถส่งจำหน่ายได้ถึงวันละ 10 ตัน จึงตกลงผลัดกันเก็บมะนาวส่ง โดยเฉพาะมะนาวนอกฤดูมักขาดแคลนแต่ราคาดีกว่าปกติ ให้วิชาจัดการผลิต โดยใช้สารแพคโคลบิวทราโซล มากระตุ้นและได้ผลสำเร็จ เกษตรกรแบ่งพื้นที่ 2-3 ส่วนสามารถเฉลี่ยส่งมะนาวได้ตลอดทั้งปี โดยเฉพาะปัจจุบันเกษตรกรบ้านยอด อ.สองแคว เลิกปลูกข้าวโพดแล้ว เพราะมะนาวและพืชผสมผสานอื่นมีรายได้ที่แน่นอนกว่า แต่สำหรับตนแล้วยังไม่พอใจแค่นี้กับสัดส่วนจัดการมะนาวดังกล่าว อยากให้เกษตรกรผลิตมะนาวในช่วงเดือนที่ไม่ล้นตลาดมากกว่านี้
