หมอเคลียร์ความเชื่อ กินยาความดันแล้วเป็นไต ชี้ไม่เกี่ยวกัน ย้ำสูงวัยควรรักษาโรคหัวใจ แม้ไม่มีอาการ แต่เป็นภัยเงียบ
เมื่อเวลา 14.00 น. วันที่ 3 กรกฎาคม ที่สามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ ชั้น 5 ศูนย์การค้าสามย่านมิตรทาวน์ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) หรือเครือมติชน ผนึกกำลังพันธมิตรชั้นนำ ทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชน จำนวน 14 แห่ง หน่วยงานสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ตลอดจนภาคเอกชน จัดมหกรรมสุขภาพเฮลท์แคร์ 2022 ภายใต้ธีม “Healthcare 2022 จักรวาลผู้สูงวัย” ตอกย้ำความแกร่งผู้นำงานแฟร์สุขภาพอันดับ 1 ของประเทศไทย ต่อเนื่องเป็นปีที่ 14 ระหว่างวันที่ 30 มิถุนายน-3 กรกฎาคมนี้
นพ.รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์ อาจารย์แพทย์โรคหัวใจ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวในเวทีทอล์กหัวข้อ “รู้ก่อน รักษาทัน กับโรคหลอดเลือดหัวใจในผู้สูงอายุ” ว่าหัวใจเป็นอวัยวะสำคัญในการสร้างแรงดัน สูบฉีดเลือด พาออกซิเจน แร่ธาตุ สารอาหารไปยังอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย ซึ่งจะใช้ทางเดินสำคัญคือหลอดเลือด ทั้งหลอดเลือดใหญ่ หลอดเลือดฝอย ส่วนใหญ่โรคหัวใจแสดงออกมาเป็นอาการเจ็บอก หอบเหนื่อย นอนราบไม่ได้ โดยทั้งหมดนี้ไม่ใช่อาการของโรคหัวใจได้อย่างเดียว แต่ยังพบในโรคอื่น เช่น โรคปอด โลหิตจางได้ด้วย
นพ.รังสฤษฎ์กล่าวว่า โรคหัวใจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้กะทันหันด้วย หรือมีการคั่งของน้ำในร่างกาย ทั้งนี้ โรคหัวใจมีหลายชนิด ผู้ป่วยจะต้องรู้ให้ละเอียด โรคหัวใจมีหลายโรคมาก โดยที่พบมาก คือ 1.โรคความดันโลหิตสูง ซึ่งพบมากถึง 1 ใน 4 ของผู้สูงอายุ และเพิ่มขึ้นถึง 1 ใน 2 ของกลุ่มที่อายุมากกว่า 70 ปีขึ้นไป 2.โรคหลอดเลือดตีบ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ซึ่งทั้งหมดนี้จะทำให้เกิดภาวะหัวใจวายได้ 3.โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ โดยเฉพาะโรคหัวใจห้องบนเต้นพลิ้ว เจอมากในผู้สูงอายุ นำไปสู่โรคอัมพาตในอนาคต 4.โรคหัวใจล้มเหลว 5.โรคหัวใจพิการตั้งแต่กำหนด 6.โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ และ 7.โรคลิ้นหัวใจรั่ว
นพ.รังสฤษฎ์กล่าวอีกว่า ปัญหาสำคัญของผู้ป่วยโรคหัวใจคือ รักษาไม่ต่อเนื่อง เพราะอาการไม่ได้เกิดขึ้นบ่อย เราจึงเรียกว่า ภัยเงียบ รวมถึงไม่เข้าใจความสำคัญของโรคว่าจะรักษาไปทำไม ฉะนั้น ต้องทำความรู้จักกับโรคหัวใจมากขึ้น ซึ่งโรคหลอดเลือดหัวใจตีบมีปัจจัยเสี่ยงสำคัญ คือระดับไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง การสูบบุหรี่ และระดับน้ำตาลในเลือดสูง ซึ่งลักษณะการเสื่อมของหลอดเลือดหัวใจจะเป็นการที่กล้ามเนื้อหัวใจหนาขึ้น มีผิวขรุขระขึ้น ขณะที่ โรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุไม่ใช่เรื่องปกติ ดังนั้น ถ้าเกิดขึ้นแล้วก็ต้องรักษา ความเสี่ยงของโรคนี้จะเพิ่มขึ้นตามอายุ การศึกษาล่าสุดในประเทศจีนพบว่าผู้สูงอายุที่ลดความดันลงมาให้ต่ำกว่า 130 มีประโยชน์มากกว่าการลดทีละนิดๆ หน่อยๆ ฉะนั้น เวลากินยาลดความดันต้องลดเต็มที่ ยกเว้นผู้ที่มีอาการของบางโรคที่หากลดความดันมากๆ แล้วจะทำให้หน้ามืดได้ง่าย
“สำหรับการรักษาโรคความดันสูง ไม่ใช่ต้องกินยาทันที ก็ต้องประเมินความเสี่ยงผู้ป่วยด้วย หากความดันไม่สูงมาก ไม่มีความเสี่ยงโรคหัวใจอื่น ไม่เป็นเบาหวาน ไขมันไม่สูง ก็ให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก่อนการใช้ยา เช่น การลดกินเค็ม ผู้บริโภคจะต้องอ่านฉลากสินค้า” นพ.รังสฤษฎ์กล่าว
นพ.รังสฤษฎ์กล่าวว่า สำหรับความคิดว่า ไม่อยากกินยาเพราะต้องกินไปตลอดนั้น จริงๆ แล้วไม่เสมอไป เพราะเมื่อความดันโลหิตสูงเกิดจากปัจจัยอื่นๆ ได้ เช่น ดื่มสุรา เมื่อปรับพฤติกรรมได้ แพทย์ก็จะประเมินให้หยุดยาได้ แล้วก็ต้องเฝ้าระวังต่อไป สำหรับผลข้างเคียงของยา พบว่า ยาบางตัวกินแล้วไอ ตัวบวม แต่ด้วยยาความดันมีหลายตัว เราก็ปรับไปกินตัวอื่นได้ ฉะนั้น สรุปได้คือ โรคความดันโลหิตสูง พบได้บ่อย วินิจฉัยง่าย รักษาไม่ยาก แต่สำคัญคือการรักษาต้องต่อเนื่อง มีวินัยเพื่อให้ผลจากโรค
นพ.รังสฤษฎ์กล่าวว่า สำหรับ โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ ต้องเรียนก่อนว่าหัวใจของเรามีระบบไฟฟ้าด้วย เพื่อบีบหัวใจให้เต้น โดยโรคของการเต้นผิดจังหวะเกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร ทำให้หัวใจห้องบนเต้นพลิ้ว ไม่บีบเป็นจังหวะ หากเกิดขึ้นในห้องล่าง จะทำให้เสียชีวิตได้เลย แต่ถ้าห้องบนไม่ถึงตาย แต่ก็เกิดปัญหาเพราะทำให้เลือดคั่งค้าง เลือดจะข้นอยู่ในหัวใจ ไม่ไหลออก ทำให้เป็นลิ่มเลือดส่งผลให้อุดตันในอวัยวะได้ ช่วงแรกไม่มีอาการคนก็จะสบายๆ อยู่แต่ถ้าอุดตันก็เกิดอาการใจสั่น ปากเบี้ยว อัมพาตได้ ซึ่งการวินิจฉัยสามารถทำคลื่นไฟฟ้าหัวใจได้ รวมถึงใช้เทคโนโลยีเป็นสมาร์ทวอทช์ บางรุ่นจะบอกจังหวะการเต้นหัวใจได้ ซึ่งยิ่งอายุมากก็มีโอกาสเกิดโรคได้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม มีการรักษาได้ด้วยการกินยาละลายลิ่มเลือด แต่ถ้ากินเยอะไปก็มีจ้ำเลือด เลือดออกง่าย
นพ.รังสฤษฎ์กล่าวถึง ความเชื่อเรื่องการกินยารักษาความดันต่อเนื่องจะทำให้เป็นโรคไต ว่า เป็นความเชื่อที่ผิด เพราะโรคไตเกิดจากการกินยากลุ่มลดปวดรุนแรง หรือกลุ่มเอ็นเสด (NSIADs) แต่ยาความดันไม่ทำให้ไตวาย และตรงกันข้ามคือถ้าไม่กินจะทำให้ไตวายได้ ทั้งนี้ เครื่องวัดความดันโลหิตที่บ้าน หากซื้อแบบที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน จะดีกว่าการไปวัดความดันที่ รพ. เพราะการวัดที่บ้านเป็นการวัดในสภาวะปกติของร่างกาย ต่างจากการไป รพ.ที่มีการเดินทาง รวมถึงการไปหาหมอก็ทำให้ตื่นเต้น ความดันก็จะสูงได้ ฉะนั้น ผู้สูงอายุแต่ละท่านจะต้องมีการติดตามและวัดค่าความดันโลหิตเป็นประจำ
นอกจากนี้ สำนักพิมพ์มติชน ได้ตั้งบูธ Healthy Book Fair บริเวณโถงเข้าสามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ จำหน่ายหนังสือในเครือมติชน และเพื่อนสำนักพิมพ์ ในราคาพิเศษ โดยหนังสือขายดีและหนังสือหมวดสุขภาพ ลดถึง 20 เปอร์เซ็นต์ และลดทั้งบูธสูงสุด 25 เปอร์เซ็นต์สำหรับหนังสือชุดสุดคุ้ม พร้อมทั้งยังมอบส่วนลดพิเศษ สำหรับผู้ที่สมัครสมาชิกหนังสือพิมพ์มติชน, ประชาชาติธุรกิจ นิตยสารศิลปวัฒนธรรม มติชนสุดสัปดาห์ โดยตั้งแต่เช้ามีผู้แวะเวียนมาเลือกอ่าน เลือกซื้ออย่างต่อเนื่อง
การเดินทางมายังสามย่านมิตรทาวน์ ประชาชนสามารถเดินทางได้โดยรถไฟฟ้าใต้ดิน MRT ลงสถานีสามย่าน ทางออกที่ 2 เข้าอุโมงค์ทางเชื่อมเข้าสู่สามย่านมิตรทาวน์ ชั้น 5 ซึ่งจะมีป้ายประชาสัมพันธ์ติดอยู่รอบๆ ห้าง เข้าร่วมงานได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ขอให้ผู้เข้าร่วมงานทุกคนยังคงสวมหน้ากากอนามัยเพื่อป้องกันโรคโควิด-19
ร่วมสร้างสังคมผู้สูงวัยให้แข็งแรงและมีความสุขไปด้วยกัน ใน “Healthcare 2022 จักรวาลผู้สูงวัย” โดยเครือมติชน สามารถเดินมางมาร่วมงานวันสุดท้ายได้จนถึงเวลา 20.00 น. ที่สามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ ชั้น 5 ศูนย์การค้าสามย่านมิตรทาวน์ เดินทางสะดวกด้วยรถไฟฟ้า MRT ลงสถานีสามย่าน
