ศ.นพ.ธีระวัฒน์ แนะดู 3 ปัจจัยเมื่อ ‘ติดเชื้อโควิดซ้ำ’
เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เฟซบุ๊กธีระวัฒน์ เหมะจุฑา Thiravat Hemachudha เรื่อง เวลาดูการติดเชื้อซ้ำ
1.ต้องดูในช่วงเวลาของการรายงาน โดยแต่ละประเทศที่รายงาน ว่าอยู่ในช่วงของโควิดชื่ออะไร
ถ้าคนที่ติดเชื้อโอมิครอน BA.1/2 ไปแล้วและเจอกับ 4/5 อาจจะติดได้ค่อนข้างเร็วภายในหนึ่งเดือน
แต่ในกรณีที่ติด 4/5 และโอมิครอนยังไม่มีการทดแทนด้วยสายย่อย ใหม่ อาจจะสามารถกันการติดซ้ำได้สองถึงสามเดือน
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับว่าโควิดจะปรับเปลี่ยนหน้าตาไปเพียงใด โดยประมาณการว่า ภายในช่วงเดือนกันยายนและตุลาคม อาจจะมีโอมิครอนสายย่อยใหม่ หรือมีวาเรียนท์ใหม่ด้วยซ้ำ
โอมิครอน 4 และ 5 มีการปรับเปลี่ยนส่วนหนาม หนีไปจากเดิมเหมือนกัน แต่ 5 มีการปรับรหัสพันธุกรรมที่นอกเหนือจากส่วนหนามเพิ่มขึ้นไปอีก
และอาจเป็นข้ออธิบายว่าทำไมถึงมีการเพิ่มจำนวนได้เร็วขึ้น จนระบบภูมิคุ้มกันไม่สามารถถูกปลุกกระตุ้นขึ้นมาต่อสู้การติดเชื้อเฉียบพลันได้ทันเวลา
ทำให้การติดเชื้อลุกลามขึ้นและอาจกระตุ้นให้เกิดภูมิคุ้มกันแปรปรวนในทางเลว immune phase ต่อเนื่องกันไป
โดยการรักษาไม่ใช่เพียงแต่ยาต้านไวรัสอย่างเดียว แต่จะต้องเป็นยากดภูมิคุ้มกัน เช่น สเตียรอยด์ หรือโมโนโคนอลแอนติบอดี
2.อานิสงส์ของการติดเชื้อโควิดเดิมหรือการฉีดวัคซีนเดิมจะเป็นเรื่องของภูมิความทรงจำ ทั้ง T และ B เซลล์
ทั้งนี้ มีความสนใจในการให้ความสำคัญกับเซลล์นักฆ่า คือ NK เซลล์ โดยสามารถต่อสู้ได้ฉับพลันทันใจเมื่อมีการติดเชื้อโควิดแม้ว่าจะปรับเปลี่ยนรหัสพันธุกรรมไปมากเพียงใดก็ตาม เพราะไม่เจาะจงต่อศัตรูตัวใดตัวหนึ่ง ขอให้เป็นโควิดก็พอ แต่เซลล์นักฆ่าจะถูกปลุกขึ้นมาเร็วเท่าใด ขึ้นอยู่กับภูมิความจำด้าน B เซลล์ด้วย เช่น แอนติบอดีประสานกับเซลล์นักฆ่า
และประเด็นนี้เองที่เป็นตัวกำหนดการติดเชื้อซ้ำซ้อนอาการจะรุนแรงหรือไม่ และรวมกับเซลล์ และสารที่หลั่งออกมาอย่างถูกที่ถูกเวลา เช่น IP-10 และ complement activation ที่เรารายงานไปแล้ว
แต่แน่นอนการฉีดวัคซีนยุคปัจจุบัน ไม่ช่วยป้องกันการติดอย่างที่หวังเท่าใดนัก แต่อานิสงส์จากการฉีดครบสามเข็มโดยจะมีหรือไม่มีการติดเชื้อโควิดก่อนหน้า จะช่วยลดอาการหนักและการตายได้ค่อนข้างชัดเจน
วัคซีนที่ปรับเปลี่ยนเป็นยุคที่สองโดยควบรวมโอมิครอน 1/2 ได้ผลจำกัดกับโอมิครอนใหม่ และการปรับเปลี่ยนเพื่อที่จะบรรจุโอมิครอน 4/5 แม้ว่าจะทำได้สำเร็จแต่ก็เป็นที่กังวลว่าเมื่อถึงเวลานั้นโอมิครอน อาจจะหลีกหนีไปจากเดิมอีก
3.จึงเป็นที่มาของ 3 ประสาน คือการที่ยังคงต้องมีวินัย แต่เศรษฐกิจยังต้องเดินหน้า การฉีดวัคซีนครบอย่างน้อยสามเข็ม โดยเป็น mRNA ด้วย
และเมื่อติดต้องรีบรักษาทันทีทันใดเพื่อกันไม่ให้การติดเชื้อยกระดับเป็นการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน immune phase และก่อให้เกิดอาการหนักในระบบเดียวหรือหลายระบบทั่วร่างกาย
