2 นักวิชาการ “ยง-อนันต์” ยันไม่มีไวรัสชื่อ “เคลด” หลัง WHO ปล่อยชื่อ
วันที่ 16 ส.ค. ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะ ราชบัณฑิตประเภท วิชาแพทยศาสตร์ และทันตแพทยศาสตร ์สาขา กุมารเวชศาสตร์ โพสต์เฟซบุ๊ก Yong Poovorawan ระบุว่า ฝีดาษวานร ยังเร็วไปที่จะสรุปว่าองค์การอนามัยโลกตั้งชื่อว่า Clade
คำว่า “เคลด” มาจากภาษาอังกฤษว่า Clade ตามความหมายแล้วแปลว่ากลุ่มย่อย เช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่ A H1N1 ก็จะแบ่งกลุ่มย่อยเป็น clade ต่างๆ ไวรัสตับอักเสบซี ก็เช่นเดียวกันเมื่อแบ่งสายพันธุ์ตาม genotype แล้วกลุ่มย่อยก็จะเป็น clade ต่างๆ โดยจะใช้ตัวอักษรและตัวเลข เช่น 1a, 1b หรือ A1, B1, B2
ฝีดาษวานรก็เช่นเดียวกัน ถ้าแบ่งกลุ่มย่อย (clade) จะเป็นสายพันธุ์แอฟริกากลาง กับ แอฟริกาตะวันตก องค์การอนามัยโลกเองไม่อยากให้ใช้คำว่าแอฟริกามากกว่า เลยใช้คำว่า clade A, clade B ที่จริงก็ใช้อยู่แล้ว
การตั้งชื่อไวรัสโควิด คือ SARS CoV-2 แต่ชื่อโรค ใช้คำว่าโควิด 19 COVID-19 ที่มาจากคำว่า Coronavirus disease โดยถอดคำ Co-Vi-D มาจาก Corona Virus Disease ชื่อยังเห็นเค้าโครงของโรค และเติมเลข 19 เพราะพบครั้งแรกในปี 2019 ซึ่งในอนาคตอาจจะมีโรคที่คล้ายกันก็ใส่ตัวเลขที่ต่างกัน
การตั้งชื่อโรค แต่เดิมใช้ชื่อบุคคลที่ค้นพบ ใช้ชื่อสถานที่ เช่นไข้หวัดใหญ่สเปน ใช้ชื่อโฮสต์ เช่นไก่หวัดนก ไข้หวัดหมู และเพื่อไม่ให้เป็นตราบาป หรือความน่ารังเกียจ โรคอุบัติใหม่ที่เกิดขึ้น จึงจะไม่มีการใช้ชื่อดังกล่าว และมากำหนดคำให้เหมาะสม
ฝีดาษวานรก็เช่นเดียวกันเกิดจากไวรัสในกลุ่ม POX ชื่อโรคนี้น่าจะต้องขึ้นต้นด้วยตัว “P” มากกว่าที่จะไปตั้งชื่อเป็น clade ที่หมายถึงกลุ่มย่อยของไวรัสแต่ละชนิด คอยติดตามดูต่อไป
ขณะที่ ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักไวรัสวิทยา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) โพสต์เฟซบุ๊กในเรื่องเดียวกันว่า ใจเย็นๆ นะครับ อย่าเพิ่งไปเรียกชื่อไวรัสว่า Clade นะครับ ไม่มี “ไวรัสเคลด”
Clade คือ สายพันธุ์ใช้เรียกแทนสายพันธุ์ Congo ฺ กับ สายพันธุ์ West Africa เป็น Clade A และ Clade B แทนการเรียกชื่อสถานที่นะครับ
ส่วนหน้าที่ตั้งชื่อไวรัสแทน monkeypox virus ไม่ใช่หน้าที่ของ WHO แต่เป็นหน้าที่ของ คณะกรรมการ ICTV (International Committee on the Taxonomy of Viruses) ส่วน WHO ทำหน้าที่ตั้งชื่อโรค เช่น ไวรัส SARS-CoV-2 (ตั้งโดย ICTV) และ COVID-19 (ตั้งโดย WHO)
สรุปคือ ไม่มีไวรัสชื่อเคลดนะครับ อย่าไปพูดให้ใครฟังนะครับ เดี๋ยวชาวบ้านงง ฝรั่งสับสนกับคนไทยแน่นอน (We found the 5th case of Clade virus today 🙂 ชื่อใหม่กำลังจะมา แต่ไม่ใช่ Clade แน่นอน
