สพฉ. ชี้ คนทั่วโลกนิยมจุดพลุ-ประทัดช่วงเทศกาลเพื่อเฉลิมฉลอง คนทำหน้าที่ต้องเชี่ยวชาญ มีใบอนุญาตจุดพลุ พร้อมระบบดับเพลิง ย้ำ ประชาชน ไม่ควรหาซื้อมาจุดเล่นเอง เสี่ยงอันตรายเสียอวัยวะ
จากกรณีการเฉลิมฉลองช่วงเทศกาลปีใหม่ 2566 ที่ผ่านมา พบว่าโลกโซเชียลมีการแชร์คลิป “พลุไฟ ดอกไม้ไฟ และประทัดไฟ”จำนวนมาก ซึ่งส่วนหนึ่งจะเป็นการจุดโดยประชาชนที่ซื้อหาพลุมาจุดเองที่บ้าน โดยมีจำนวนมากพบว่าพลุระเบิด เกิดอันตราย บางรายมีการจุดพลุกลับด้านทำให้วิถีของไฟปักลงพื้นที่ กระเด็นไปรอบๆ บริเวณนั้น บางรายถือพลุไว้ในมือแล้วเกิดการระเบิดขณะที่พลุกำลังยิงขึ้นฟ้า ทำให้เกิดความคิดเห็นอย่างหลากหลายถึงอันตรายที่เกิดขึ้น
เมื่อวันที่ 4 มกราคม นายการันต์ ศรีวัฒนบูรพา ผู้ช่วยโฆษกสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีการจุดพลุไฟ ดอกไม้ไฟ และประทัด ว่า การจุดพลุหรือประทัด ที่มีส่วนประกอบจากดินปืนและดินระเบิด มีแหล่งกำเนิดมาจากประเทศจีน ใช้จุดเพื่อการเฉลิมฉลอง จากนั้นก็มีแพร่หลายมาถึงประเทศไทยและทั่วโลก เนื่องจากพลุที่ยิงขึ้นท้องฟ้าจะมีสีสันสวยงาม ส่วนประทัดก็ทำให้เกิดเสียงดังก็เพื่อการเฉลิมฉลองหรือจุดในประเพณีต่างๆ ดังนั้น การเกิดอุบัติเหตุจากการจุดพลุหรือประทัดไม่ได้เกิดแค่ในไทยแต่เกิดขึ้นทั่วโลก ซึ่งตามหลักแล้วพลุจะต้องเกิดการระเบิดบนท้องฟ้า แต่เมื่อมีการระเบิดบนพื้นดินก็ทำให้เกิดอุบัติเหตุ รวมถึงวิถีที่ควรต้องพุ่งขึ้นฟ้าแต่กลับพุ่งในแนวราบ พุ่งเข้าไปโดนคนและบ้านเรือน ก็ก่อให้เกิดการระเบิดรวมถึงเหตุเพลิงไหม้ได้
นายการันต์ กล่าวว่า การบาดเจ็บที่เกิดจากพลุไฟ จะพบบ่อยคือ การบาดเจ็บจากแรงระเบิด ทำให้อวัยวะฉีกขาดเสียหาย แผลมีลักษณะไม่เรียบ หรือเรียกว่า แผลรุ่งริ่ง ดังนั้น อย่างแรกที่ต้องทำหลังจากเกิดอุบัติเหตุจากพลุไฟ ประทัดไฟ คือ การห้ามเลือด โดยใช้ผ้าสะอาดปิดคลุมบริเวณบาดแผลแล้วกดให้แน่น กรณีที่อวัยวะฉีกขาด ให้นำอวัยวะนั้นใส่ถุงพลาสติกที่ปิดผนึกแน่น ย้ำว่า ต้องปิดผนึกแน่นเพื่อไม่ให้เนื้อเยื่อเสียหาย จากนั้นแช่น้ำแข็งนำส่งไปโรงพยาบาล (รพ.) พร้อมผู้บาดเจ็บ ส่วนจะต่อได้หรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับเนื้อเยื่อที่ฉีกขาด
ทั้งนี้ นายการันต์ กล่าวว่า สำหรับพลุ ดอกไม้ไฟ ตามกฎหมายถือเป็นวัตถุอันตราย มีการควบคุมเรื่องการจำหน่ายที่ต้องได้รับการอนุญาตก่อน มีการระบุสถานที่ผลิต สถานที่จัดเก็บที่ชัดเจน และเนื่องจากมีอันตรายตั้งแต่กระบวนการผลิต การเก็บ การขนส่งและการใช้ ดังนั้นการจะจำหน่ายต้องมีการอนุญาต ส่วนการนำไปใช้ กรณีที่นำพลุไปจุดเพื่อแสดงโชว์ ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองที่ดูแล คนที่จุดต้องมีความเชี่ยวชาญ ได้รับการอบรมอย่างมืออาชีพ มีใบอนุญาตเพื่อการแสดงพลุโดยเฉพาะ โดยการจุดพลุจะต้องเตรียมพื้นที่ที่ปลอดภัย เช่น อยู่ห่างพื้นที่ชุมชน อาคารต่างๆ มีระบบดับเพลิง และการเตรียมการต่างๆ
“ส่วนประชาชนที่ซื้อพลุมาจุดเอง เราไม่แนะนำอย่างยิ่ง เพราะมีอันตราย โดยเฉพาะวัยรุ่นหรือเยาวชนที่รู้เท่าไม่ถึงการณ์ ขาดความระมัดระวัง เพราะสามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บได้ตลอดเวลา แม้แต่ยังไม่ได้จุดก็เกิดได้ อย่างที่เป็นข่าวนักเรียนนำประทัดใส่กระเป๋ากางเกง พอเพื่อนมาชนก็ระเบิดได้แม้ยังไม่ได้จุด ดังนั้น อันตรายจากพลุ ดอกไม้ไฟ ไม่จำเป็นต้องโดนความร้อน แค่มีการเสียดสีหรือกระแทกก็เกิดการระเบิดได้” นายการันต์ กล่าว
