สธ. ยกระดับเฝ้าระวัง สกัด “ไข้หวัดนก” เข้มนำเข้าสัตว์ปีกจากชายแดน เผย กัมพูชาพบเด็กดับ 1 ราย ล่าสุดพ่อติดเชื้อเพิ่ม ชี้ ยังเป็นโรคจากสัตว์ ความเสี่ยงในเด็กสูงเหตุไม่ระวังตัว ไทยเคยเจอเชื้อเมื่อ 16 ปี มีระบบคัดกรอง
เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ที่กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) นพ.โสภณ เอี่ยมศิริถาวร รองอธิบดีกรมควบคุมโรค(คร.) กล่าวถึงกรณีมีรายงานพบเด็กชาวกัมพูชาเสียชีวิตจากโรคไข้หวัดนกว่า สำหรับรายงานข่าวพบผู้ป่วยไข้หวัดนก H5N1 ที่ประเทศกัมพูชา เป็นเด็กหญิงอายุ 11 ปี อาศัยอยู่ในจังหวัดไพรแวง ซึ่งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของกัมพูชา โดยอาการมีไข้ เจ็บคอ อาการทางเดินหายใจ พบป่วยเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ และเสียชีวิตในช่วง 2 วันที่ผ่านมา ล่าสุดเมื่อเช้านี้พบว่า บิดาของเด็กหญิงรายนี้ติดเชื้อ แต่ไม่มีอาการ จึงต้องติดตามอาการต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม กัมพูชาได้แจ้งกับองค์การอนามัยโลกว่าขณะนี้พบผู้ป่วยไข้หวัดนก 2 ราย และแจ้งต่อประเทศอื่นๆ แล้ว อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมามีรายงานในประเทศอื่นเช่นกัน อย่างปลายปี 2565 ประเทศเวียดนาม พบเด็กเสียชีวิตจากไข้หวัดนก 1 ราย ซึ่งจากการติดตามการระบาดของโรคพบว่า ส่วนใหญ่ติดมาจากสัตว์ปีกที่มีเชื้อไข้หวัดนกมาก่อน ซึ่งความเสี่ยงยังพบในกลุ่มเด็ก เพราะมีโอกาสสัมผัสใกล้ชิดสัตว์ปีกโดยไม่ได้ระมัดระวัง
“ประเทศไทยไม่เจอไข้หวัดนกมาตั้งแต่ปี 2549 หรือ 16 ปีแล้ว คนส่วนใหญ่รู้จักโรคนี้ และด้วยประสบการณ์ของเรา ระบบที่เราวางไว้ก็จะสามารถคัดกรอง ป้องกันได้ ซึ่งโรงพยาบาลต่างๆ ก็ยังคงมีระบบเฝ้าระวังเช่นเดิม สิ่งที่เป็นความเสี่ยง คือ การลักลอบนำเข้าสัตว์ปีกตามชายแดน อย่างไรก็ตาม ไทยมีกฎหมายควบคุม โดยกรมปศุสัตว์ จึงขอย้ำเตือนประชาชนในเรื่องนี้ ส่วนคนที่กลับมาจากประเทศที่มีการพบโรคมีการระบาด ขอให้สังเกตอาการตัวเอง หากมีไข้ หรืออาการทางเดินหายใจ เจ็บคอ มีน้ำมูกให้พบแพทย์ รวมทั้งการสวมหน้ากากอนามัย ล้างมือก็ยังช่วยป้องกันได้” นพ.โสภณกล่าว
เมื่อถามว่ากรณีผู้ป่วยไข้หวัดนก ที่เป็นบิดาของเด็กหญิงที่เสียชีวิตที่กัมพูชา เป็นการติดเชื้อจากเด็กหญิงหรือจากสัตว์ปีก นพ.โสภณกล่าวว่า ต้องขอดูข้อมูลการสอบสวนโรคของทางกัมพูชาก่อน แต่เบื้องต้นน่าจะมาจากการติดเชื้อจากการสัมผัสสัตว์ปีก ยังเป็นการติดเชื้อแบบสัตว์สู่คน
ผู้สื่อข่าวถามว่าเชื้อไข้หวัดนกที่พบมีความแตกต่างจากเดิมหรือไม่ นพ.โสภณกล่าวว่า เนื่องจากเหตุการณ์เพิ่งเกิดขึ้น จึงต้องขอรอดูข้อมูลการตรวจสอบว่า เชื้อสายพันธุ์ย่อยแตกต่างหรือไม่ แต่เท่าที่ทราบยังเป็น H5N1 ซึ่งเป็นเชื้อเดิมที่เคยเจอในภูมิภาคนี้ อย่างไรก็ตาม ไข้หวัดนกมีอัตราป่วยตายสูง สมัยก่อนป่วยตาย 2 ใน 3 ต่อมาเหลือร้อยละ 50 โดยข้อมูลที่องค์การอนามัยโลก รายงานเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2566 พบผู้ป่วย 21 ประเทศที่มีรายงาน เฉลี่ยทั่วโลก 870 ราย เสียชีวิต 457 ราย ซึ่งมากกว่าร้อยละ 50 ซึ่งไทยเคยเจอและรายงานไว้ทั้งหมด 25 ราย เสียชีวิต 17 ราย ประมาณ 2 ใน 3 แต่ปัจจุบันไทยยังไม่เจอ
“โดย 21 ประเทศที่เจอนั้น ก็มักเป็นประเทศที่อยู่ในแถบเส้นศูนย์สูตร อย่างไทยก็เช่นกัน มีการเลี้ยงสัตว์ปีกเยอะ และช่วงอากาศเย็น หน้าหนาว หน้าฝนก็จะพบโรคได้ แต่ขอย้ำว่าปัจจุบันไทยยังไม่พบ ซึ่งไม่พบมานานราว 16 ปี ขณะที่ประเทศแถบหนาวเจอเหมือนกัน แต่ไม่ค่อยติดคน” นพ.โสภณกล่าว
เมื่อถามว่าประเทศไทยจะมีการยกระดับการควบคุมโรคอย่างไร เพราะขณะนี้เจอในประเทศใกล้ไทย นพ.โสภณกล่าวว่า กรณีกัมพูชา อยู่ห่างจากไทยเยอะพอสมควร แต่เรามีการยกระดับการควบคุมโรคแน่นอน โดยท่านอธิบดีกรมควบคุมโรคได้ย้ำด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ ช่องทางบกให้ยกระดับการเฝ้าระวังร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ เช่น กรมศุลกากร ด่านตรวจสัตว์ ด่านตรวจพืช ด่านควบคุมโรคติดต่อที่ดูแลคนเดินทาง ร่วมกันทำงานเพื่อเข้มงวดมากยิ่งขึ้น เฝ้าระวังทั้งสัตว์ คน จะมีระบบดูแลอยู่ อย่างของกรม ก็จะดูแลคน มีการวัดไข้ ดูอาการ ซักประวัติความเสี่ยง หากมีความเสี่ยงก็จะส่งตัวอย่างส่งตรวจ แยกคนเฝ้าระวัง หากนำเข้ามาก็ให้การดูแลรักษาต่อไป
เมื่อถามว่าต้องคัดกรองประเทศเสี่ยงเป็นพิเศษหรือไม่ นพ.โสภณกล่าวว่า จริงๆ ดูทั้งหมด แต่จุดไหนเสี่ยงมากก็ให้ความสำคัญเพิ่ม ซึ่งด่านกรมควบคุมโรคมีการดำเนินการอยู่แล้ว
“ในวันที่ 2 มีนาคมนี้ อธิบดีกรมควบคุมโรค ท่านจะเป็นประธานในการประชุมที่เรียกว่า การประสานงานสุขภาพหนึ่งเดียว หรือ One Health จะพูดคุยเรื่องไข้หวัดนก ทั้งการเฝ้าระวัง มาตรการควบคุมโรค ซึ่งปกติมีการพูดคุยตลอด แต่เมื่อมีกรณีข่าวไข้หวัดนก ก็จะมีการพูดคุยยกระดับมากขึ้น” นพ.โสภณกล่าว
