วันที่ 9 ธันวาคม นายนครินทร์ สุทัตโต หัวหน้าอุทยานแห่งชาติผาแต้ม เปิดเผยว่า จากกรณีที่ผากระทังถล่มลงมา ซึ่งอยู่ห่างจากหมู่บ้านท่าล้ง หมู่ที่ 5 ต.ห้วยไผ่ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ไปทางทิศตะวันตกประมาณ 1.5 ก.ม.ในเขตอุทยานแห่งชาติผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี เหตุเกิดเมื่อเวลา 12.00 น.วันที่ 24 ธันวาคม 2558 ที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นการถล่มครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 20 ปี และห่างจากจุดภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ 6 กิโลเมตร ทำให้เกิดความห่วงใยต่อความมั่นคงของหน้าผาบริเวณผาแต้ม ซึ่งมีภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ และอาจจะเป็นสัญญาณเตือนให้ต้องมีการป้องกันจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
นายนครินทร์ สุทัตโต หัวหน้าอุทยานแห่งชาติผาแต้ม กล่าวเพิ่มเติมว่ากรมทรัพยากรธรณีโดยสำนักธรณีวิทยาได้ส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ศึกษาธรณีวิทยาโครงสร้างที่อาจเป็นปัจจัยต่อการถล่มของผาแต้มที่มีภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ หลังจากที่ผากระทังถล่มลงมา โดยผลการตรวจสอบธรณีวิทยาของพื้นที่บริเวณผาแต้มประกอบด้วยตะกอนที่สะสมตัวในสภาวะแวดล้อมการตกตะกอนแบบภาคพื้นทวีปของกลุ่มหินโคราชอายุมหายุคมีโซโซอิก ประกอบด้วย 3 หมวดหินจากอายุแก่ไปหาอายุอ่อน ได้แก่หินทรายหมวดพระวิหาร หมวดหินเสาขัว และหมวดหินภูพานโดยหินทราย หินทรายเนื้อปนกรวดและหินกรวดมนของหมวดหินพระวิหารมีการแผ่กระจายบริเวณตอนล่างของลาดเขาถึงบริเวณที่ราบระหว่างแนวของขอบผาถึงลำน้ำโขงข้ามไปในเขตสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว วางตัวรองรับหินทรายและหินทรายแป้งของหมวดหินเสาขัว ซึ่งเป็นชั้นหินที่มีกลุ่มภาพเขียนผาแต้ม และถูกปิดทับด้วยหินทรายเนื้อปนกรวดและหินกรวดมนของหมวดหินภูพาน ชุดหินดังกล่าวมีการแทรกสลับกันของหินโคลน และหินทรายแป้งที่มีความคงทนต่ำ ผุพังได้ง่ายและหินทรายที่มีความคงคนมากกว่าประกอบกับมีรอยแยกในแนวขนานและตั้งฉากกับหน้าผาเมื่อหินทรายแป้งที่วางตัวรองรับชั้นหินทรายเกิดการผุพัง ทำให้หินทรายที่วางตัวปิดทับอยู่ไม่มีฐานรองรับ ขาดเสถียรภาพและเกิดการร่วงหล่นของมวลหินตามแรงโน้มถ่วงของโลก
“โดยผลสำรวจระยะห่างของรอยแยกในแนวขนานกับหน้าผาพบว่าหินที่มีความหนามากกว่า 2 เมตรจะมีระยะห่างของรอยแตกในแนวขนานกับหน้าผาที่ระยะห่าง 3 เมตรและหินที่มีความหนาน้อยกว่า 2 เมตร มีระยะห่างของแนวแตก 0.6-1 เมตรตามลำดับ” สำหรับข้อเสนอแนวทางบรรเทาผลกระทบ อาจใช้วิธีตอกหมุดยึดชั้นหินในแนวตั้งฉากกับทิศทางแนวแยกเพื่อชะลอการหลุดร่วงของหิน ร่วมกับตั้งเซนเซอร์ตรวจวัดการแตกปริของแนวแยกเดิมบริเวณเหนือหน้าผา เพื่อสามารถเตือนภัยได้ทันท่วงทีก่อนเกิดการร่วงหล่น” นายนครินทร์ กล่าว
ด้านนางจิตรปรีดี พร้อมสีทอง ผู้อำนวยการสำนักศิลปกรที่ 11 อุบลราชธานี เปิดเผยว่าสำหรับแนวทางการอนุรักษ์สำนักศิลปากรที่ 11 กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม จะร่วมมือกับอุทยานแห่งชาติผาแต้ม กรมทรัพยากรธรณีเพื่อกำหนดกรอบแนวทางการอนุรักษ์ภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ผาแต้ม และสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติของผาแต้มโดย จะมีการสัมมนาทางวิชาการ ระหว่างวันที่ 21-22 ธันวาคม เพื่อระดมความคิดและข้อเสนอแนะจากนักวิชาการชุมชน หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องในการทำแผนแม่บท การอนุรักษ์ภาพเขียนสีผาแต้ม ทั้งนี้จะต้องมีการสำรวจศึกษาข้อมูลทางโบราณคดีเพิ่มเติมเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันของภาพเขียนสีและปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลกระทบต่อการเสื่อมสภาพของภาพเขียนสี สภาพทางธรณีวิทยา วิธีการอนุรักษ์ด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์และการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ เพื่อหาแนวทางการอนุรักษ์ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมต่อไป ทั้งนี้กรมศิลปากรเตรียมเสนออนุรักษ์และพัฒนาแหล่งโบราณคดีภาพเขียนสีผาแต้มเป็น “มรดกอาเซียน”
