เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม นพ.โสภณ เมฆธน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีนักท่องเที่ยวมีอาการหมดสติหลังจากที่อาบน้ำเย็นจัดบนอุทยานแห่งชาติแห่งหนึ่งในช่วงที่อากาศหนาวจัดว่า เบื้องต้นทีมแพทย์ที่ได้รับแจ้งเหตุได้ช่วยเหลือปฐมพยาบาลจนผู้ป่วยอาการดีขึ้น ซึ่งผู้ป่วยและญาติตัดสินใจไม่ไปตรวจรักษาเพิ่มเติมที่โรงพยาบาล สำหรับอาการหมดสติที่เกิดขึ้นในทางการแพทย์ อาจเป็นภาวะหมดสติชั่วครู่ (syncope) ซึ่งมักเกิดขึ้นแล้วหายได้เองในระยะเวลาสั้นๆ โดยสาเหตุอาจเกิดจากที่ร่างกายอยู่ในที่ที่มีอากาศหนาวเย็น ที่เรียกว่าเป็นภาวะช็อกจากอุณหภูมิเย็นจัด (cold shock) ซึ่งภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อร่างกายสัมผัสกับน้ำหรืออุณหภูมิที่เย็นจัดโดยไม่ได้เตรียมตัวหรือให้ร่างกายปรับตัวก่อน ระบบประสาทอัตโนมัติจึงมีการตอบสนองอย่างฉับพลัน ทำให้เกิดอาการหายใจลำบาก อาจมีการเผลอกลั้นหายใจหรือเบ่งโดยไม่รู้ตัว อีกทั้งความเย็นจัดอย่างฉับพลันจะทำให้เส้นเลือดหดตัวอย่างรวดเร็ว มีการเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิต ทำให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญไม่เพียงพอ จึงเกิดอาการหมดสติได้ ส่วนใหญ่มักเป็นชั่วครู่ เมื่อร่างกายปรับตัวได้หรือได้รับความอบอุ่นแล้วก็จะดีขึ้น
“หากเกิดภาวะช็อกจากอุณหภูมิเย็นจัดในผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูงหรือต่ำไป มีปัญหาหัวใจเต้นผิดปกติอยู่เดิม ก็อาจทำให้มีอาการมากถึงขั้นความดันโลหิตต่ำและอันตรายถึงชีวิตได้ จึงควรระมัดระวังตัว ซึ่งอาการรุนแรงแบบนั้นก็พบได้ไม่บ่อย มักพบในประเทศที่มีอากาศหนาวเย็นมาก ผู้อยู่ในที่มีอากาศหนาวเย็นจนร่างกายมีอุณหภูมิต่ำผิดปกติ (hypothermia) หรือผู้ที่พลัดตกลงไปในทะเลสาบที่มีน้ำแข็งเย็นจัด” นพ.โสภณกล่าว และว่า นักท่องเที่ยวหรือประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็น บริเวณยอดเขาหรือบริเวณที่สูงของประเทศไทยในฤดูหนาวที่มีอุณหภูมิต่ำมากต้องมีการเตรียมตัวและเฝ้าระวังภาวะช็อกจากอากาศหนาวจัด ควรหลีกเลี่ยงการอาบน้ำเย็นจัด หรือหากจำเป็นเลือกใช้การเช็ดตัวก่อนหรือค่อยๆ ใช้น้ำลูบตัวเพื่อให้ร่างกายปรับตัวก่อน ที่สำคัญคือ ต้องทำร่างกายให้อบอุ่นทันทีหลังสัมผัสอากาศหรือความเย็นจัด ในระหว่างที่อยู่ในสภาวะอากาศหนาวเย็นก็ควรทำร่างกายให้อบอุ่นอยู่ตลอดเวลา สวมเสื้อผ้าที่เหมาะสมและป้องกันอากาศหนาวได้ดี สำหรับนักท่องเที่ยวนั้นก็ควรมีการศึกษาถึงลักษณะอากาศ ความหนาวเย็นและสิ่งอำนวยความสะดวกของสถานที่ท่องเที่ยวล่วงหน้าก่อนเดินทางเพื่อให้สามารถเตรียมตัวท่องเที่ยวได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสม หากมีปัญหาหรือเจ็บป่วยระหว่างการท่องเที่ยวก็สามารถไปโรงพยาบาลที่อยู่ใกล้เคียงได้ทันที หรือติดต่อสายด่วน1669 ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง
