เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ขณะนี้มีการแชร์ข้อมูลกรณีผลกระทบจากการขาดวิตามินบี 1 ผ่านเฟซบุ๊ก ศ.นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ผู้อำนวยการศูนย์โรคติดเชื้อ โรคอุบัติใหม่ สภากาชาดไทย และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ในลักษณะขอให้กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ว่าต้องทำงานเชิงรุก กรณีการขาด วิตามิน บี1 ในคนไทย โดยพบตัวเลขอัมพาต 80 คน ที่จ. บึงกาฬ ปลายปี 2557-2558 ซึ่งเสียชีวิต 3 คน มีสาเหตุจากการขาดวิตามินบี 1 โน้มนำให้เกิดภาวะติดเชื้อและหัวใจวายตาย และต่อมายังพบที่สงขลา เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2558 เสียชีวิต 3 คน และล่าสุดต้นปี 2559 ที่จ.ระนอง เสียชีวิตอีก 6 คน โดยระนองพบว่ามีผู้ป่วยอาการหนัก อีก 6 คน แต่เมื่อได้รับการรักษาด้วยการให้วิตามินบี 1 ก็สามารถรอดมาได้ เฉกเช่นกับที่จ.บึงกาฬ 80 คน ขณะนี้ก็ปลอดภัย และเดินได้ปกติ ทั้งนี้ เดือนมกราคมที่ผ่านมา เสนอให้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) ปรับขนาด วิตามิน บี 1 เป็น 100 มิลลิกรัม(มก.) ต่อเม็ด และให้อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ไม่ใช่ซื้อเอง แต่ยังไม่มีการตอบรับ
ศ.นพ. ธีระวัฒน์ กล่าวเพิ่มเติมว่า กรณีลูกเรือตายที่ระนองตั้งแต่ต้นปี ขณะนี้ กระทรวงต่างประเทศลงไปสอบสวนกับ green peace หมอแจ้งบอกทางระนองไปว่า สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ส่งนายตำรวจมาสอบสวนหมอและให้ปากคำ ลงบันทึก ถ่ายรูป พร้อม ให้ผลทางห้องแล็บ จากจุฬา ว่านี่คือการขาดวิตามินบี 1 และ ไม่ใช่ทารุณแรงงาน แต่เป็นในคนไทยทั่วไป เมื่อออกกำลังมาก กินอาหารที่ทำลาย บี1 เช่น ปลาร้า ก็มีโอกาสเกิดภาวะขาดวิตามินบี 1 และยิ่งหากไม่มีการเติมบี 1 เข้าร่างกาย โดยปกติร่างกายจะสะสมและนำมาใช้ ซึ่งเฉลี่ยวิตามินบี 1 จะหมดจากร่างกายไปภายใน 30 วัน อย่างไรก็ตาม ควรหันมาใส่ใจการบริโภคโดยกินอาหารที่มีวิตามินบี 1 อย่างข้าวที่ไม่ขัดสี ธัญพืช ถั่วต่างๆเป็นต้น
นพ.ปิยะสกล สกลสัตยาทร รัฐมนตรีว่าการทรวงสาธารณสุข ให้สัมภาษณ์ว่า การขาดวิตามินบี 1 อย่างรุนแรง อาจทำให้เสียชีวิตได้ หากไม่รับการรักษาอย่างทันท่วงที เช่น กลุ่มลูกเรือประมงที่ต้องออกจับปลาในทะเลมหาสมุทรนานเป็นเดือน โดยในช่วง 3 – 5 ปีที่ผ่านมา พบผู้ป่วยขาดวิตามินบี 1 อย่างรุนแรงในกลุ่มลูกเรือประมงหลายเหตุการณ์ ได้กำชับให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ประสานไปยังสำนักงานประมงและสมาคมประมงในแต่ละจังหวัด แนะนำผู้ประกอบการประมง เตรียมความพร้อมก่อนออกเรือประมง โดยให้จัดเตรียมอาหารทดแทนวิตามิน บี 1เช่น ข้าวกล้องหรือข้าวซ้อมมือ ธัญพืชต่าง ๆ เช่น ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วเหลือง ถั่วลิสงดิบ ข้าวโพด ลูกเดือย ฯลฯ นำขึ้นไปเก็บสำรองไว้บนเรือด้วย
นพ.โสภณ เมฆธน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า การขาดวิตามินบี 1 เป็นภาวการณ์ขาดวิตามินที่มีความสำคัญ เนื่องจากสามารถก่อให้เกิดอาการที่รุนแรงและเสียชีวิตได้ โดยทั่วไป หากขาดวิตามินบี 1 จะเริ่มต้นด้วยการมีอาการชาปลายมือ ปลายเท้า อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร ท้องอืด ท้องผูก เป็นตะคริวบ่อยขึ้น หากมีอาการรุนแรงจะทำให้มีอาการแขนขาไม่มีแรง หัวใจเต้นผิดจังหวะ หอบเหนื่อย หัวใจโต หัวใจล้มเหลว และเสียชีวิตได้ อย่างไรก็ดี ภาวะขาดวิตามินบี 1 สามารถป้องกันได้ ด้วยการรับประทานอาหารที่มีวิตามินบี 1 สูง เช่น ข้าวซ้อมมือ ธัญพืช อาทิ ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วเหลือง ถั่วลิสงดิบ เป็นต้น หากพบลูกเรือประมงเริ่มมีอาการเบื้องต้นของการขาดวิตามินบี 1 ให้เริ่มให้วิตามินบี 1 ชนิดเม็ดรับประทานทันที หากอาการไม่ดีขึ้น ควรรีบนำลูกเรือประมงเข้าพบแพทย์โดยทันที
ด้าน ภก.ประพนธ์ อางตระกูล รองเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา กล่าวว่า การเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆดำเนินการในเชิงรุกเกี่ยวกับการเพิ่มวิตามินบี 1 เข้าในบัญชียาหลักแห่งชาตินั้น ต้องบอกก่อนว่าวิตามิน บี 1 ขนาด 10-100 มก. ทั้งประเภทกินและประเภทฉีดมีอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2540 สำหรับวิตามิน บี 1 จะใช้ในเป็นตัวช่วยในการย่อยโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเหน็บชา เหนื่อยง่าย ใจสั่นเป็นระยะเวลานาน ดังนั้นขนาดการใช้ก็ต้องขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ขาด และยาตัวดังกล่าวมีใช้อยู่ในโรงพยาบาลรัฐทุกโรงพยาบาลและในส่วนของโรงพยาบาลเอกชนก็สามารถซื้อไปใช้ได้ อีกทั้งยาตัวนี้มีราคาค่อนข้างถูกมีขายทั่วไปตามร้านขายยาผู้บริโภคสามารถเข้าถึงได้ง่าย อย่างไรก็ตามในวันที่ 22 ธันวาคม จะมีการประชุมคณะกรรมการยาหลักแห่งชาติ ก็ไม่มีประเด็นเร่งด่วนที่จะต้องเสนอเกี่ยวกับเรื่องนี้
