วันที่ 10 ธันวาคม นับเป็นปีที่ 3 ของความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน ท้องถิ่น และภาคประชาชน ในกิจกรรมการวางซั้งกอ สร้างบ้านให้ปลา อ่าวปากบารา อ.ละงู จ.สตูล โดยปีนี้จัดขึ้นที่ท่าเรืออ่าวนุ่น เขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา เพื่อเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำ รณรงค์ให้ชุมชนตลอดจนผู้เกี่ยวข้อง ได้ร่วมกันบริหารจัดการรักษาทรัพยากรชายฝั่ง เพื่อรักษาความมั่นคงทางอาหาร ให้มีความอุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืนเป็นมาตรการการอนุรักษ์สัตว์น้ำทะเล ที่ดำเนินการให้ช่วงมรสุม
“การวางซั้งกอ” หรือบ้านปลา เป็นกิจกรรมที่ชุมชนให้การยอมรับ สามารถเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำ สามารถป้องกันการใช้เครื่องมือประมงผิดกฎหมาย ที่จะรุกเข้ามาในเขตพื้นที่ชายฝั่งซึ่งเป็นที่หลบภัยสัตว์น้ำวัยอ่อนได้ กิจกรรมในครั้งนี้จะใช้เวลาในการวางซั้งกอ เป็นเวลา 1 สัปดาห์ จากซั้งกอจำนวน 200 ต้น วางใน 3 จุด บริเวณทะเลนับจากตะรุเตาเข้ามาฝั่งแผ่นดินใหญ่ ใช้วัสดุธรรมชาติ คือ ไม้ไผ่ และทางมะพร้าว ซึ่งดำเนินการโดยชุมชน สมาคมประมงพื้นบ้าน ต.ปากน้ำ กำนัน ผญบ. หน่วยงานราชการ เอกชน นักเรียน นักวิชาการ กลุ่มรีฟกาเดียน และกรีนพีช เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
สำหรับพื้นที่มีการเลือกสร้างบ้านปลา มีความสำคัญ เนื่องจากเป็นรอยต่อระหว่าง 2 อุทยานฯ คือ อ.ตะรุเตา และ อ.เภตรา จากการศึกษาพบว่าเป็นพื้นที่มรดกอาเซียน และเป็นพื้นที่มีศักยภาพที่อยู่ระหว่างเสนอเป็นมรดกโลกได้ เนื่องจากมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง และโดดเด่นคือความอุดมสมบูรณ์สูงกว่าพื้นที่อื่น หาดปากบารา กลับพบว่าเป็นพื้นที่ที่ทรงคุณค่าทั้งด้านวัฒนธรรม วิถีชีวิตและทรัพยากรที่ไม่มีที่ไหนเหมือน การสร้างบ้านปลาในวันนี้ นอกจากจะเป็นกิจกรรมการอนุรักษ์สร้างถิ่นอาศัยให้สัตว์น้ำเพิ่มขึ้นแล้ว ยังเป็นการแสดงพลังของชุมชน และทุกภาคส่วน เพื่อแสดงเจตนารมณ์ว่า จะช่วยกันปกป้องและส่งต่อทรัพยากรที่ปากบาราแห่งนี้ให้ถึงมือลูกหลานต่อไป
นอกจากนี้ ยังได้จัดวิชาการ เสวนา “ซั้งกอ” แนวทางการจัดการทรัพยากรทะเลสตูลให้ยั่งยืน ตามรอยพ่อ รวมถึงการกำหนดมาตรการ กติกา การเฝ้าระวัง ศึกษา สำรวจการเปลี่ยนแปลงของทรัพยากรทั้งก่อนและหลังการวางซั้งกอ ด้วยหวังว่ากิจกรรมในครั้งนี้ จะนำไปสู่การอนุรักษ์ฟื้นฟู และการจัดทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งให้ยั่งยืนต่อไป
นายวิโชคศักดิ์ รณรงค์ไพรี ผู้จัดการสมาคมสมาพันธ์ประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย กล่าวว่า โครงการวางซั้งกอ สร้างบ้านให้ปลา นั้นเป็นการใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน ในการเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำ และเพื่อเป็นการอนุรักษ์ การวางซั้งกอ เป็นเสมือนการทำปะการังเทียมให้ปลาวางไข่ ได้เพาะสัตว์น้ำวัยอ่อน ด้วยการนำซั้งกอไปวางยังจุดที่เหมาะสม
นายอัสรีย์ หมีนหวัง นายกสมาคมชาวประมงพื้นบ้านปากน้ำ อ.ละงู จ.สตูล กล่าวว่า การรวมตัวกันเพื่อที่จะทำซั้งกอสร้างบ้านให้ปลานั้น เนื่องจากพี่น้องชาวประมงพื้นที่คิดว่าถึงเวลาแล้วที่ทุกคนควรจะเดินหน้าร่วมกันในการร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งโดยเฉพาะสัตว์น้ำ ที่นับวันจะเหลือน้อยลงทุกทีแล้ว จึงได้ร่วมมือกับหลายๆ ฝ่าย ทำกิจกรรมสร้างบ้านให้ปลาขึ้น โดยได้ทำเป็น 3 จุดใหญ่ๆ บริเวณเกาะเขาใหญ่ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีปลาชุกชุม และเป็นที่วางไข่ของปลาหลากชนิด จึงได้เลือกเป็นสถานที่วางซั้งกอ หรือบ้านปลา และรายได้ในการจัดกิจกรรมส่วนหนึ่งมาจากมูลนิธิสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระองค์พระมหากษัตริย์จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ที่ทรงมอบเงินส่วนพระองค์ 4 แสนบาท ยิ่งสร้างความตื้นตันใจ ที่พระองค์ต้องการให้พวกเราช่วยกันปกป้องและสร้างแหล่งอาหารให้มีความอุดมสมบูรณ์ยั่งยืนตลอดไป
