วันที่ 23 ธันวาคม 2559 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นางวาสนา ธีรนิติ นายกเทศมนตรีตำบลหล่มเก่า ในฐานะประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอหล่มเก่า จ.เพชรบูรณ์ พร้อมคณะ ได้ลงพื้นที่สำรวจ 2 ต้นไม้ยักษ์โบราณที่ ต.หินฮาว อ.หล่มเก่า โดยต้นแรกเป็นต้นมะขามยักษ์พันธุ์เปรี้ยวอายุกว่า 400 ปี ตั้งตระหง่านอยู่ที่วัดศิลามงคล หมู่ 3 บ้านหินฮาว ต.หินฮาว ซึ่งเคยมีการสำรวจเมื่อปี 2551 มีขนาดลำต้นตามเส้นวงรอบวัดได้ราว 8 เมตร 40 เซนติเมตร หรือราว 6 คนโอบ ทั้งนางวาสนาและคณะเมื่อไปพบเห็นถึงกับตะลึงในความใหญ่โตของมะขามต้นนี้ และเมื่อลองสำรวจก็พบที่โคนต้นมะขามมีโพรงขนาดใหญ่ จนทดสอบลอดเข้าไปสำรวจภายในโพรงต้นมะขาม ซึ่งพบสามารถมุดลอดเข้าไปได้หลายคน
นอกจากนี้ยังเดินทางไปที่บ้านน้ำขอบ หมู่ 9 ตำบลหินฮาวเช่นเดียวกัน เพื่อสำรวจต้นสะพุงซึ่งเป็นต้นไม้โบราณ ขนาดความใหญ่โตของลำต้นราว 10 คนโอบ แม้จะไม่ทราบอายุอย่างแน่ชัด แต่ชาวบ้านในละแวกนี้โดยเฉพาะคุณยายเรือง ทองยศ อายุ 91 ปี อยู่บ้านเลขที่ 54 หมู่ 9 บ้านน้ำขอบ ตำบลหินฮาว ซึ่งเป็นเจ้าของต้นไม้โบราณก็ประมาณการอายุไว้หลายร้อยปี หรือไม่ต่ำกว่า 3 ชั่วอายุคน
นางวาสนา ธีรนิติ กล่าวว่า รับทราบข่าวมานานแล้วว่าในอำเภอหล่มเก่ามีต้นไม้โบราณยักษ์ 2 ต้นได้แก่ต้นมะขามและต้นสะพุง จึงสนใจและนำคณะเดินทางไปสำรวจดู และเป็นครั้งแรกที่มีโอกาสได้พบเห็นต้นไม้ที่ใหญ่โตขนาดนี้ และหากนับอายุแต่ละต้นแล้วตามสายตาเชื่อว่าคงมีอายุไม่ต่ำกว่า 400 ปีแน่นอน
นางวาสนากล่าวอีกว่า ได้สอบถามคุณยายเรืองถึงที่มาที่ไปของต้นสะพุงต้นไม้โบราณต้นนี้ ซึ่งคุณยายเล่าให้ฟังว่า เกิดมาเท่าที่จำความได้ก็พบเห็นต้นไม้ต้นนี้แล้ว นอกจากนี้ คุณแม่ของคุณยายก็บอกเล่าอีกเช่นเดียวกันว่าคุณตาทวดก็เกิดมาและก็พบเห็นต้นไม้โบราณต้นนี้แล้วเช่นกัน โดย 3 ชั่วอายุคนต่างก็พบเห็นหรือได้สัมผัสต้นสะพุงตั้งแต่จำความได้แล้วทั้งสิ้น
นางวาสนากล่าวอีกว่า คุณยายเรืองยังเล่าอีกว่า ในอดีตเคยมีคนมาขอซื้อต้นไม้ในราคา 8,000 บาท แต่คุณยายไม่ยอมขาย เพราะต้นไม้ต้นนี้ไม่เพียงมีคุณค่าทางจิตใจเท่านั้น แต่ต้องการให้ลูกหลานได้มีโอกาสเห็นและชื่นชมต้นไม้โบราณ จึงต้องการเก็บไว้ ไม่ได้ขายให้ใคร
“น่าประทับใจมากที่คุณยายเรืองยกต้นสะพุงให้เป็นสมบัติของส่วนรวม โดยยินดีให้ อบต.หินฮาวช่วยดูแล นอกจากนี้ คุณยายยังกันที่ดินกว้าง 3 เมตรเพื่อให้เป็นถนนเข้าไปถึงต้นสะพุง เพื่อจะให้ผู้คนสามารถเดินเข้าไปชื่นชมและสัมผัสได้ โดยนายก อบต.หินฮาวก็รับปากจะพัฒนาปรับปรุงพื้นที่รอบๆ ต้นไม้พร้อมกับสร้างถนนเข้าไปให้ เพื่อสนับสนุนให้เป็นการท่องเที่ยวได้” นางวาสนากล่าว
ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอหล่มเก่ากล่าวอีกว่า คงต้องทำเรื่องต้นไม้ยักษ์ทั้งสองต้นนี้ให้เป็นเรื่องเป็นราว โดยเฉพาะต้นสะพุงซึ่งเป็นต้นไม้โบราณที่คนรุ่นหลังแทบจะไม่รู้จักแล้ว และยังต้องสืบค้นกันต่อไปว่าชื่อต้นสะพุงจะมีความเกี่ยวโยงหรือเป็นที่มาของคำว่าวังสะพุงหรือไม่ นอกจากนี้ยังทำให้สามารถสืบสาวเรื่องราวหรือสตอรี่ของชุมชนและคนในพื้นที่ได้อีกเยอะ
“เพิ่งเคยเห็นเป็นครั้งแรกเช่นกัน รู้สึกทึ่งมาก และยังคิดว่าต้นไม้ใหญ่โตมโหฬารยังหลงเหลืออยู่ได้อย่างไร เพราะวันนี้อำเภอหล่มเก่าขึ้นชื่อมากในเรื่องการหักล้างถางป่ากันและเขาหัวโล้นก็เยอะ ซึ่งเราพยายามรณรงค์เรื่องพลิกฟื้นคืนผืนป่า แต่มาวันนี้มาเจอต้นไม้ขนาดนี้ยังเหลืออยู่ และยังเป็นความโชคดีที่คุณยายเรืองไม่ได้เห็นเงินสำคัญกว่าต้นไม้ จึงได้ใจและยังโดนใจมากๆ อีกด้วย” ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอหล่มเก่ากล่าวทิ้งท้าย
