เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน ที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข พร้อมด้วย นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข นพ.ธงชัย เลิศวิไลรัตนพงศ์ อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก พญ.มิ่งขวัญ สุพรรณพงศ์ ผู้อำนวยการองค์การเภสัชกรรม นพ.พิเชฐ บัญญัติ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ พญ.โศรยา ธรรมรักษ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จ.ปราจีนบุรี ร่วมแถลงข่าวการจัดงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติ และการประชุมวิชาการประจำปีการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน และการแพทย์ทางเลือกแห่งชาติ ครั้งที่ 20 ในหัวข้อ “สมุนไพรไทย ภูมิปัญญาไทย เศรษฐกิจไทย”
นายอนุทิน กล่าวว่า รัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขให้ความสำคัญต่อการพัฒนาการนำสุขภาพมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจ (Health for Wealth) มีจุดมุ่งหมายสู่การเป็นศูนย์กลางสุขภาพนานาชาติ (Medical Hub) จะช่วยสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้ประชาชน ส่งผลดีต่อระบบเศรษฐกิจประเทศ โดยเฉพาะด้านการนวดไทย แพทย์แผนไทย ผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรไทย ภูมิปัญญาไทย และการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ถือเป็นพลังสำคัญที่จะช่วยขับเคลื่อน จะเห็นว่าแนวโน้มการเติบโตของสมุนไพรไทยมีโอกาสสูง เห็นได้จากช่วงที่ผ่านมาและช่วงโควิด-19 ประชาชนมีการเลือกใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพเพิ่มมากขึ้น ทำให้สมุนไพรเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างมาก มีแนวโน้มการบริโภคผลิตภัณฑ์สมุนไพรในประเทศมีปริมาณสูงขึ้นทุกปี โดย 3 ปีย้อนหลังพบว่า ปี 2565 มีมูลค่า 52,104.3 ล้านบาท ปี 2564 มูลค่า 48,108 ล้านบาท และปี 2563 มูลค่า 45,997.9 ล้านบาท สอดคล้องกับแผนปฏิบัติการด้านสมุนไพรแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2566 – 2570 ที่มุ่งเน้นการยกระดับความสามารถในการแข่งขันของสมุนไพรและผลิตภัณฑ์สมุนไพรอย่างต่อเนื่องในระยะยาว กำหนดเป้าหมายปี 2570 ขนาดตลาดวัตถุดิบสมุนไพรของประเทศไทยว่า น่าจะเพิ่มขึ้นกว่า 1 แสนล้านบาท
“การพัฒนาสมุนไพรตลอดห่วงโซ่ ถือเป็นวาระแห่งชาติที่ยังคงต้องเดินหน้าและพัฒนาต่อเนื่อง เพื่อสร้างเศรษฐกิจ ความเข้มแข็งของชุมชน และความมั่นคงทางสุขภาพ ให้ประเทศไทยสามารถแข่งขันทางอุตสาหกรรมสมุนไพรในระดับนานาชาติได้ โดยปี 2566 กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก พร้อมด้วยภาคีเครือข่าย ร่วมจัดงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติ และการประชุมวิชาการประจำปีการแพทย์แผนไทยฯ ครั้งที่ 20 สมุนไพรไทย ภูมิปัญญาไทย เศรษฐกิจไทย เพื่อร่วมสนับสนุนนโยบายการเปิดประเทศ คาดว่าจะมีเงินสะพัดตลอดทั้ง 5 วันของการจัดงานกว่า 300 ล้านบาท” นายอนุทิน กล่าว
นพ.โอภาส กล่าวว่า สธ. ขับเคลื่อนงานด้านสมุนไพรภายใต้ พ.ร.บ.ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 และแผนปฏิบัติการด้านสมุนไพรแห่งชาติ ซึ่งในช่วงปี 2560-2565 ที่ใช้แผนปฏิบัติการฯ ฉบับที่ 1 การแข่งขันด้านอุตสาหกรรมสมุนไพรไทยเมื่อเทียบกับประเทศต่างๆ ในภูมิภาค ASEAN และ ASEAN+6 พบว่า ประเทศไทยมีมูลค่าการบริโภคสมุนไพรจำนวน 48,809 ล้านบาทต่อปี มีอัตราการขยายตัวของตลาดสมุนไพรร้อยละ 3.4 ผลิตภัณฑ์ที่มีสัดส่วนของตลาดสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ กลุ่มผลิตภัณฑ์อาหารเสริมชนิดพร้อมดื่ม กลุ่มผลิตภัณฑ์สำหรับใช้รักษาอาการไอ หวัด แพ้อากาศ และผลิตภัณฑ์กลุ่มอาหารเสริม สำหรับการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการฯ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2566 – 2570 จะดำเนินการครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่ ด้านยุทธศาสตร์สมุนไพรแห่งชาติ ด้านวิจัยและนวัตกรรมสมุนไพร ด้านวัตถุดิบสมุนไพร ด้านอุตสาหกรรมและผู้ประกอบการสมุนไพร และด้านภาพลักษณ์และการตลาดสมุนไพร ให้สามารถแข่งขัน ในตลาดทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งเชื่อมั่นว่า การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก สมุนไพร ภูมิปัญญาไทย และการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ จะเป็นส่วนสำคัญในการปกป้อง คุ้มครองภูมิปัญญาทางการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทย มิให้สูญหาย ยังคงอยู่อย่างทรงคุณค่าในเชิงสังคม และวัฒนธรรมของชาติ เพื่อต่อยอดนำมาใช้ในระบบสุขภาพ สร้างรายได้ เพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ เป็นประโยชน์และส่งผลดีแก่ประชาชน เกิดความ มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เชื่อมั่น ชอบ และใช้ในสมุนไพรไทย
ด้าน นพ.ธงชัย กล่าวว่า การจัดงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติ และการประชุมวิชาการประจำปีการแพทย์แผนไทยฯ ครั้งที่ 20 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 28 มิถุนายน – 2 กรกฏาคม 2566 ฮอลล์ 11 – 12 อิมแพค เมืองทองธานี ถือเป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านวิชาการ ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น การศึกษาวิจัยด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เพื่อยกระดับนวัตกรรมอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีด้านสุขภาพ สร้างความเข้มแข็งให้เครือข่ายชุมชนและผู้ประกอบการธุรกิจบริการสุขภาพ ให้เชื่อมโยงเศรษฐกิจภายในประเทศกับเศรษฐกิจโลกในอนาคต มีกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชน นักเรียน นักศึกษา บุคลากรสาธารณสุข อาจารย์ นักวิชาการ นักธุรกิจ และผู้ประกอบการ
ภายในงานแบ่งกิจกรรมเป็น 2 ประเภท คือ 1.ประเภท Health ประกอบด้วยโซน “Wisdom” จัดแสดงนิทรรศการ 4 ภูมิภาค ให้บริการและสาธิตโดยหมอพื้นบ้าน หมอไทยดีเด่นแห่งชาติ เช่น นวดไทย 4 ภูมิภาค การเหยียบเหล็กแดง กาดมั่ว เป็นต้น แสดงผลิตภัณฑ์พื้นถิ่น จำหน่ายอาหารและเครื่องดื่มที่พัฒนาจากภูมิปัญญาชาวบ้าน พบกิจกรรม กิน อยู่ รู้ รักษา ภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย ชมและเรียนรู้การแพทย์แผนไทยสมุนไพรในพระไตรปิฎก และโซน “Service” ให้บริการและคำปรึกษาฟรี ทั้งด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก คลินิกกัญชาทางการแพทย์ คลินิกรักษาอาการ LONG COVID ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย โดยปีนี้มีให้บริการ “สุขสำราญนิทราคลินิก” รักษาอาการปวดเรื้อรังและนอนไม่หลับ เปิดตัวการบำบัดฟื้นฟูและลดอันตรายจากยาเสพติดและ Palliative care
2.ประเภท Wealth ประกอบด้วย โซน Innovation & Product, Wellness & Thainess , Business Matching มีการแสดงนิทรรศการ เพื่อนำเสนองานวิจัย และนวัตกรรมของผลิตภัณฑ์สมุนไพรในทุกระดับ , นิทรรศการแสดงผลิตภัณฑ์สมุนไพรนานาชาติ จากผู้ประกอบการต่างประเทศ เช่น อินเดีย ออสเตรเลีย รัสเซีย และลาว , การพัฒนาตำรับยาลดการเสพติดจากตำรับยาทำให้อดฝิ่นและยารักษาอาการทางโรคผิวหนังจากกระท่อม , กิจกรรมจับคู่ธุรกิจกับผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมจากสมุนไพร เพื่อเป็นช่องทางส่งเสริมด้านการตลาด นอกจากนี้ ยังมี โซนวิชาการ เช่น งานสัมมนาวิชาการนานาชาติเรื่องกัญชากัญชง IMCC International Medical Cannabis Conference 2023 , การประชุมวิชาการประจำปี ในหัวข้อต่างๆ ทั้ง Global Trend โอกาสความท้าทายผลิตภัณฑ์สมุนไพรระดับสากล , พลิกโอกาส สารสกัดไทย ต่อยอดการส่งออก สร้างเศรษฐกิจไทย , ทิศทาง การขับเคลื่อน และอนาคตการแพทย์แผนไทย ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ และยังมีการประชุมอภิปรายประเด็นเฉพาะ 16 หัวข้อ การประกวดผลงานวิชาการประจำปีฯ , ตลาดความรู้ 15 หลักสูตรฟรี ขณะที่โซนเวทีกลาง พบกิจกรรมพิธีเปิด พิธีมอบรางวัล และกิจกรรมที่น่าสนใจต่างๆ รวมถึงโซนจัดแสดงสินค้าและจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยที่มีมาตรฐานกว่า 300 บูธ แจกกล้าไม้ กล้าไม้ยืนต้น สมุนไพร ไม้ใช้สอย ไม้กินได้ ผลิตภัณฑ์สมุนไพร และลุ้นรางวัลฟรีมากมายภายในงาน
สำหรับการแถลงข่าววันนี้มีการจัดนิทรรศการที่น่าสนใจ เช่น กรมการแพทย์แผนไทยฯ ชูมหัศจรรย์ดอกไม้ และผลิตภัณฑ์นานาภัณฑ์จากดอกไม้ นวัตกรรมสมุนไพรที่ได้รับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญารูปแบบอนุสิทธิบัตร 2 ผลิตภัณฑ์ การนวด ภูมิปัญญาการตอกเส้น ส่วนโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จ.ปราจีนบุรี ชูนวัตกรรมจากภูมิปัญญา สมุนไพรฟื้นฟูดูแลระบบทางเดินหายใจ งานวิจัยสเปรย์ฟ้าทะลายโจรพ่นคอ เป็นต้น องค์การเภสัชกรรม นำเสนอผลิตภัณฑ์เถาวัลย์เปรียง ผลิตภัณฑ์ GPO SIBANNAC เครื่องสำอางเคอร์มิน และผลิตภัณฑ์จากสมุนไพร ขณะที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์นำเสนอตัวอย่างงานวิจัยจากสมุนไพรไทยที่มีคุณค่า สู่การต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรเชิงพาณิชย์
