1.ปลด”สุขุมพันธุ์”อัศวิน”ส้มหล่น
ในรอบปี 2559 กรุงเทพมหานคร (กทม.) ระส่ำหนักจากการที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ใช้อำนาจ ม.44 ปลด ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร พ้นจากผู้ว่าฯกทม. หลังจากเกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงความไม่ชอบมาพากลในการใช้งบประมาณโครงการต่างๆ เช่น โครงการติดตั้งอุโมงค์ไฟฉลองปีใหม่ 2559 ที่ลานคนเมือง (เสาชิงช้า) 39.5 ล้านบาท โครงการปรับปรุงห้องทำงานผู้ว่าฯ และทีมงาน 16.5 ล้านบาท ฯลฯ ซึ่งให้หลังไม่นาน ก็มีคำสั่ง ม.44 แต่งตั้ง พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง ซึ่งขณะนั้นเป็นเพียงรองผู้ว่าฯ ขึ้นดำรงตำแหน่งผู้ว่าฯกทม.แทน
2.รื้อชุมชน”ป้อมมหากาฬ”
การรื้อชุมชนป้อมมหากาฬเพื่อใช้พื้นที่สร้างสวนสาธารณะ เริ่มตั้งแต่สมัยอดีตผู้ว่าฯ นายอภิรักษ์ โกษะโยธิน แต่ไปไม่ถึงไหน เพราะมีกระแสคัดค้าน กระทั่งปี 2559 กทม.เริ่มใช้ไม้แข็งตะลุยรื้อบ้านในชุมชน ล่าสุด ได้มีการปักป้ายประกาศให้ชาวชุมชนรื้อถอนบ้านให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 31 มกราคม 2560 นี้ แม้เครือข่ายภาคประชาสังคมและนักวิชาการจะได้ยื่นหนังสือคัดค้านถึง พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ “บิ๊กป้อม” รองนายกรัฐมนตรี แต่ดูเหมือนว่ารัฐบาลจะไม่รับฟัง
3.พัฒนาริมฝั่ง”เจ้าพระยา”
โครงการพัฒนาริมแม่น้ำเจ้าพระยา เฟสแรกกว่า 14,000 ล้านบาท ที่รัฐบาลมอบหมายให้หลายหน่วยงานดูแล และ กทม.ก็เป็น 1 ในนั้น โดยรับผิดชอบระยะทาง 57 กิโลเมตร ซึ่ง 14 กิโลเมตรแรก (จากสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า-สะพานพระราม 7) มี 12 แผนย่อย เช่น ทำทางเดิน-ทางจักรยาน แลนด์มาร์ค พัฒนาท่าเรือ ปรับปรุงภูมิทัศน์ สะพานคนเดินข้าม ฯลฯ ทว่าผลงานชิ้นโบแดงของ คสช.ไม่ได้ราบรื่นซะทีเดียว เพราะต้องสู้กับแรงต่อต้านจากกลุ่มชาวบ้านและนักวิชาการที่เห็นต่าง แต่ล่าสุด กทม.ยืนยันจะเริ่มตอกเสาเข็มเฟสแรกเดือนมิถุนายน 2560 ที่แน่ๆ กระทบ 12 ชุมชน 309 ครัวเรือน
4.เลือกเลขาธิการ สปสช.อืด
นับแต่ นพ.วินัย สวัสดิวร หมดวาระในตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2558 จนบัดนี้ยังไม่มีใครได้นั่งเก้าอี้ต่อ โดยตลอดปี 2559 ก็มีปัญหาในการสรรหาเลขาธิการคนใหม่ต่อเนื่องจนถึงขั้นฟ้องร้องบอร์ด สปสช. เพราะ นพ.ประทีป ธนกิจเจริญ อดีตรองเลขาธิการ สปสช. ซึ่งเป็นผู้สมัครและเหมือนจะนอนมา กลับไม่ได้รับการรับรองจากบอร์ด สปสช. ขณะนี้การฟ้องร้องก็ยังดำเนินต่อควบคู่กับการสรรหาเลขาธิการคนใหม่ ที่มีผู้สมัครถึง 12 คน แต่ล่าสุดพบว่ามี 3 คน ที่คณะกรรมการกฤษฎีกาตีความว่าขาดคุณสมบัติ หนังม้วนนี้คาดว่าอีกยาว
5.ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำตามกลุ่มจังหวัด
การประกาศขึ้นค่าแรงขั้นต่ำมากกว่าวันละ 300 บาท เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2560 ถือเป็นข่าวดีในรอบปีนี้ แต่เอาเข้าจริงยังไม่เป็นที่พอใจของลูกจ้าง เพราะคณะกรรมการค่าจ้าง (บอร์ดค่าจ้าง) ปรับโดยใช้สูตรการคำนวณใหม่ โดยจังหวัดที่ได้ขึ้นมากสุดเพียง 10 บาท 7 จังหวัด 8 บาท 13 จังหวัด 5 บาท 49 จังหวัด และมี 8 จังหวัดไม่ได้ปรับขึ้นเลย ซึ่งถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับสถานการณ์เศรษฐกิจในปัจจุบัน งานนี้ลูกจ้างอาจมีการเคลื่อนไหวครั้งใหญ่
6.เพิ่มสิทธิผู้ประกันตน-คนไร้สถานะ
ต้นปี 2559 เครือข่ายประกันสังคมคนทำงาน (คปค.) กลุ่มคนรักหลักประกันสุขภาพ และเครือข่าย ฟ.ฟันสร้างสุข เรียกร้องให้สำนักงานประกันสังคม (สปส.) ปรับปรุงวิธีการเบิกจ่ายเงินสิทธิทันตกรรมกรณีอุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน และผ่าฟันคุด จากวงเงินปีละ 600 บาทต่อคน และต้องสำรองจ่าย ล่าสุดเจรจาจนได้ข้อยุติ ในปี 2560 เพิ่มวงเงินเป็น 900 บาทต่อปีต่อคน หากไปใช้บริการในสถานพยาบาลเครือข่ายก็ไม่ต้องสำรองจ่าย นอกจากนี้ ยังช่วยเหลือผู้ประกันตนมาตรา 39 ที่ขาดส่งเงินสมทบ และถูกตัดสิทธิ ราว 930,000 คน ด้วย แต่กรณีหลังต่อรอแก้กฎหมาย
นอกจากนี้ กรณีการเรียกร้องสิทธิสุขภาพขั้นพื้นฐานและสิทธิต่างๆ ให้แก่บุคคลไร้สถานะที่อาศัยอยู่ในแผ่นดินไทย ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญทั้งแง่มนุษยธรรม และการป้องกันโรคระบาดภายในประเทศ ที่ผ่านมารัฐบาลได้อนุมัติงบจัดตั้งกองทุนให้สิทธิ (คืนสิทธิ) ขั้นพื้นฐานด้านสาธารณสุขสำหรับบุคคลไร้สถานะ 457,409 คน รับสิทธิตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2553 แต่ช่วงปี 2558-2559 พบว่ายังมีที่ตกค้าง คือ กลุ่มเด็กนักเรียนจี (G) ที่รับสิทธิทางการศึกษาฟรีจากกระทรวงศึกษาธิการ และกลุ่มคนดั้งเดิม หรือคนจีนโพ้นทะเล รวมอีกราว 1 แสนคนเศษ ล่าสุด กระทรวงมหาดไทยได้ขึ้นทะเบียนกลุ่มคนดั้งเดิม 38,267 คน ต้นปี 2560 จะได้รับสิทธิสุขภาพแน่นอน ส่วนนักเรียนกลุ่มจีนั้น ต้องรอตัวเลขยืนยันอีกครั้ง
7.ปิดเหมืองทองอัครา
10 พฤษภาคม ที่ประชุม ครม.ได้พิจารณาการต่อใบอนุญาตประกอบโลหกรรม เหมืองแร่ทองคำชาตรี จ.พิจิตร ของบริษัท อัครา รีซอร์สเซส จำกัด (มหาชน) ซึ่งหมดอายุในวันที่ 13 พฤษภาคม 2559 โดยอนุญาตให้ดำเนินการได้ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2559 และยุติการอนุญาตอาชญาบัตรพิเศษสำรวจแร่ทองคำและประทานบัตรทำเหมืองแร่ทองคำ รวมถึงคำขอต่ออายุประทานบัตร เนื่องจากมีการตรวจสอบทางวิชาการพบว่ากิจการได้สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนที่อยู่รอบรัศมีของเหมือง เท่ากับเป็นการปิดตำนานเหมืองทองอัครา
8.กระเบนตายเกลื่อนแม่กลอง
เหตุการณ์ปลากระเบนราหู สัตว์น้ำประจำถิ่นแม่น้ำแม่กลอง จ.ราชบุรี และ จ.สมุทรสงคราม และตายเกลื่อนท้องน้ำอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน ส่งผลให้กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ต้องส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบข้อเท็จจริง จากการทดลองด้วยการจำลองสภาพแหล่งน้ำธรรมชาติ และเติมน้ำกากส่าในอัตราส่วน 1:130 วัดแอมโมเนียอิสระอย่างต่อเนื่องทุก 15 นาที พบว่า เกิดจากระดับความเข้มข้นของแอมโมเนียอิสระสูง ซึ่งเป็นผลจากการรั่วไหลของน้ำกากส่าจากโรงงานบ้างแห่งในพื้นที่ ในที่สุด คพ.ได้เอาผิดกับโรงงานที่เป็นตัวก่อมลพิษนั้น
9.รื้อรีสอร์ตภูทับเบิก
วันที่ 5 กรกฎาคม เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศคำสั่งหัวหน้า คสช.เรื่ิอง มาตรการแก้ไขปัญหาการครอบครองและใช้ประโยชน์ที่ดินป่าภูทับเบิก ในท้องที่ ต.วังบาล และ ต.บ้านเนิน อ.หล่มเก่า จ.เพชรบูรณ์ ด้วยเหตุผลว่าส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และต้องเร่งฟื้นฟู ประกาศนี้ส่งผลให้เจ้าของธุรกิจบ้านพักและรีสอร์ตที่กำลังบูมอย่างหนักได้รับผลกระทบ
10.สตาร์ตอัพไทย
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) ผลักดันการทำธุรกิจแบบสตาร์ตอัพ หรือธุรกิจที่เน้นการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีอินเตอร์เน็ตเป็นหลัก มีสถาบันการเงินสนับสนุนการลงทุน ปรากฏว่ามีนักธุรกิจรุ่นใหม่กระโดดเข้ามาทำธุรกิจแนวใหม่นี้กันจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม สตาร์ตอัพของประเทศไทย ยังคงถูกจำกัดอยู่ในกลุ่มคนเพียงแค่กระจุกเดียว และยังไปไม่ถึงไหน ยังไม่มีใครกล้าฟันธงว่า สตาร์ตอัพจะ “รุ่ง” หรือ “ร่วง”
