อุทยานภารกิจคู่ขนาน รับบูมเที่ยว-ป้องสัตว์ป่า
รัฐบาลใหม่ภายใต้การนำของ เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เดินหน้านโยบายด้านการท่องเที่ยวเต็มสูบ หวังเม็ดเงินจากการท่องเที่ยวเข้ามากระตุ้นเศรษฐกิจในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี โดยเฉพาะการออกมาตรการดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างชาติ เช่น มาตรการวีซ่าฟรีนักท่องเที่ยวจีน และคาซัคสถาน
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ตั้งเป้าหมายการสร้างรายได้รวมในอุตสาหกรรมภาคการท่องเที่ยวทั้งปี 2567 จะต้องฟื้นตัว 100% ของปี 2562 ก่อนโควิด-19 ระบาด หรือคิดเป็นมูลค่าที่ 3 ล้านล้านบาท จากเป้าหมายปี 2566 คาดว่าจะมีรายได้จากท่องเที่ยวรวม 2.38 ล้านล้านบาท หรือฟื้นตัวร้อยละ 80 เมื่อเทียบกับปี 2562
นอกจากมาตรการและนโยบายของรัฐบาลที่จะเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวแล้ว แหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ของไทยก็ต้องพร้อมที่จะรับนักท่องเที่ยวด้วยทั้งชาวไทยและต่างชาติ
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เป็นอีกหน่วยงานหนึ่งที่กำกับดูแลแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม ทั้งอุทยานแห่งชาติทางทะเล อุทยานแห่งชาติทางบก กระจายทั่วประเทศ
อรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง รักษาการอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ ให้ข้อมูลว่า ขณะนี้อุทยานทั้ง 155 แห่งทั่วประเทศ มีความพร้อมมากที่จะรับนักท่องเที่ยวให้เข้ามาเที่ยว ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ โดยเวลานี้ ทางกรมอุทยานฯได้จัดกรุ๊ปประเภทต่างๆ ของอุทยานเพื่อเป็นทางเลือกให้นักท่องเที่ยวได้เลือกตามความชอบ ความสะดวก และความนิยม เช่น อุทยานแห่งชาติที่มีถ้ำสวยงาม 10 ลำดับ อุทยานแห่งชาติสำหรับนักท่องเที่ยวสายมู 10 ลำดับ อุทยานแห่งชาติที่มีชายหาดสวยที่สุด 10 ลำดับ อุทยานที่มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่ดีที่สุด 10 ลำดับ อุทยานที่สำหรับดูดาว ดูนก แหล่งท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ บ่อน้ำแร่ แช่น้ำร้อน ชมดอกไม้ เป็นต้น
นอกจากอุทยานแห่งชาติแล้ว ยังมีเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้ามล่าสัตว์ป่า สวนพฤกษศาสตร์ สวนรุกขชาติ ซึ่งมีทั้งแหล่งท่องเที่ยว แหล่งชมพันธุ์ไม้ ในส่วนเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเขตห้ามล่าสัตว์ป่า จะเหมาะสมสำหรับผู้ที่ชอบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ก็มีรองรับนักท่องเที่ยวอีกกว่า 100 พื้นที่ เช่น พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาประ บางคราม จ.กระบี่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด จ.พัทลุง เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงฉวาก จ.สุพรรณบุรี เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงโขงหลง จ.บึงกาฬ
ส่วนการเตรียมความพร้อมรับนักท่องเที่ยวนั้น อรรถพล ย้ำว่า เรื่องของความปลอดภัยของนักท่องเที่ยวนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่ง ทุกพื้นที่ ทุกอุทยาน มีหน่วยกู้ภัยฉุกเฉินสำหรับช่วยเหลือนักท่องเที่ยวกรณีเกิดอุบัติเหตุ ทั้งทางบก ทางน้ำ ทางทะเล มีหน่วยปฐมพยาบาลเบื้องต้น และเตรียมพร้อมสำหรับการส่งต่อโรงพยาบาลใหญ่ที่อยู่ใกล้ที่สุดได้ทันทีกรณีเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง
ส่วนเรื่องของความสะอาดเป็นสิ่งสำคัญที่จะละเลยไม่ได้เลย จึงสั่งการทุกอุทยาน วนอุทยาน เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า รวมทั้งเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ให้ดูแลเรื่องการรักษาความสะอาด โดยเฉพาะห้องน้ำ ต้องพร้อมอำนวยความสะดวก มีอารยสถาปัตย์รองรับ วีลแชร์ สำหรับนักท่องเที่ยวทุกประเภทด้วย
อีกทั้งเพื่อความเรียบร้อย รักษาไว้ซึ่งทรัพยากรธรรมชาติให้อยู่คู่กับคนไทยไปนานๆ การท่องเที่ยวพื้นที่อุทยานแห่งชาติจำเป็นต้องกำหนดกฎเกณฑ์ กติกา มารยาท แก่ผู้เข้าไปเที่ยวด้วย เช่น การจำกัดปริมาณนักท่องเที่ยวสำหรับบางพื้นที่ที่ได้รับความนิยมจากท่องเที่ยวมาก เช่น อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ อ่าวมาหยา ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา หมู่เกาะพีพี การรักษาความสงบ ปลอดภัยสำหรับนักท่องเที่ยว ไม่ดื่มสุรา ส่งเสียงดังรบกวนนักท่องเที่ยวคนอื่นๆ ในยามค่ำคืน รักษาการอธิบดีกรมอุทยานฯย้ำทิ้งท้าย
จากข้อมูลของกรมอุทยานฯ ณ วันที่ 3 ตุลาคม พบว่ามียอดนักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างชาติท่องเที่ยวในอุทยาน 155 แห่ง กว่า 15.8 ล้านคน สร้างรายได้จากการเก็บค่าธรรมเนียม 1,380 ล้านบาท นอกจากมาตรการส่งเสริมการท่องเที่ยว และมาตรการดูแลความปลอดภัยแล้ว กรมอุทยานฯยังได้ให้ความสำคัญกับการป้องกันการลักลอบค้าสัตว์ป่าเพื่อรักษาทรัพยากรธรรมชาติเหล่านี้
ทั้งนี้ พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มอบหมายให้นายนพดล พลเสน เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดหน่วยข่าวกรองอาชญากรรมสัตว์ป่า WCU : Wildlife Crime Inteligence Unit ตั้งอยู่ในกรมอุทยานฯ
ห้องปฏิบัติการของหน่วยข่าวกรองอาชญากรรมสัตว์ป่าแห่งนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากโครงการต่อต้านการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายในประเทศไทย โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย สนับสนุนซอฟต์แวร์ I2 รวมทั้งการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติ และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
โดย WCU ทำหน้าที่เป็นแกนกลางศูนย์ข้อมูลและศูนย์บัญชาการอำนวยความสะดวกในการออกคำสั่งเชิงกลยุทธ์และเพื่อการประสานการสื่อสาร ช่วยอำนวยความสะดวกในการตัดสินใจด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ซอฟต์แวร์ I2 ช่วยให้ดำเนินการสืบสวนทางนิติวิทยาศาสตร์ดิจิทัล การจัดการฐานข้อมูลอาชญากรรมสัตว์ป่า ทำการวิเคราะห์ข้อมูลที่ซับซ้อนและสร้างการนำเสนอข้อมูลแบบรายงานการสืบสวน ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญทั้งหมดในภารกิจในการต่อสู้กับอาชญากรรมสัตว์ป่า
ภารกิจหลักของหน่วยข่าวกรองอาชญากรรมสัตว์ป่า คือ 1.การจัดการฐานข้อมูล ฐานข้อมูลอาชญากรรมสัตว์ป่า ได้รับการออกแบบโดยใช้ iBase ซึ่งเป็นโปรแกรมที่สามารถจับภาพ จัดการ วิเคราะห์ และแสดงข้อมูลที่ซับซ้อนและความสัมพันธ์ระหว่างลิงก์และเอนทิตี iBase เป็นทั้งแอพพลิเคชั่นฐานข้อมูลและเครื่องมือการสร้างแบบจำลอง การวิเคราะห์ออกแบบและบำรุงรักษาฐานข้อมูล
2.การฝึกอบรม จัดฝึกอบรมการใช้โครงการสนับสนุนการสืบสวนสำหรับคณะกรรมการเครือข่ายการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับสัตว์ป่าและพืชป่าแห่งประเทศไทย (Thailand Wildlife Enforcement Network : Thailand-WEN) และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายป้องกันอาชญากรรมต่อสัตว์ป่าในระดับพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง
3.การปฏิบัติการทีมงานร่วมปฏิบัติการเพื่อบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการค้าสัตว์ป่าที่ผิดกฎหมายกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และ 4.การแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวกรองรับและนำเข้าข้อมูลจากการแลกเปลี่ยนข่าวกรองและข้อมูลอาชญากรรมสัตว์ป่าทั้งองค์กรในและนอกประเทศ โดยมีเจ้าหน้าที่กรมอุทยานฯได้รับการฝึกอบรมการใช้โปรแกรม I2 จำนวน 80 นาย กระจายปฏิบัติหน้าที่ตามพื้นที่คุ้มครองทั่วประเทศ
เป็นอีกภารกิจของกรมอุทยานฯที่จะช่วยดึงดูดรายได้จากการท่องเที่ยว พร้อมกับการป้องกันอาชญากรรมสัตว์ป่าซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของไทยคู่ขนานไปด้วยกัน
