วันที่ 18 มกราคม 2560 พระวิมลญาณมุนี หรือ ครูบาบุญชื่น รองเจ้าคณะจังหวัดพะเยา และเจ้าอาวาสวัดลี ต.เวียง อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา เปิดเผยว่า ในพิพิธภัณฑ์เวียงผยาวได้มีการเก็บรักษาปั๊บสาหรือคัมภีร์ใบลานสมัยโบราณจำนวนมาก กว่า 1,000ผูก มีการเก็บรวบรวมตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ซึ่งมีหลายเรื่องราว เช่น พระวินัย พระสูตร มหาชาตก ตำรายาต่างๆ โหราศาสตร์ ฯลฯ ซึ่งการรักษาไว้ได้เกิดความเสียหายถูกแมลงกัดแทะ แตกหักบ้าง จึงได้หารือกับหน่วยงานและผู้เกี่ยวข้องจนได้รับการสนับสนุนดูแลรักษา เช่น ได้รับการดูแลคัมภีร์โบราณจากประเทศเยอรมัน แต่ตนเกรงว่าจะเกิดความเสียหายกับคัมภีร์ใบลานและปั๊บสาเหล่านี้ขึ้น
“อาตมาและทางวัดจึงได้ขอความร่วมมือกับทางผู้เกี่ยวข้องคือ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา เข้ามาทำการสำรวจ เอกสารคัมภีร์ วิจัย ดูแลรักษาคัมภีร์ใบลานและปั๊บสา ที่เกิดการชำรุดแตกหักและถูกแมลงกัดทำลายเสียหายให้คงอยู่สภาพเดิม พร้อมกับรวบรวมให้เป็นหมวดหมู่เพื่อง่ายแก่การศึกษาค้นคว้าหลังจากนั้นได้เก็บรวบรวมไว้ในพิพิธภัณฑ์เวียงพยาว(วัดลี) ตงเวียง อ.เมือง จ.พะเยา เพื่อให้ เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าทางด้านประวัติศาสตร์ตลอดจนเรื่องราวต่างๆ ของล้านนาต่อไป” ครูบาบุญชื่น กล่าว
ด้านผศ.จักรแก้ว นามเมือง อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัยวิทยาเขต(มจร.วข.)พะเยา กล่าวว่า ทาง มจร.วข.พะเยาได้มีโครงการวิจัย สำรวจ เอกสารโบราณในภาคเหนือ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่(มช.) สำหรับจังหวัดพะเยา โดยการสำรวจที่วัดลีพบมีธรรมคัมภีร์โบราณ ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในสภาพไม่แตกหักเสียหายเป็นส่วนใหญ่ จากคัมภีร์โบราณกว่า 1,000เรื่อง/ผูก ขณะนี้สำรวจและตรวจสอบแล้วกว่า 800 เรื่อง/ผูก ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเกี่ยวกับพุทธตำนาน พระอภิธรรม มหาชาดก พระสูตร พระวินัย ตำนาน ตำรายาและธรรมทั่วไป
“พบคัมภีร์โบราณที่น่าสนใจอย่างยิ่ง คือตำนานวัดพระเจ้าตนหลวง หรือ วัดศรีโคมคำ (พระอารามหลวง) ต.เวียง อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา ที่มีอายุกว่า 500 ปี และที่ยังไม่เคยพบเห็นที่ไหนมาก่อน คือ ตำนานอ่างโฉลง อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ มีอยู่ในวัดลีแห่งนี้ โดยธรรมคัมภีร์แต่ละเล่มมีอายุ 100-200 ปี ขึ้นไป การสำรวจได้ทำการบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับคัมภีร์โบราณ เพื่อนำไปวิเคราะห์เป็นงานวิจัย และทำความสะอาดธรรมคัมภีร์โบราณทั้งหมด ตัวอักษรในคัมภีร์โบราณเป็นภาษาล้านนาเขียนด้วยเหล็กจารลงในใบลาน หลังการสำรวจและทำความสะอาดครั้งนี้ทำให้คัมภีร์โบราณหรือปั๊บสาทำจากใบลาน จะมีสภาพที่ดีกว่าเดิมและเก็บรักษาได้นานเป็นร้อยปี” ผศ.จักรแก้ว กล่าว
