หายนะ พะยูนไทย ร่อแร่ จ่อสูญพันธุ์ เหตุโลกร้อน ทะเลเดือดทำหญ้าตาย ลดฮวบ 4 เท่าในครึ่งปี
วันที่ 11 มีนาคม นายสันติ นิลวัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามันตอนล่าง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ให้สัมภาษณ์ มติชนออนไลน์ ว่า จากการสำรวจพะยูนในพื้นที่เกาะลิบง จ.ตรัง ซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่ที่มีพะยูนมากที่สุดในประเทศไทย พบตัวเลขที่น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง นั่นคือ เมื่อปี 2566 พบ 194 ตัว แต่ล่าสุดสรุปสถานการณ์ในวันนี้ พบเหลือเพียง 36 ตัวเท่านั้น และไม่พบพะยูนแม่ลูกเลยแม้แต่คู่เดียว สาเหตุหลักคือ หญ้าทะเลตาย พะยูนไม่มีอาหารกิน ทำให้ป่วย และอดตาย สาเหตุที่ทำให้หญ้าทะเลตาย หลักๆ คือ ปรากฏการณ์โลกร้อน
ทางด้าน ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ รองคณบดีคณะประมง ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล ให้สัมภาษณ์ว่า ตั้งแต่เกิดจากท้องพ่อท้องแม่ ยังไม่เคยเจอความวิกฤต และความหายนะของทั้งพะยูน และหญ้าทะเลเท่าครั้งนี้มาก่อนเลย โดยก่อนหน้านี้ ทช.เองเคยทำแผนพะยูนเป็นวาระแห่งชาติ ตอนนั้นนับจำนวนประชากรได้ประมาณ 290 ตัว และตั้งเป้าว่า ภายใน 5 ปี จะเพิ่มปริมาณให้ได้เป็น 300 ตัว แต่ดูเหมือนจะดี เพราะพบว่าพะยูนเพิ่มขึ้นปีละประมาณ 7 ตัว
“แต่มาบัดนี้ เมื่อต้องพบกับภาวะโลกร้อน ทุกอย่างจบลงทันที เรียกว่า เป็นหายนะของเผ่าพันธุ์พะยูนก็ไม่ผิดนัก ปัญหาหลักปัญหาแรกคือ ปรากฏการณ์โลกร้อนทำให้พะยูนไม่มีอะไรกิน เริ่มผอม ป่วย และตายลงเรื่อยๆ โดยเฉพาะพะยูนแก่ และพะยูนเด็ก ส่วนตัวที่เป็นหนุ่มสาวก็ว่ายน้ำขึ้นไปทางเหนือ ตามแนวหญ้าทะเล หรือขึ้นไปทาง จ.ภูเก็ต กระบี่ ซึ่งที่ผ่านมา ก็เริ่มมีการพบเห็นพะยูนที่กระบี่และภูเก็ตมากยิ่งขึ้น หากมองโลกในแง่ดี พะยูนบางส่วนอาจจะอพยพไปยังกระบี่และภูเก็ตก็ได้ อย่างไรก็ตาม ยังมีสิ่งที่น่าห่วงมากตามมาอีกคือ การเกิดอุบัติเหตุกับพะยูนจากการถูกเรือท่องเที่ยวชน โดยปีที่ผ่านมา มีพะยูนที่ จ.ตรังถูกเรือท่องเที่ยวที่มีอยู่ไม่เกิน 100 ลำ ชนตาย ประมาณ 20% ผมไม่อยากจะคิด สำหรับพะยูนที่อพยพไปยังกระบี่ และภูเก็ต ที่มีนักท่องเที่ยวประมาณ 18 ล้านคน มีเรือท่องเที่ยวอยู่ราว 3-4 พันลำ แล้วพะยูนจะเหลืออะไร” ผศ.ดร.ธรณ์กล่าว
รองคณบดีคณะประมงกล่าวว่า ปีที่ผ่านมาเรายังดีใจ ที่เราเจอพะยูนแม่ลูก ที่ จ.ตรัง ถึง 12 คู่ด้วยกัน แต่ปีนี้ สำรวจแล้วไม่พบเลยแม้แต่คู่เดียว หมายความว่า อาจจะสำรวจแล้วไม่พบ หรือไม่มี เพราะพะยูนไม่ยอมผสมพันธุ์ ไม่มีลูก หรือที่เคยพบมาก่อนหน้านี้ตายหมดแล้ว
เมื่อถามว่า สาเหตุจริงๆ ของการตายของหญ้าทะเลนั้นคืออะไร ผศ.ดร.ธรณ์กล่าวว่า ตอนนี้ทางกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ตั้งคณะทำงานเรื่องหญ้าทะเลขึ้นมาแล้วต้องหาคำตอบว่า สาเหตุหลักๆ การที่หญ้าทะเลตายนั้นเป็นเพราะอะไร แต่มั่นใจว่า การที่หญ้าทะเลตายนั้น เป็นผลกระทบแรก ที่ทะเลไทยได้รับจากปรากฏการณ์โลกร้อน หรือโลกเดือด ซึ่งทำให้น้ำทะเลร้อนขึ้น น้ำแห้ง ตะกอนดินเปลี่ยนไป หญ้าก็ตายหมด หรือเหลือน้อย จนมีไม่พอให้พะยูนกิน อย่างไรก็ตาม ยังมีแหล่งหญ้าที่ยังไม่ได้รับผลกระทบ นั่นคืออ่าวน้ำเมา อุทยานหาดนพรัตน์ธารา เกาะพีพี ข้อมูลที่ได้รับรายงานคือหญ้าบริเวณนั้นยังเหมือนเดิม แต่แหล่งหญ้าก็ไม่ได้ใหญ่นัก
