เปิดสถิติคนร้อนตาย 5 ปีย้อนหลัง เคยเจอพุ่งถึง 57 คน แพทย์ แนะเล่นน้ำสงกรานต์ สังเกตอาการฮีตสโตรก ร้อนแต่ไม่มีเหงื่อ คนรอบข้างเตรียมปฐมพยาบาล
เมื่อวันที่ 13 เมษายน นพ.วีรวัฒน์ มโนสุทธิ นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ และโฆษกกรมควบคุมโรค กล่าวถึงการเล่นน้ำสงกรานต์ในช่วงอากาศร้อนว่า ด้วยอากาศที่มีอุณหภูมิสูง เมื่อร่างกายเราเจอความร้อน แล้วมีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้การทำงานของอวัยวะในร่างกายผิดปกติไป เกิดเป็นภาวะลมแดด หรือฮีตสโตรก ฉะนั้น การเล่นน้ำสงกรานต์ที่ต้องออกไปอยู่กลางแจ้ง ก็มีโอกาสสัมผัสกับแดดที่ร้อนจัด โดยเฉพาะอุณหภูมิของไทยที่ช่วงร้อนสุดถึง 40 องศาในเดือน เม.ย. ซึ่งสอดคล้องกับสถิติที่ผ่านมา เห็นได้ชัดว่าช่วงเดือน มี.ค.-พ.ค. ที่อากาศร้อนจัดก็จะพบผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวเนื่องจากภาวะอากาศร้อนเพิ่มสูงขึ้น โดยข้อมูลย้อนหลัง 5 ปี พบว่าในปี พ.ศ.2562 อุณหภูมิเฉลี่ย 40.0 องศา มีผู้เสียชีวิต 57 คน, ปี พ.ศ.2563 อุณหภูมิเฉลี่ย 39.5 องศา มีผู้เสียชีวิต 12 คน, ปี พ.ศ.2564 อุณหภูมิเฉลี่ย 39.2 องศา มีผู้เสียชีวิต 7 คน, ปี พ.ศ.2565 อุณหภูมิเฉลี่ย 38.3 องศา มีผู้เสียชีวิต 8 คน และปี พ.ศ.2566 อุณหภูมิเฉลี่ย 40.6 องศา มีผู้เสียชีวิต 37 คน
“โดยเฉพาะช่วงสงกรานต์ที่ประชาชนมักจะดื่มแอลกอฮอล์ร่วมด้วย ก็จะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดฮีตสโตรกได้ ซึ่งอาการที่ต้องระวังสังเกตได้จากอุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้น ตัวเริ่มร้อน หน้าแดง แต่เหงื่อจะไม่ออก เนื่องจากรูขุมขนจะปิด จากนั้นจะเริ่มมีอาการใจสั่น หายใจเร็ว หน้ามืด และดูเหมือนจะเป็นลม ถ้าอาการมากขึ้นจะชัก เกร็ง หมดสติได้ ดังนั้น ถ้าเราเจอนักท่องเที่ยวในช่วงสงกรานต์ ที่อากาศร้อนๆ เมื่อเจอแล้วต้องรีบปฐมพยาบาลเบื้องต้น ด้วยการนำเข้าที่ร่ม คลายเสื้อผ้าออก ให้ดื่มน้ำเย็นที่ไม่ใช่น้ำหวาน และไม่ควรนำผ้าชุบน้ำมาปกคลุมร่างกายไว้ เพราะยิ่งทำให้อากาศไม่ระบาย ให้ใช้วิธีการชุบน้ำเย็นแล้วเช็ดทั่วตัว โดยเฉพาะส่วนที่เกิดความร้อน ตามข้อพับแขนขา ซอกคอ เป็นต้น รวมถึงการให้ผู้ป่วยนอนราบแล้วยกขาสูง เพื่อให้เลือดไหลเวียนกลับมาสู่สมองได้มากขึ้น ถ้าเราปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้ดีก็จะลดอาการแทรกซ้อนของผู้ป่วยได้อย่างมาก” นพ.วีรวัฒน์กล่าว
นพ.วีรวัฒน์กล่าวต่อว่า กรณีที่ปฐมพยาบาลแล้วอาการไม่ดีขึ้น ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที แต่กรณีที่อาการดีขึ้นแล้ว คำแนะนำคือ ควรจะพักผ่อน เพื่อป้องกันการเกิดภาวะฮีตสโตรกซ้ำอีก หรือหากจำเป็นต้องอยู่กลางแจ้งจริงๆ ก็ต้องสวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี มีสีที่อ่อนและไม่ดูดซับแสง หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ในช่วงที่มีอากาศร้อนจัด เพราะจะเป็นการเพิ่มความเสี่ยง และสิ่งสำคัญคือในช่วงเล่นน้ำสงกรานต์ จำเป็นต้องดื่มน้ำสะอาดให้มาก อย่างน้อย 10 แก้ว หรือน้ำ 2 ลิตรขึ้นไป แต่ต้องเลี่ยงการดื่มน้ำหวาน หรือกาเฟอีนด้วย ควรจะดื่มน้ำเปล่า จะเย็นหรือไม่เย็นก็ได้ ทั้งนี้ กลุ่มเสี่ยงที่ต้องดูแลเป็นพิเศษคือ ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว ผู้ที่มีภาวะอ้วน เป็นต้น
