วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2560 ศ.ดร.นิสันต์ สัตยาศัย คณบดีคณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยพะเยา(มพ.) กล่าวว่า ทาง มพ.ได้มีนโยบายให้ดำเนินโครงการ 1 คณะ 1 โมเดล ซึ่งทางคณะฯ ได้ทำการศึกษาวิจัยในพื้นที่ ต.บ้านถ้ำ อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา เกี่ยวกับองค์ความรู้พืชสมุนไพรที่สามารถนำมาอาหารและยา โดย ดร.เนติ เงินแพทย์ รองคณบดีฝ่ายวิจัย ดร.ภัคสิริ สินไชยกิจ นายณัฐพล ทัศนสุวรรณ ผู้รับผิดชอบโครงการวิจัย และ นายแก้ว วันดี ประธานชมรมแพทย์แผนไทยตำบลบ้านถ้ำ ปราชญ์ชุมชน(หมอเมือง) ต.บ้านถ้ำ อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา ร่วมกันทำการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับองค์ความรู้ป่าชุมชนและภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านการใช้พืชเป็นอาหารและยา ซึ่งได้มีการสำรวจและศึกษาพืชในบริเวณป่าชุมชนสวนรุกขชาติ ต.บ้านถ้ำ ซึ่งพบพืชสมุนไพรที่สามารถนำมาทำเป็นอาหารและยาได้อย่างมีคุณค่า การศึกษายังพบว่ามีพืชสุมนไพรบางตัวสามารถนำมาต้มดื่มในฤดูหนาว ช่วยให้สุขภาพดีด้วย
คณบดีคณะวิทย์ ฯ กล่าวต่อว่า ทางคณะฯ ได้ทำการศึกษาต่อเนื่องมาหลายปี จนได้คัดเลือกตำรับสมุนไพรของปราชญ์ชุมชนซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่ถ่ายทอดมาหลายรุ่น ซึ่งแยกตามสรรพคุณและสารออกฤทธิ์ จำนวน 4 ตำรับ มาศึกษาฤทธิ์ทางเคมีในห้องปฏิบัติการ และพบว่ามีสมุนไพรหลายตัวที่ให้ผลการทดลองเกี่ยวกับกลไกการควบคุมระดับไขมัน และฤทธิ์ของสารต้านอนุมูลอิสระอยู่ในระดับที่น่าพอใจ และยังต้องทำการทดสอบฤทธิ์ทางเคมีอื่นๆ ต่อไป
“ทั้งนี้คาดว่าจะนำไปใช้ประโยชน์และพัฒนาเป็นตำรับยาสมุนไพร เพื่อสร้างเสริมสุขภาพของคนในชุมชน และเชื่อมโยงแนวทางการพัฒนางานวิจัยเกี่ยวกับสมุนไพร ภายใต้นโยบายประเทศไทย 4.0 สอดรับแผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย พ.ศ.2560-2564 ด้วย” ศ.ดร.นิสันต์ กล่าว
