หมอ เผย ไทม์ไลน์ สภาพร่างกายขณะอดอาหาร-อดได้นานที่สุดกี่วัน
เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม นพ.ฆนัท ครุธกูล อายุรแพทย์โรคหัวใจ นายกสมาคมโภชนาการเพื่อกีฬาและสุขภาพ ได้โพสต์ ข้อความ ในเพจ ‘คุยกับหมอฆนัท’ เรื่องการอดอาหาร ที่ไม่ใช่การดูแลสุขภาพ โดยระบุว่า
วันนี้ เรามาพูดถึงเรื่องของการ อดอาหาร เพื่อผลประโยชน์อื่นๆ ที่ไม่ใช่ เพื่อการดูแลสุขภาพ เช่น อดอาหารเพื่อประท้วง เป็นต้น
หมอ ออกตัวไว้ก่อนนะครับว่าเพจของเรา ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องการเมือง แต่จะพูดถึงในแง่ผลที่จะเกิดขึ้นกับสุขภาพเท่านั้นครับ
หลายคนสงสัยว่า ถ้าเราจะอดอาหารจริงๆ เราจะอดได้กี่วัน และจะมีผลอะไรกับสุขภาพบ้าง จะเสียชีวิตหรือไม่ และจะเสียชีวิตภายในกี่วัน
มาดูกันครับ
ในช่วง 4 ชั่วโมงแรกของการขาดอาหาร จะไม่ค่อยมีผลอะไรมาก ยังสบายๆ ได้อยู่ เพราะอาหารที่กินไปมื้อล่าสุดค่อยๆ ย่อยและดูดซึมเป็นสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ดังนั้นร่างกายจะนำสารอาหารซึ่งเป็นแหล่งพลังงานเหล่านี้ไปใช้ก่อน
แต่ถ้าใช้พลังงานจนหมดแล้ว ก็จะนำไกลโคเจน ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานสำรองที่สะสมที่ตับและกล้ามเนื้อ ออกมาใช้ทดแทน
แต่หากผ่านไป 1 วัน หรือ 24 ชั่วโมงแล้วยังไม่ได้กินอะไรตกถึงท้องเลย สิ่งที่ตามมาคือ จะเกิดความหิว ท้องร้อง ร่างกายแสดงออก เช่น ท้องร้องและจะรู้สึกอ่อนเพลียด้วย
นั่นหมายความว่าไกลโคเจนที่ถูกดึงมาใช้ก่อนหน้านี้ได้หมดลงไปแล้ว ทำให้ร่างกายต้องหาพลังงานใหม่ที่จะมาใช้ทดแทน นั้นคือการสลายไขมัน หรือการดึงไขมันในร่างกายของเราออกมาใช้ โดยจะได้สารให้พลังงานที่เรียกว่า “คีโตน” ออกมา มีผลให้เลือดมีความเป็นกรดเพิ่มขึ้น
แต่ถ้า 36 ชั่วโมงแล้ว ยังไม่ได้รับประทานอะไรเลย ตอนนี้สภาพร่างกาย จะพบ ผิวหนังแห้ง ปากแห้ง ลิ้นแห้งรวมถึงเริ่มมีกลิ่นปากแรง ลมหายใจมีกลิ่นคล้ายกับกลิ่นผลไม้ เนื่องจากมีการสะสมของสารคีโตนในร่างกายมากขึ้น
แต่หาก ผ่านไป 2 วัน หรือ 48 ชั่วโมง ตอนนี้ ร่างกายจะเริ่มแย่แล้วครับ เพราะพลังงานที่มีอยู่เริ่มหมด ร่างกายต้องหาแหล่งพลังงานจากทุกแหล่งทั้งไขมันและกล้ามเนื้อ ช่วงนี้จะรู้สึกปวดหัว ดวงพร่ามัว และไม่ค่อยมีแรงจะขยับตัว ร่างกาย
หากผ่านไป 60 ชั่วโมง ยังไม่มีอะไรตกถึงท้องอีก ช่วงนี้ เป็นช่วงที่ร่างกายจะปรับตัวโดยลดกระบวนการเมแทบอลิซึมของร่างกาย ทำให้ไม่มีแรง ไม่ค่อยอยากขยับตัว ร่างกายจะค่อยๆ ซูบลง
และหากอดอาหารได้ถึง 72 ชั่วโมง ร่างกายอาจจะมีรู้สึกวูบเล็กบ้าง ตอนที่กำลังลุกขึ้นมา และมีอาการเวียนหัว จากน้ำตาลในเลือดที่ลดลง
หากอดอาหาร 90 ชม. เป็นต้นไปร่างกายเริ่มซูบผอมลงเรื่อยๆ ไม่ค่อยมีแรงแต่จะค่อยๆ ปรับตัวและชินกับสภาวะที่เป็นอยู่
อย่างไรก็ตามครับ อาการทั้งหมดนี้จะสามารถอยู่ได้นานหลายวัน หากได้รับการดื่มน้ำ เพราะร่างกายมนุษย์มีน้ำเป็นส่วนประกอบ 60% และเซลล์ต่างๆ ในร่างกายมีน้ำเป็นส่วนสำคัญต่อการทำงาน
แต่หากไม่ได้ทั้งน้ำและอาหาร ก็ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายแต่ละคนแล้วว่าจะอดทน และมีชีวิตอยู่ได้นานแค่ไหน
วันเดียวกัน “รศ.นพ.วีระศักดิ์ จรัสชัยศรี” อาจารย์แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ หรือหมอหมู โพสต์เฟซบุ๊ก หัวข้อมนุษย์อดอาหารได้นานเท่าไหร่ โดยมีเนื้อหาว่า
โดยทั่วไป มนุษย์สามารถอดอาหารได้นานถึง 30-60 วัน โดยไม่ต้องได้รับอาหารใดๆ ระยะเวลาที่แน่นอนขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
1.น้ำหนักตัว: คนที่มีไขมันสะสมในร่างกายมาก จะสามารถอดอาหารได้นานกว่า เพราะร่างกายเผาผลาญไขมันเพื่อใช้เป็นพลังงาน 2.อายุ: เด็กและผู้สูงอายุมีระบบเผาผลาญที่อ่อนแอกว่า และมีระบบภูมิคุ้มกันที่ต่ำกว่า 3.สุขภาพโดยรวม: คนที่มีโรคประจำตัว จะมีโอกาสเสียชีวิตจากการอดอาหารเร็วกว่าคนทั่วไป
4.การเข้าถึงน้ำ: การขาดน้ำเป็นอันตรายต่อร่างกายมากกว่าการอดอาหาร ร่างกายจะทนอยู่ได้โดยไม่ต้องดื่มน้ำเพียง 3-5 วัน
สาเหตุหลักของการเสียชีวิตเนื่องจากการอดอาหาร
1.มักเกิดจากการติดเชื้อหรือเป็นผลมาจากการสลายตัวของเนื้อเยื่อ: สิ่งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากร่างกายไม่สามารถผลิตพลังงานได้เพียงพอที่จะต่อสู้กับแบคทีเรียและไวรัส เมื่ออาการดำเนินไป ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะอ่อนแอลง และไม่สามารถป้องกันเชื้อโรคทั่วไปที่อาจไม่สามารถต่อสู้ได้อีกต่อไป
2.ภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ: การอดอาหารอาจทำให้ระบบต่างๆ ในร่างกายเกิดความตึงเครียด เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น:
– อวัยวะล้มเหลว: ไต ตับ และหัวใจมีความเสี่ยงเป็นพิเศษ
– ความไม่สมดุลของอิเล็กโทรไลต์: การรบกวนแร่ธาตุที่จำเป็นสามารถขัดขวางการทำงานของร่างกายที่สำคัญได้
