แพทย์ชี้กลุ่ม 50 ปีขึ้นไป เสี่ยง “มะเร็งลำไส้ใหญ่” แนะควรตรวจสุขภาพ เผยเทคโนโลยีส่องกล้องช่วยรู้เร็ว รักษาหายขาดได้
เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน นพ.วรวัฒน์ แสงวิภาสนภาพร แพทย์เฉพาะทางสาขาอายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร ศูนย์อายุรกรรมเฉพาะทาง โรงพยาบาล (รพ.) จุฬาภรณ์ เปิดเผยอุบัติการณ์เกิดโรคมะเร็งในประเทศไทย ว่า สถิติจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติพบว่า มะเร็งลำไส้ใหญ่ เป็นโรคมะเร็ง 3 อันดับแรกที่พบมากทั้งเพศชายและเพศหญิง นับเป็นอุบัติการณ์ที่สูงมาก
โดยสาเหตุการเกิดมะเร็งนั้น ส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับอายุที่มากขึ้น ซึ่งมะเร็งลำไส้ใหญ่จะมีจุดตัดความเสี่ยงอยู่ที่ 50 ปี แต่ผู้ที่มีประวัติในครอบครัวป่วยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ หรือเป็นโรคมะเร็งอื่นๆ ตั้งแต่อายุไม่มาก จะมีความเสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป จึงต้องได้รับการคัดกรองที่เร็วกว่าคนทั่วไป เพื่อประเมินความเสี่ยง
ขณะที่ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ในการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ เช่น ผู้ที่รับประทานอาหารที่มีกากใยน้อย จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่มากกว่าคนปกติที่รับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์มากๆ การรับประทานอาหารที่มีลักษณะไหม้เกียม รวมถึงอาหารแปรรูปเป็นต้น
นพ.วรวัฒน์ กล่าวว่า สำหรับอาการที่บ่งบอกเป็นสัญญาณของมะเร็งลำไส้ใหญ่ ที่พบได้บ่อย คือ อาการท้องผูกเรื้อรัง, ถ่ายแล้วมีเลือดปนออกมา, การขับถ่ายที่ผิดปกติ เช่น อาการท้องผูกสลับท้องเสีย หรือท้องผูกเป็นมากขึ้นไปจนถึงอุจจาระมีลักษณะที่ลีบลง กลุ่มอาการเหล่านี้ เป็นข้อบ่งชี้ที่ควรเข้ารับการตรวจประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งปัจจุบันก็มีการคัดกรองหลายวิธี
“ที่ได้รับความนิยมคือ การเก็บอุจจาระเพื่อส่งตรวจหาเซลล์เม็ดเลือดแดงแฝง ที่ปนเปื้อนอยู่ในอุจจาระ ซึ่งในตรงนี้ผู้ป่วยจะไม่สามารถมองเห็นเลือดที่ปนออกมาได้ เพราะเป็นลักษณะของเลือดแฝง และวิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบัน สามารถวินิจฉัยได้เร็วและชัดเจนที่สุด คือ การส่องกล้องทางทวารหนักเพื่อดูภายในของลำไส้ เพราะสามารถเห็นด้วยตา แพทย์สามารถตัดติ่งเนื้อในลำไส้ออกได้ทันที วิธีนี้ก็จะเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้” นพ.วรวัฒน์ กล่าว
นพ.วรวัฒน์ กล่าวต่อว่า สิ่งที่แพทย์คาดหวังมากที่สุดคือ ผู้ป่วยได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่โดยที่ยังไม่มีอาการ เพราะลำไส้ของเรามีเส้นผ่าศูนย์กลางที่ค่อนข้างกว้าง การที่มีติ่งเนื้อเล็กๆ ในลำไส้ ถ้าได้รับการส่องกล้องตัดชิ้นเนื้อออกมาก่อน จะทำให้ลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งได้สูง
ถ้าผลการส่องกล้องรอบแรกปกติดี ไม่มีความผิดปกติ ผู้ป่วยสามารถทิ้งระยะได้ถึง 10 ปี ก่อนที่จะมีการส่องกล้องครั้งต่อไป แม้จะเป็นวิธีการที่ค่อนข้างยุ่งยาก เพราะต้องมีการเตรียมตัว เตรียมลำไส้ แต่ในรอบวงชีวิตเรา จะส่องกล้องคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ไม่เกิน 4 ครั้ง แต่ค่อนข้างมั่นใจได้ว่าจะลดความเสี่ยงได้
นพ.วรวัฒน์ กล่าวว่า สำหรับผู้ที่มีความกังวลว่าในอนาคตจะป่วยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ ก็สามารถเข้ามาคัดกรองด้วยการส่องกล้องได้ตั้งแต่อายุ 45 ปี โดยที่ไม่จำเป็นต้องมีอาการ แต่อย่างไรก็ตาม การส่องกล้องขึ้นอยู่กับการประเมินความจำเป็น และความพร้อมของสถานพยาบาลนั้นๆ อาจจะเป็นการคัดกรองเบื้องต้นด้วยการตรวจอุจจาระ
ถ้ามีความเสี่ยง ถึงจะเข้าไปส่องกล้องซ้ำเพื่อยืนยันผล ส่วนมุมมองที่หลายคนคิดว่า เป็นมะเร็งลำไส้ยังดีกว่ามะเร็งอื่นๆ เพราะเป็นส่วนที่ตัดออกได้และมีโอกาสหายสูง จริงๆ เรื่องนี้เป็นสิ่งที่นำมาเปรียบเทียบกันได้ยาก เพราะขึ้นอยู่กับรายละเอียดเชิงบุคคล
“การคัดกรองด้วยการส่องกล้อง ตัดติ่งเนื้อออกได้ตั้งแต่ในระยะแรกๆ โอกาสหายขาดก็สูงมาก แต่ก็ขึ้นอยู่กับความเฉพาะของบุคคลนั้นๆ ด้วย เพราะต้องเข้าใจว่าสิ่งนี้เหมือนภูเขาน้ำแข็ง ติ่งเนื้อที่โผล่ออกมาจากลำไส้
เราสามารถส่องกล้องและตัดออกได้ก็จริง แต่ก็ยังมีส่วนที่อยู่ภายในที่อาจจะลึกเข้าไปถึงชั้นกล้ามเนื้อ ที่มีต่อมน้ำเหลืองแล้ว ซึ่งก็จะสัมพันธ์กับขนาดของก้อนมะเร็ง ที่ถ้าก้อนใหญ่ก็มีโอกาสจะกินลึกเข้าไป การรักษาก็จะยากขึ้น แต่การส่องกล้องก็เป็นวิธีที่ดีที่สุด เพื่อการวางแผนในการผ่าตัดโดยศัลยแพทย์” นพ.วรวัฒน์ กล่าว
