สมาคมสถาปนิกสยามฯ รับ ร้อนใจปม “ป้อมมหากาฬ” เผย 3 ใน 10 หลังที่จะถูกรื้ออยู่ในรายชื่อเสนออนุรักษ์ ยันที่ประชุมอนุกรรมการกรุงฯ 16 ก.พ. เห็นพ้อง
เมื่อวันที่ 3 มี.ค. ผศ. สุดจิต (เศวตจินดา) สนั่นไหว ในฐานะอุปนายกฝ่ายกิจกรรมเมือง และนโยบายสาธารณะ สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ เปิดเผยว่า ตนได้ทราบข่าวเกี่ยวกับการเตรียมรื้อถอนบ้านในชุมชนป้อมมหากาฬ ในวันจันทร์ที่ 6 มี.ค.ที่จะถึงนี้ โดยเป็นบ้านที่เจ้าของสมัครใจ อย่างไรก็ตามบ้าน 3 หลังในจำนวน 10 หลังที่จะถูกรื้อถอน อยู่ในรายการบ้าน 24 หลังที่สมาคมสถาปนิกสยามฯ ได้จัดทำข้อเสนอ และที่ประชุมคณะอนุกรรมการกลั่นกรองและพิจารณาแผนดำเนินงานในกรุงรัตนโกสินทร์ เห็นด้วยที่จะให้อนุรักษ์ไว้ เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ โดยมีตัวแทนจากหลายฝ่าย ทั้งกรุงเทพมหานคร สำนักผังเมือง รวมถึงประธานคณะอนุกรรมการฯ กรุงรัตนโกสินทร์ เป็นต้น ซึ่งมติที่ประชุมเห็นพ้อง แต่เมื่อมีการประกาศการรื้อถอนกลับมีเลขที่บ้านเหล่านั้นออกมาด้วย
“รู้สึกว่ากลไกของเราทำงานไม่ทันกับความต้องการของ กทม. ทางสมาคมฯ มีการทำข้อเสนออย่างมีเหตุมีผลตามหลักการ และมาตามช่องทางโดยเคารพกลไกของรัฐ โดยส่งเอกสารถึงพลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า รวมถึงส่งสำเนาถึง รมว.มหาดไทย และผู้ว่ากทม. ทั้งนี้ในที่ประชุมเมื่อวันที่ 16 ก.พ.ที่มีตัวแทนจากหลายฝ่ายก็เห็นพ้องกับข้อเสนอนี้ เสียดายว่ารายงานการประชุมในวันนั้น ยังไม่ออก เท่าที่ตรวจสอบ ได้รับแจ้งว่าจะออกในสัปดาห์หน้า แต่กำหนดรื้อคือวันจันทร์ที่ 6 มี.ค.นี้แล้ว สำหรับบ้าน 24 หลังที่เสนอไปนั้น ทางสมาคมฯ พิจารณาจากคุณค่าของความเป็นมรดกสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นซึ่งสร้างจากไม้ อันเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมของคนไทยที่เคยมีอย่างมาต่อเนื่อง แต่ปัจจุบันนี้นับวันที่จะหมดไป เราให้ความเห็นว่า ถ้าอยากทำเป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตจริงๆ ควรอนุรักษ์ไว้ทั้งบ้านที่เด่นๆ และบ้านที่ประกอบเข้าเป็นชุมชน เพื่อแสดงถึงความเป็นย่าน และนำเสนอวิถีชีวิตของความเป็นชุมชนอาคารไม้ที่ใกล้เคียงกับความจริงให้มากที่สุด เหมือนที่หลายประเทศเขาทำ โดย กทม.เพียงแค่ปรับปรุงสภาพ และปรับประโยชน์ใช้สอย ให้สอดคล้องกับกิจกรรมใหม่ จะเป็น community mall หรืออะไรก็ตามแต่ ก็จะเป็นการพัฒนาบนทุนเดิมที่มีอยู่ โดยไม่ต้องลำบากสร้างขึ้นมาใหม่” ผศ.สุดจิตกล่าว
สำหรับบ้าน 24 หลังที่สมาคมสถาปนิกสยามเสนอให้อนุรักษ์ ผศ.สุดจิตกล่าวว่า มีการพิจารณาจากคุณค่าของการเป็นมรดกสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่สร้างด้วยไม้ แบ่งเป็น 3 ยุค ได้แก่
1. บ้านไม้โบราณเรือนไทยเดิมใต้ถุนสูง (สมัยก่อนรัชกาลที่ 5) จำนวน 2 หลัง
2. บ้านไม้โบราณเรือนไทยอิทธิพลตะวันตก (สมัยรัชกาลที่ 5-7) จำนวน 14 หลัง
3. บ้านครึ่งปูนครึ่งไม้ร่วมสมัย (สมัยรัชกาลที่ 9)จำนวน 8 หลัง
