(24 ก.พ.59) เทศบาลนครเชียงใหม่ ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จัดนิทรรศการ “ไทลื้อ” และ “มงคล ข่าม คง”เป็นครั้งแรก ที่พิพิธภัณฑ์พื้นถิ่นล้านนา ซึ่งเป็นศาลแขวงเชียงใหม่เดิมบริเวณอนุสาวรีย์สามกษัตริย์ ถ.พระปกเกล้า ต.ศรีภูมิ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ เพื่อแสดงงานผ้าของชาวไทลื้อ ประกอบด้วยเสื้อ ซิ่น และย่ม เป็นงานสะสมของ นายกันต์ พูนพิพัฒน์ อาจารย์คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ส่วน “มงคล ข่าม คง” เป็นงานแสดงเครื่องรางของขลัง ของมงคล และของวิเศษล้านนา ซึ่งเป็นงานสะสมของ นายวิลักษณ์ ศรีป่าซาง อาจารย์คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ท่ามกลางบรรยากาศ การจัดกาดหมั้วครัวฮอม ที่แต่งกายด้วยชุดไทลื้อ และนำอาหารพื้นบ้านให้ผู้ร่วมงานได้ชิม
นายทัศนัย บูรณุปกรณ์ นายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ กล่าวว่า นิทรรศการดังกล่าว เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้เยาวชน ประชาชน และนักท่องเที่ยวทั่วไป ควบคู่กับหอวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ และหอประวัติศาสตร์เมืองเชียงใหม่ ที่อยู่บริเวณเดียวกัน เป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟู อนุรักษ์รากเหง้าทางวัฒนธรรม วิถีชีวิตชีวิต และจิตวิญญาณของชาวล้านนา เพื่อนำ
เมืองเชียงใหม่ไปสู่มรดกโลก ทางวัฒนธรรมท้องถิ่น
“การรณรงค์ให้คนท้องถิ่น อู้กำเมือง และแต่งกายพื้นบ้าน คงไม่เพียงพอต้องสร้างแหล่งเรียนรู้ใหม่ ๆ เพิ่ม โดยเฉพาะพิพิธภัณฑ์พื้นถิ่นล้านนา ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต เป็นแหล่งศึกษา เรียนรู้ เข้าใจง่าย แต่ข้อจำกัดของการสร้างแหล่งเรียนรู้ คือ การขาดแคลนนักวิชาการที่มีความรู้ด้านประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้เข้าถึงวิถีชีวิต และจิตวิญญาณ
แท้จริง เพื่อสะท้อนอารยธรรมตั้งแต่อดีต ปัจจุบัน และอนาคต” นายทัศนัย กล่าว
นายกันต์ กล่าวว่า เก็บสะสมผ้าไทลื้อ ทั้งเสื้อ ซิ่น ย่าม มากว่า 30 ปีแล้ว การนำมาจัดนิทรรศการ เพื่อสะท้อนรากเหง้าของบรรพบุรษ มาถึงปัจจุบัน เพื่อฟื้นฟูอนุรักษ์และสืบสานด้านวัฒนธรรม ที่ผ่านลายผ้า ที่มีความงดงาม และแฝงด้วยปรัชญา ผืนผ้าไม่ใช่เป็นเพียงวัตถุสิ่งของเท่านั้น แต่เป็นการสื่อถึงจิตใจ ที่มีคุณธรรม จริยธรรม ละเอียด รอบรอบ เป็น
งานศิลป์ที่มีอัตลักษณ์โดดเด่น จึงนำสิ่งเหล่านั้นกลับมาสู่ที่เดิม
“เครื่องแต่งกายผู้ชายไทลื้อ นิยมสวมเสื้อขาวแขนยาว กางเกงหม้อห้อมขายาว ต่อหัวกางเกงด้วยผ้าสีขาว เรียกว่า เตี่ยวหัวขาว และนิยมเคียนหัวหรือโพกศรีษะ ด้วยผ้าสีขาวและสีชมพู ส่วนหญิงไทลื้อ นิยมสวมเสื้อปั๊ดนุ่งซิ่นต๋าลื้อ นิยมโพกศรีษะด้วยผ้าสีขาว และสีชมพูเช่นกัน สะพายถุงย่ามและใช้ผ้าเช็ด โดยวัฒนธรรมชาวไทลื้อ เครื่องแต่งกายทั้งในยามปกติและพิธีการ แบ่งเป็น 3 หมวด คือ เสื้อ กางเกง-ผ้าซิ่น และของใช้ส่วนตัว”
ด้านนายวิลักษณ์ กล่าวว่า การจัดแสดง “มงคล ข่าม คง” เพื่อสะท้อนความเชื่อของชาวล้านนา โดยมี “ผี” เป็นตัวตั้ง หรือต้นเรื่อง สิ่งที่นำมาแสดงล้วนเป็นของดี ของวิเศษ เพื่อแก้เคล็ด อาถรรพ์ เสริมดวงชะตาและขจัดสิ่งชั่วร้าย มีห้องแสดงเป๊ก แก้วแสง ตุ๊กตาว่านยาสัก และผ้ายันต์สิหิงค์หลวง ซึ่งสิ่งของบางอย่างมีอายุนับร้อยปี โดยเฉพาะผ้ายันต์
สิหิงค์หลวง มีการลงอักษรธรรมล้านนาของกลุ่มไทยวน อักขระไทใหญ่อักขรพม่า เป็นต้น
สำหรับนิทรรศการ เปิดให้เข้าชม ทุกวันอังคาร ถึงวันอาทิตย์ หยุดวันจันทร์ โดยผู้จัดงานมีการบรรยายให้ความรู้จากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ ตั้งแต่กุมภาพันธ์ จนถึงมิถุนายนนี้ เพื่อให้ผู้สนใจได้เข้าใจ เข้าถึง สัมผัสรากเหง้า วิถีชีวิต และจิตวิญญาณชาวล้านนาอย่างแท้จริง
