อธิบดีดีเอสไอ เผยใช้ ‘AI’ ช่วยวิเคราะห์ จับพิรุธฮั้วเลือก ส.ว.67 จับกลุ่มก้อน-จุดทิ้งโพย-จุดเข้าออก
เมื่อเวลา 17.40 น. วันที่ 25 เมษายน ที่อาคารอิมแพ็ค ฟอรั่ม ฮอลล์ 4 เมืองทองธานี จ.นนทบุรี นายสมบูรณ์ ม่วงกล่ำ ที่ปรึกษา รมว.ยุติธรรมและคณะผู้บริหารกรมสอบสวนคดีพิเศษ พ.ต.ต.ยุทธนา แพรดำ อธิบดีกรมสอบสวนคดีพิเศษ พ.ต.ท.อนุรักษ์ โรจนนิรันดร์กิจ รองอธิบดีกรมสอบสวนคดีพิเศษ พ.ต.ต.วรณัน ศรีล้ำ ผอ.กองคดีคุ้มครองผู้บริโภค และในฐานะโฆษกกรมสอบสวนคดีพิเศษ นายระวี อักษรศิริ ผอ.กองคดีการฟอกเงินทางอาญา และ พล.ต.ท.คำรบ ปัญญาแก้ว อดีตผู้ช่วย ผบ.ตร. ในฐานะผู้นำกลุ่ม ส.ว.สำรอง ร่วมกันเข้าสังเกตการณ์ ตรวจสถานที่คัดเลือก ส.ว.ระดับประเทศและจำลองเหตุการณ์เพื่อประกอบการสอบสวนคดีพิเศษในคดีฟอกเงิน ส.ว. (คดีพิเศษที่ 24/2568) และใช้ประกอบการไต่สวนของ กกต.
พล.ต.ท.คำรบเป็นผู้บรรยายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวันดังกล่าวทั้งหมด โดยมีการระบุว่าอะไรอยู่ส่วนไหนของห้องประชุม รวมถึงลำดับขั้นตอนที่ผู้สมัครจะต้องดำเนินการก่อนเข้าสู่หน่วยเลือกของตัวเอง ก่อนจะพาอธิบดีดีเอสไอชมสถานที่จำลองการเลือก ส.ว.ระดับประเทศรอบเช้า
โดยช่วงเช้าผู้สมัครยังไม่เห็นถึงความผิดปกติ แค่สังเกตว่าในช่วงของการนับคะแนนที่จะเห็นว่ามีการค้านคะแนนมักจะเป็น 10 หมายเลขเดิมซ้ำกันหลายครั้ง จนเพื่อนอิจฉา และสังเกตเห็นคนบางกลุ่มถือแฟ้มมาคอยจด เสมือนคอยเช็กการนับคะแนน แต่ตอนนั้นยังไม่สงสัยเรื่อง “โพย”
จนกระทั่งถึงรอบเลือกไขว้ในช่วงเย็น หลังมีการแบ่งกลุ่มและทุกคนทราบว่าตัวเองอยู่กลุ่มไหนเริ่มมีการหยิบโพยขึ้นมาลอกกัน จนมีผู้สมัครบางคนโวยวายว่าเอาโพยมาลอกกันอย่างนี้ได้อย่างไร ทำให้คณะกรรมการห้ามนำเอกสาร สว.3 เข้าคูหาเลือกไขว้ให้ ทิ้งไว้ที่หน่วยของตัวเอง และเมื่อเข้าไปยังคูหาเลือกไขว้เจ้าหน้าที่ได้แจกเอกสาร สว.3 ฉบับใหม่ให้ แต่ยิ่งทำให้สถานการณ์โกลาหลมากกว่าเดิม เพราะทุกคนหยิบโพยขึ้นมาลอกลงในเอกสาร สว.3 ฉบับใหม่ ซึ่งเห็นได้ชัดเจนจากคนที่นั่งข้างๆ ตัวเอง
แต่สิ่งที่ผิดปกติมากที่สุดเกิดขึ้นตอนนับคะแนน จดเบอร์ เซ็ตเดียวกันหลายครั้ง จึงเกิดการรวมตัวกันเพื่อไปร้องเรียน พบผู้บริหารของ กกต.พอดี จึงเดินเข้าไป แต่ท่านบอกว่าไม่สะดวก นอกจากนี้ ยังมีคนไปพบโพยในห้องน้ำ และถ่ายรูปลงไลน์กลุ่ม จึงได้นำไปเปรียบเทียบกับผลคะแนนพบว่า คนที่ได้คะแนนอันดับหนึ่งของแต่ละกลุ่มตรงกับโพยทุกประการ หลังจากการเลือกเสร็จสิ้นเริ่มมีโพยฉบับอื่นปรากฏขึ้นและถูกใช้เป็นหลักฐาน
หลังจากการอธิบายเสร็จสิ้นเจ้าหน้าที่ดีเอสไอได้เปิดภาพกล้องวงจรปิดในหน่วยเลือก ส.ว.ในวันที่ 26 มิ.ย.67 ซึ่งกล้องวงจรปิดทั้งหมดเป็นของ กกต.และได้ส่งไฟล์ภาพที่สมบูรณ์ทั้งหมดให้กับดีเอสไอ 15 ม้วน ความยาวม้วนละ 6 ชม. บันทึกภาพตั้งแต่หย่อนบัตรไปจนถึง กกต.ขานคะแนนเสร็จ
เจ้าหน้าที่ดีเอสไอเปิดเผยว่า ขณะนี้ยังตรวจสอบภาพกล้องวงจรปิดไม่ครบทั้งหมด แต่เท่าที่ดูพบว่าในช่วงของการนับคะแนนมีการขานหมายเลขเซ็ตเดิม ลำดับเดิมซ้ำๆ กันหลายครั้ง จึงได้แคปภาพนิ่งตัวอย่างบัตรลงคะแนนที่คล้ายกันมาเปิดให้กับผู้สื่อข่าวได้ชม
พ.ต.ต.ยุทธนาเปิดเผยว่า ขณะนี้ดีเอสไอได้ใช้ระบบเอไอเข้ามาจับพฤติกรรมของคนที่รวมตัวกันในวันนั้น ไม่ใช่เฉพาะบุคคลต้องสงสัยเท่านั้น สำหรับผู้ที่มาร้องทุกข์กล่าวโทษกับดีเอสไอ รวมทั้งพยานที่เป็นผู้สมัคร ส.ว. วันนี้ได้พามานำชี้จุดที่เป็นการเลือกระดับประเทศ ซึ่งมีการกล่าวหาว่าในการเลือกครั้งนี้ไม่บริสุทธิ์และเที่ยงธรรม และมีการกล่าวหาในคดีอาญาด้วย เบื้องต้นดีเอสไอได้รับคดีพิเศษฐานฟอกเงิน และล่าสุดก็เพิ่งรับฐานความผิดอั้งยี่เป็นคดีพิเศษด้วย เนื่องจากเป็นเรื่องต่อเนื่องเกี่ยวพันกัน
พ.ต.ต.ยุทธนากล่าวว่า ฉะนั้น การรวบรวมพยานหลักฐานก็จะเป็นรูปแบบภาพกว้างขึ้น รวบรวมพยานหลักฐานทุกชนิดเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงในเรื่องต่างๆ อีกทั้งวันนี้พยานและผู้กล่าวหาได้นำชี้จุด เราก็จะได้มาดูว่าที่มีการกล่าวหาว่ามีการพบโพยตรงส่วนไหน มีการรวมตัวกันตรงไหน ทั้งภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหวที่เราได้มา มันเกิดจากกล้องตัวไหน เห็นมุมไหนบ้าง เพื่อที่เราจะได้นำไปวิเคราะห์และจัดทำภาพถ่ายและแผนที่จำลองสถานการณ์
“ดังนั้น เวลาเราเรียกพยานมาสอบปากคำจะได้ชี้จุดถูกต้องว่าพยานรายนี้อยู่ตรงจุดไหนในวันเกิดเหตุ และเห็นเหตุการณ์อย่างไร เพื่อให้สอดคล้องกับพยานหลักฐานทั้งหมด รวมถึงพยานผู้เชี่ยวชาญที่วิเคราะห์ว่าการเลือก การลงคะแนนในลำดับซ้ำกัน เช่น ลำดับที่ 1 เบอร์นี้ ลำดับที่ 2 เบอร์นั้น ที่มันมีลักษณะซ้ำกัน มันจะเกิดขึ้นได้ด้วยเปอร์เซ็นต์เท่าไร” พ.ต.ต.ยุทธนากล่าว
พ.ต.ต.ยุทธนาเผยอีกว่า สำหรับเชิงเทคนิคของระบบ AI จะยังไม่ขอลงรายละเอียดขนาดนั้น แต่เราจะใช้ AI เข้ามาวิเคราะห์ในเรื่องนี้ เพราะถ้าได้ภาพทุกคนที่เข้ามา ภาพคนที่ผ่านเข้ารอบทั้งหมด ใครอยู่ตรงไหน มีพฤติกรรมอย่างไร ทุกอย่างมันก็วิเคราะห์ได้หมด และนำไปสู่การพิจารณาว่าสอดคล้องกับข้อเท็จจริง พยานหลักฐานมากน้อยเพียงใด อย่างไรก็ตาม วันนี้ถือเป็นประโยชน์อย่างมาก เพราะอย่างน้อยเราได้มาดูจุดที่ผู้กล่าวหาได้นำชี้จุดว่ามีการเข้ามาอย่างไร พื้นที่ตรงไหน หรือตรงไหนมีการรวมตัว ตรงห้องน้ำมีการพบโพยอย่างไร เพื่อไปดูกับกล้องวงจรปิดเปรียบเทียบกัน เป็นต้น
พ.ต.ต.ยุทธนากล่าวต่อว่า เบื้องต้นจากการที่ ส.ว.พาชี้จุดและจากไฟล์ภาพกล้องวงจรปิดที่ดีเอสไอได้รวบรวมมานั้นจะมีความสอดคล้องหรือตรงกันแค่ไหนก็คงต้องใช้การวิเคราะห์ก่อน เพราะวันนี้เพียงมาเก็บรวบรวมข้อเท็จจริงกลับไปเปรียบเทียบพิจารณาด้วยการใช้เทคโนโลยีเข้าช่วยวิเคราะห์ นอกจากนี้ ประเด็นเรื่องโพยในห้องน้ำที่มีการกล่าวอ้างจะถือเป็นพยานหลักฐานชนิดหนึ่ง แต่เราไม่ได้พบโพยแค่ที่นี่ที่เดียว ทั้งนี้ ในส่วนของกรอบระยะเวลาสอบสวนคดีนั้น ในการดำเนินคดีอาญาเราต้องพิสูจน์ให้ชัดเจน ต้องมีหลักฐานตามสมควรว่ามีบุคคลใดบ้างที่ได้กระทำผิดอาญา ขณะที่ในส่วนของดีเอสไอที่ไปร่วมกับ กกต.ในชุดคณะอนุกรรมการสืบสวนและไต่สวนก็จะมีการพิสูจน์ตามกฎหมายการเลือกตั้ง ตรงส่วนนี้เราทำร่วมกับ กกต. หากพยานหลักฐานฟังได้ความว่าการเลือกตั้งไม่บริสุทธิ์เที่ยงธรรมก็เป็นเรื่องของ กกต.ที่จะดำเนินการ แต่ถ้าคดีอาญาก็ต้องเป็นดีเอสไอรับผิดชอบ
อธิบดีดีเอสไอเผยด้วยว่า ส่วนภาพนิ่งจากกล้องวงจรปิดที่ได้มีการบันทึกมานั้น ปัจจุบันอยู่ระหว่างการวิเคราะห์ แต่เบื้องต้นพบว่ามีการโชว์บัตรคะแนน ซึ่งบัตรคะแนนนั้นก็จะสอดคล้องกับโพยที่ผู้กล่าวหาได้ระบุว่าตรงกับโพยที่พบในห้องน้ำ ซึ่งตรงนี้ต้องใช้สูตรการคำนวนและวิเคราะห์อีกครั้ง ยกตัวอย่าง มีการกาเบอร์ใดให้เป็นลำดับที่ 1 เบอร์ถัดไปเป็นเบอร์ลำดับที่ 2 จนครบ แต่ปรากฏว่ามันเป็นการกาเบอร์ในลักษณะซ้ำกันในหลายๆ บัตร ตรงนี้อาจต้องวิเคราะห์ว่ามันมีการกระทำจัดตั้งเป็นกลุ่มบุคคล ซึ่งมีการที่จะตกลงกันให้ได้มาซึ่ง ส.ว.โดยไม่สุจริตและเที่ยงธรรมหรือไม่
อธิบดีดีเอสไอกล่าวอีกว่า การที่เราใช้ระบบ AI เข้ามาช่วยวิเคราะห์คือวิทยาศาสตร์ มีความหนักแน่นและน่าเชื่อถือ เมื่อไปสอดคล้องกับพยานบุคคล พยานเอกสาร และพยานวัตถุ หรือการโอนเงินต่างๆ จะฟังได้มีน้ำหนักมากขึ้นในการพิสูจน์ข้อเท็จจริงว่าอะไรเกิดขึ้นบ้าง ส่วนจะทันกรอบเวลาเดือนหน้าของ กกต.หรือไม่นั้น มองว่ามันเป็นคนละส่วนกัน ทาง กกต.จะมีการไต่สวน ยื่นหรือไม่ยื่น แล้วแต่ กกต. แต่ถ้าดีเอสไอจะเป็นการทำคดีอาญาตามที่มีผู้กล่าวหา ตรงนี้ต้องใช้เวลาพอสมควร
เมื่อถามว่า การใช้ระบบ AI CCTV เข้ามาตรวจสอบวิเคราะห์ จะเน้นไปที่กลุ่ม 140 ส.ว.ที่อยู่ในวันเกิดเหตุหรือไม่ว่าอยู่จับกลุ่มหรือทำอะไรกัน พ.ต.ต.ยุทธนากล่าวว่า เราจะดูภาพรวม เป็นการวิเคราะห์ในภาพรวม ส่วนใครจะมีพฤติกรรมอย่างไร แล้วไปสอดคล้องกับพยานบุคคล หรือพยานอื่นอย่างไร ก็จะทำให้มีการเพิ่มหรือเสริมน้ำหนักขึ้น แต่ถ้ามันไม่ตรงก็จะได้เป็นการหักล้าง ไม่ได้ไปเพิ่มน้ำหนักอะไร ทั้งนี้ เราพิสูจน์ข้อเท็จจริงด้วยความโปร่งใสและตรงไปตรงมา จึงต้องใช้วิทยาศาสตร์เข้ามาช่วย รวมไปถึงการนั่งรถบัสมาด้วยกัน การสวมใส่เสื้อผ้าสีเดียวกัน เราจะนำมาพิจารณาทั้งหมดแน่นอน
อธิบดีดีเอสไอระบุว่า ส่วนหลักฐานการเข้าพักโรงแรมที่เดียวกัน หลักฐานตรงนี้เราได้รับจากส่วนอื่นแล้ว แต่แค่จะไม่ได้อยู่ในภาพการจำลองวันนี้ การที่การเลือกลงคะแนนหรือโพยปรากฏตัวเลขเรียงกัน ซ้ำกัน สามารถใช้วิเคราะห์ได้ตามหลักสถิติ เพราะผู้เชี่ยวชาญทางด้านคณิตศาสตร์จะระบุได้เลย สมมุติมีการกาเลขลำดับที่ 1-7 แล้วอีกใบลงคะแนนก็กาเรียงลำดับเหมือนกัน และซ้ำๆ กัน นักคณิตศาสตร์วิเคราะห์ได้ว่าโอกาสที่จะเกิดขึ้นได้นั้นมีกี่เปอร์เซ็นต์ ผิดปกติอย่างไร ซึ่งถ้าหากลองเปิดหีบกล่องลงคะแนนออกมา เราก็เชื่อได้ว่ามันจะเป็นอย่างนั้น ที่อาจเจอบัตรลงคะแนนกาเรียงลำดับหมายเลขซ้ำๆ กัน ทั้งนี้ 20 กลุ่มอาชีพ คือ 20 หีบลงคะแนน ส่วน 1 หีบจะซ้ำกันกี่บัตรลงคะแนนจะต้องไปตรวจสอบดู
พ.ต.ต.ยุทธนากล่าวด้วยว่า กรณีที่มี ส.ว.สำรองให้การอ้างว่าอาจมีเจ้าหน้าที่ กกต.บางท่านมีการเพิกเฉยหรือสมรู้ร่วมคิดนั้น กระบวนการ AI จะช่วยวิเคราะห์ได้หรือไม่ มองว่าต้องให้ระบบ AI ได้ลองวิเคราะห์ก่อน รวมถึงถ้ามีกลุ่มผู้สมัคร ส.ว.มายืนเกาะรั้วคอยแลกคะแนนกัน อันนี้ก็ต้องไปตรวจสอบก่อนว่าสอดคล้องกับพยานหลักฐานอื่นด้วยหรือไม่
พ.ต.ต.ยุทธนากล่าวว่า สำหรับการรับเรื่องร้องทุกข์จาก สภ.รัตนาธิเบศร์ จ.นนทบุรี และ สภ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม ซึ่งมีผู้กล่าวหาในความผิดฐานอั้งยี่ มาเพื่อดำเนินการสอบสวนรวมสำนวนในคดีพิเศษดังกล่าวแล้วนั้น ตามคำร้องทุกข์กล่าวโทษพบว่าเป็นกลุ่มเดียวกัน มีการกล่าวหาว่าคนกลุ่มนี้มีพฤติกรรมตั้งเป็นคณะบุคคล เป็นสมาชิก และมีการประชุมกัน ปกปิดวิธีการเพื่อกระทำการ “บล็อกโหวต” เลือกตั้ง ทำให้ตำรวจท้องที่ได้ส่งเรื่องให้เราพิจารณารับเป็นเรื่องคดีพิเศษต่อเนื่องเกี่ยวพัน ซึ่งมีแต่หมายเลขลำดับประจำตัวของผู้สมัคร ยังไม่สามารถสรุปได้ว่ามีรายชื่อของบุคคลที่เป็น ส.ว.ปัจจุบันหรือไม่
พ.ต.ต.ยุทธนากล่าวต่อว่า กล้องวงจรปิดบริเวณจุดลงบัตรคะแนน ตามหลักแล้วจะมีการโชว์บัตรคะแนน ถ้าครบทุกใบ หรือเป็นส่วนใหญ่ มันก็พิสูจน์ข้อเท็จจริงได้เช่นเดียวกัน เพราะก่อนจะหย่อนบัตรลงหีบต้องโชว์บัตรก่อน และกล้องวงจรปิดจะเห็นแน่นอน
ทั้งนี้ กรณี ทนายอั๋น บุรีรัมย์ ได้สอบถามว่า กรณีกรมการปกครองออกหนังสือทำนองคล้ายสกัดการลงพื้นที่หาข้อมูลของดีเอสไอและหน่วยงานต่างๆ เหมือนไม่ให้ความร่วมมือนั้น พ.ต.ต.ยุทธนาระบุว่า ไม่กังวล แต่ขอไปตรวจสอบก่อน เพราะการที่เขาออกหนังสือเช่นนั้นจะมีผลต่อการสอบสวนอย่างไรบ้าง เพราะในชั้นสอบสวนยังไม่เห็นว่าเป็นอุปสรรคในการสอบสวนแต่อย่างใด แต่จะพิจารณาดูอีกครั้ง
ขณะที่ พ.ต.ท.อนุรักษ์กล่าวว่า การจะเปิดหีบเลือกตั้งหรือไม่นั้น ความจริงแล้วกล้องวงจรปิดมีบันทึกไว้ได้ทุกใบอยู่แล้ว ฉะนั้น การจะเปิดหีบหรือไม่นั้นเป็นอำนาจของ กกต.
ทั้งนี้ ผู้สื่อข่าวได้รับรายงานว่าไฟล์ภาพจากกล้องวงจรปิด ณ วันเลือก ส.ว.ระดับประเทศ วันที่ 26 มิ.ย.67 ของ กกต.ที่ดีเอสไอได้รับนั้น มีขนาดไฟล์ 14 เทเลไบต์ โดยดีเอสไอจะได้นำไปใช้วิเคราะห์ในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป
