ส.ก.สายไหม หวั่น เก็บรักษาวัคซีนไม่ถูกวิธี ‘พิษสุนัขบ้าระบาด’ จากฝั่งปทุมฯ – ทวิดา แจงยิบ แผนเฝ้าระวังรัศมี 5 กม.
เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ที่ห้องประชุมสภากรุงเทพมหานคร อาคารไอราวัตพัฒนา ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2 ดินแดง นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมด้วยผู้บริหาร ตลอดจนสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) ทั้ง 50 เขต เข้าร่วมการประชุม สภากรุงเทพมหานครสมัยประชุมสามัญ สมัยที่สี่ (ครั้งที่ 2) ประจำปีพุทธศักราช 2568 โดยมี นายวิพุธ ศรีวะอุไร ส.ก.เขตบางรัก พรรคเพื่อไทย เป็นประธานสภากทม
ในตอนหนึ่งของการประชุม ดร.รัตติกาล แก้วเกิดมี ส.ก.เขตสายไหม ยื่นกระทู้ถามสด เรื่อง มาตรการป้องกันและการประชาสัมพันธ์โรคระบาดชนิดโรคพิษสุนัขบ้าให้กับประชาชนในพื้นที่เขตสายไหม
ดร.รัตติกาลกล่าวว่า ตอนนี้ประชาชนไม่ได้รับทราบ และมีความเข้าใจว่าการฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้านั้นไม่จำเป็นแค่สุนัขหรือแมวเท่านั้น ยังมีสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนมไม่ว่าจะเป็นกระต่าย กระรอก ค่าง วัว ควาย หรือว่าตัวอื่นๆ อีก โดยจะมีการประชาสัมพันธ์อย่างไรให้พี่น้องประชาชนในพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่เขตสายไหมในระยะ 5 กิโลเมตร ได้รับทราบ รวมถึงได้มีความรู้ ความเข้าใจ
“ไม่ใช่ว่าทุกคน เป็นบางคน แล้วก็เป็นส่วนใหญ่ด้วย เขาเห็นว่าแมวเป็นพาหะโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งความจริงชื่อมันก็บอกแล้วว่าเป็นโรคพิษสุนัขบ้า แต่คนก็เข้าใจว่าต้องเอาแมวเท่านั้นเข้ามาฉีดเพื่อป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า
ท่านผู้บริหารก็อยากจะฝากว่า ท่านช่วยประชาสัมพันธ์ให้หนักมากขึ้นกว่านี้ แล้วก็ขอขอบคุณมากที่ท่านพยายามลงพื้นที่ให้ได้มาก พื้นที่ในเขตสายไหมมีจำนวนสัตว์เลี้ยงในชุมชนที่จัดตั้งของเราทั้งหมด จำนวน 79 ชุมชน (ข้อมูลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2567-30 กันยายน 2568) สัตว์มีเจ้าของ สุนัข 2,517 ตัว แมว 3,904 ตัว และสัตว์จร สุนัข 93 ตัว แมว 349 ตัว รวมทั้งสิ้น 6,863 ตัว
ยังมีพี่น้องประชาชนอีกหลายคน รวมถึงหมู่บ้านปิดด้วย ที่ได้แจ้งบอกว่ามาเขาก็ต้องการวัคซีนตรงนี้ด้วย สำคัญที่สุดอยากจะให้ทางผู้บริหารประชาสัมพันธ์ว่าท่านจะไปฉีดวัคซีนให้กับ ชุมชนไหน หมู่บ้านไหนบ้าง หรือว่าทำเป็นจุดใหญ่ที่ตรงไหนบ้างร่วมกับทางปศุสัตว์” ดร.รัตติกาลกล่าว
ดร.รัตติกาลกล่าวต่อว่า ต้องขอบคุณผู้บริหารกทม. ที่ได้เล็งเห็นความสำคัญ และได้จัดให้ อสส. หรืออาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร เป็นอาสาสมัครที่ได้เข้าไปอบรมและก็ฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า ซึ่งตนอยากจะให้ช่วยเน้นย้ำ อสส.ที่เข้าไปอบรมว่า เขาต้องฉีดให้ถูกต้องและเก็บรักษาวัคซีนนั้นให้ถูกต้องด้วย
“ไม่ใช่ว่านำวัคซีนออกไปเอาไปใส่ เอาไปแช่ เอาไปโดนน้ำแข็งเลย แบบนั้นเลยโดยตรงแล้วมันไม่ได้ มันไม่ใช่ เพราะวัคซีนมันจะหมดอายุหรือว่าตายโดยทันที
จะมีความเข้าใจผิดว่าฉีดวัคซีนเข้าไปแล้วนั้น แทนที่จะมีประโยชน์กับกรุงเทพมหานคร กลับกลายเป็นเขาเข้าใจผิดว่าฉีดวัคซีนไปแล้วตรงนั้นมันถูกต้อง สุนัขหรือแมวที่ได้รับการฉีดวัคซีนจากคนที่ฝึกอบรมแต่เขากลับเก็บรักษาวัคซีนไม่ถูกต้อง ก็จะกลายเป็นการเพิ่มและก็แพร่ระบาดมากขึ้น เป็นสิ่งที่มีความเป็นห่วงเป็นใย” ดร.รัตติกาลย้ำ
ในตอนหนึ่ง นางสาวทวิดา กมลเวชช รองผู้ว่าราชการกรุงเทพฯ กล่าวว่าตั้งแต่ปี 2566 เป็นต้นมา สำนักอนามัย โดยสำนักงานปศุสัตว์ ถูกสั่งให้เฝ้าระวังเกินกว่าระยะระบาดปกติ ซึ่งก็คือรัศมี 5 กิโลเมตรอยู่แล้ว และมีการพัฒนาระบบแทรกกิ้ง กับปศุสัตว์จังหวัดของปริมณฑลทั้งหมด เพราะพบว่า เมื่อมีเหตุของพิษสุนัขบ้าที่เกิดในปริมณฑลประมาณ 2-3 เดือนให้หลัง มักจะพบสัตว์ที่ติดเชื้อในเขตกรุงเทพฯ 3 เขต
ส่วนสถิติสถานการณ์โรคพิษสุนัขบ้าในพื้นที่กรุงเทพมหานครที่ผ่านมา ทั้งหมดยังคงรักษาการที่ไม่ติดเชื้อสู่คนได้ มีการลงพื้นที่ เพราะว่ากรุงเทพฯ จะเป็นพื้นที่ปลายชายขอบในรัศมี 5 กิโลเมตรพอดี หรือเป็นพื้นที่ไข่แดงด้วยตัวเองก็ตาม
“สถานการณ์เขตสายไหมที่ท่านผู้ว่าฯ กล่าว สถานการณ์โรคพิษสุนัขบ้าที่ จ.ปทุมธานี ถ้าสังเกตจุดตรงกลางที่เป็นพื้นที่ไข่แดงที่ระบาด จะอยู่ในจังหวัดปทุมธานี แต่พอดีว่าพาดมาก็จะมาโดนที่เขตสายไหม แขวงออเงิน ส่วนหนึ่งตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน 2568 วิธีการทำงานพอเราป้องกันส่วนนี้ แม้ว่าเราจะอยู่ในรัศมีปลายก็ตาม
การลงพื้นที่จะลงพื้นที่เสมือนหนึ่งว่าเราอยู่ในพื้นที่อันตราย คือจะมีการประชาสัมพันธ์ การเอาวัคซีนลงไปในการฉีดสัตว์ทั้งหมดที่อยู่ในพื้นที่ และมีแผนภาพรัศมีที่เราทำทั้งหมด ส่วนหนึ่งเพื่อประชาสัมพันธ์”
นางสาวทวิดากล่าวต่อว่า ผลสำรวจประชากรสัตว์ในเขตสายไหม เป็นจำนวนที่เราสำรวจสัตว์ทั้งหมด แล้วจึงวางแผนในการดำเนินการฉีดวัคซีนในเขตสายไหม ซึ่งจริงๆ แล้วเราทำทุกเขต ทุกเขตจะมีตารางจำนวนชุมชนทั้งหมดที่ทำ การสำรวจสัตว์จะค่อนข้างตรงโดยเฉพาะชุมชนจัดตั้ง อาสาสมัครสาธารณสุข อาสาสมัครเทคโนโลยี และสำนักงานเขตเป็นคนช่วยสำรวจมา ในพื้นที่สายไหม ดำเนินการฉีดวัคซีนแล้วโดยประมาณ 82 เปอร์เซ็นต์
นางสาวทวิดา ยังกล่าวต่อไปว่า ก่อนการระบาดจะมีมาตรการเพิ่ม กล่าวคือ มีทีมลงไปทันที ลักษณะการทำงานของทีมจะทำงาน 3 เรื่องควบคู่กันไปคือ 1.โลเคท ค้นหาสัตว์ที่มีพฤติกรรมต้องสงสัย หรือควรจะต้องจับกลับมาเฝ้าดูอาการที่บ้านประเวศน์หรือไม่ 2.ทีมจะต้องลงไปเพื่อสื่อสารให้พื้นรู้ว่า ไม่ให้มีการจับต้องหรือใกล้ชิดกับสัตว์ 3.มาตรการในเรื่องว่าต้องนำวัคซีนของคนลงไปด้วยหรือไม่
ในกรณีที่ไม่ว่าเขาจะโดนกัดหรือไม่โดนกัด แต่ถ้ามีพฤติกรรมที่ใกล้ชิดกับสัตว์มากๆ ก็สามารถทำได้เลย ถือว่าเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้ครอบคลุมทั้งในสัตว์และคน
“แผนการดำเนินงานออกหน่วยในชุมชนสายไหม ทั้งหมดที่ผ่านมา วันที่ 9 ต.ค. 68 กับ 14 ต.ค. 68 ก็จะมีอีก 2 รอบ จากตรงนี้เราพบช่องว่างอันนึง ตอนนี้สั่งให้สำนักงานเขตเพิ่มเติมในเรื่องของการประชาสัมพันธ์แล้วก็คือว่า หมู่บ้านในสายไหมหลายหมู่บ้านเป็นนิติบุคคล เป็นบ้านในรั้ว และเป็นหมู่บ้านปิด
การเข้าไปของอาสาสมัครอาจจะไม่สะดวกง่ายดายเหมือนกับชุมชนโดยทั่วไป ก็จะให้ติดต่อนิติบุคคลและหมู่บ้านเพื่อจะฉีดวัคซีนเป็นกลุ่มเราจะบริการให้ถึงที่ สามารถนัดหมายได้” นางสาวทวิดากล่าว และว่า
อีกสิ่งหนึ่งที่จะช่วยได้คือเพิ่มจำนวนคนที่สามารถฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า ก็คืออาสาสมัครสาธารณสุข ทางของสายไหมเองรอบแรกเราได้ไปแล้ว 45 คน วันที่ 7 ต.ค. 68 วันที่ 14 ต.ค. 68 จะมีอีก ซึ่งการได้รับมอบหมายจาก สัตวแพทย์ของเรา รวมถึงการฝึกก็จะสามารถทำให้ขยายการอำนวยความสะดวกให้ภาคประชาชนในการฉีดได้
