เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ที่โรงพยาบาลรามาธิบดี ศ.นพ.ปิยะมิตร ศรีธรา คณบดีคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล แถลงข่าว “รามาธิบดีกับความสำเร็จ : หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดสมองแห่งแรกในเอเชีย” ว่า ขณะนี้นับเป็นความสำเร็จในวงการแพทย์ไทยและเอเชียที่ทีมแพทย์จากภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้นำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดมาใช้ในการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งสมอง ด้วยนวัตกรรมขั้นสูง ทำให้การผ่าตัดสมองในผู้ป่วยมีความปลอดภัยสูงขึ้น ลดอัตราเสี่ยง รวมทั้งลดภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดลงได้มาก จึงถือเป็นความสำเร็จครั้งแรกของประเทศไทยและเอเชียที่สามารถทำได้ด้วยการใช้เทคโนโลยีดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ด้วยความที่เป็นเทคโนโลยีใหม่ ทำให้ค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง โดยเพิ่มจากการผ่าตัดปกติประมาณ 1 แสนบาท ประกอบกับยังไม่บรรจุในสิทธิสุขภาพใดๆของประเทศ การเลือกใช้จึงยังต้องผ่านการพิจารณาของทีมแพทย์
ศ.นพ.วชิร คชการ หัวหน้าภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาฯ กล่าวว่า เทคโนโลยีดังกล่าวจะเป็นการผ่าตัดที่บาดเจ็บน้อยลง เพราะแผลจากการผ่าตัดมีขนาดเล็กมาก หากเปรียบเทียบกับการผ่าตัดในสมัยก่อนๆ และผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวเร็วขึ้น อย่างไรก็ตาม แม้เทคโนโลยีนี้จะมีประสิทธิภาพแต่ราคายังค่อนข้างสูง ซึ่งหากแพทย์วินิจฉัยว่าจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีนี้ แต่ผู้ป่วยไม่สามารถจ่ายได้ ก็จะต้องเข้าสู่การพิจารณาของมูลนิธิโรงพยาบาลในการใช้สิทธิต่อไป
ผศ.นท.นพ.สรยุทธ ชำนาญเวช สาขาประสาทศัลยศาสตร์ ภาควิชาศัลยศาสตร์ กล่าวว่า สำหรับข้อบ่งชี้ของการผ่าตัดด้วยเทคโนโลยีหุ่นยนต์ชนิดนี้ จะทำในผู้ป่วยเนื้องอกในสมอง เส้นเลือดโป่งพอง หรือรักษาโรคพาร์กินสัน โรคจิตบางประเภท ที่มีขนาดเล็กกว่า 3 เซนติเมตร (ซม.) ลงไป ซึ่งหากผ่าตัดด้วยมนุษย์อาจมีความคลาดเคลื่อนสูง แต่การใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดจะลดปัญหาตรงนี้ และยังเป็นแผลเล็ก โดยเปิดแผลที่ผิวหนังเพียง 1 ซม. และกะโหลก 3 มิลลิเมตร(มม.) เมื่อแผลเล็กก็ช่วยลดการบาดเจ็บได้ และพักฟื้นเร็วขึ้น ส่วนข้อผิดพลาดจากการผ่าตัด หรือโอกาสพลาดเป้าหมายไม่ถึง 1 มิลลิเมตร ขณะที่การผ่าตัดแบบเดิมที่เป็นระบบนำทางนั้นจะพลาดเป้าได้ถึง 3-5 มิลลิเมตร ซึ่งยังอยู่ในระยะที่วงการแพทย์รับได้ ส่วนเวลาในการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ชนิดนี้เพียงครึ่งชั่วโมงก็แล้วเสร็จ และหลังผ่าตัด 24 ชั่วโมงก็เริ่มมีสติ บางรายพักฟื้นที่บ้านได้
“การผ่าตัดสมองเป็นเรื่องที่มีความเสี่ยงอยู่แล้ว เพราะหากผิดพลาดก็อาจเป็นอัมพาต บางเคสผ่าตัดไปโดนเส้นประสาทส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของแขน ขา หรือทำให้พูดไม่ได้ ตามองไม่เห็น จนไปถึงเสียชีวิตก็มี แต่เทคโนโลยีหุ่นยนต์ชนิดนี้ก็จะมาช่วยให้ทำงานดียิ่งขึ้น ลดโอกาสเสี่ยงเหล่านี้ ซึ่งหุ่นยนต์ดังกล่าวมีราคา 40 ล้านบาท โดยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีไทยและเวียดนามที่ซื้อเข้ามา แต่ไทยรักษาผู้ป่วยเป็นรายแรก ซึ่งเป็นผู้ป่วยชายอายุ 77 ปี มีภาวะเนื้องอกในสมองขนาดเล็ก 2 ซม. ทำให้มีการอาการสับสน มึนงง ต้องรับการผ่าตัด แต่เนื่องจากผู้ป่วยเคยผ่าตัดเนื้องอกในสมองมาแล้ว 1 ครั้ง หากจะทำครั้งที่ 2 อาจมีโอกาสคลาดเคลื่อน จึงใช้หุ่นยนต์มาช่วยผ่าตัดพบว่าได้ผลดี และคลาดเคลื่อนเพียง 0.04 มม. ขณะนี้อยู่ระหว่างพักฟื้น
