นักวิชาการ ชี้ คลื่นความร้อนที่รุนแรงขึ้น กำลังกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักที่ทำให้คลังอาวุธทั่วโลก ระเบิด มาตรฐานสากลแนะนำให้ควบคุมอุณหภูมิในคลังไม่ให้เกิน 25-30 เซลเซียส
วันที่ 25 กุมภาพันธ์ นายสนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย เปิดเผยเรื่องความเป็นไปได้ที่คลังอาวุธระเบิด เพราะความร้อน โดยระบุว่า เรื่องนี้ เกิดขึ้นได้ หากมีความร้อนสะสม
ถามว่า อะไรคือสาเหตุหลัก นายสนธิ ระบุว่า การระเบิดของคลังอาวุธจากความร้อนสะสมในสภาวะแวดล้อม (Ambient Heat) เป็นปรากฏการณ์ที่อาจเกิดขึ้นได้โดยเฉพาะในภูมิภาคที่มีอากาศร้อนจัด ซึ่งนำไปสู่การเสื่อมสภาพของสารเคมีจนเกิดปฏิกิริยาที่ควบคุมไม่ได้
1.สาเหตุหลักของการระเบิดจากความร้อนสะสมในอาคารที่มีการระบายอากาศไม่ดี
1.1.การเสื่อมสภาพของสารเคมี (Chemical Degradation) กรณีที่วัตถุระเบิดถูกเก็บในที่ที่มีอุณหภูมิสูงต่อเนื่องสารเคมีภายใน โดยเฉพาะอาวุธที่ใกล้หมดอายุ จะเริ่มสลายตัวและกลายเป็นสารที่ไม่เสถียร (Unstable) มากขึ้นเกิดระเบิด ไฟไหม้ได้
1.2.ปฏิกิริยาคายความร้อน (Exothermic Reaction)เป็นกระบวนการสลายตัวของวัตถุระเบิด มักจะคายความร้อนออกมาหากความร้อนภายในอาคารไม่สามารถระบายออกสู่บรรยากาศได้เพียงพอจะเกิดสภาวะปฎิกริยา Self- heating ที่ทำให้มีอุณหภูมิสูงขึ้นเรื่อย ๆจนถึงจุดที่ระเบิด (Thermal Explosion)ได้
1.3.การขยายตัวทางความร้อน (Thermal Expansion) กรณีอากาศร้อนจัดทำให้สารเคมีและก๊าซภายในลูกกระสุนหรือระเบิดขยายตัวจนสร้างแรงดันมหาศาลเกินกว่าที่โครงสร้างของอาวุธจะรับได้
2.กรณีศึกษาที่สำคัญ
2.1 แบกแดด, อิรัก (2020): คลังแสงของตำรวจสถาบันระเบิดขึ้นเนื่องจาก อุณหภูมิฤดูร้อนที่สูงเกิน 45 องศาเซลเซียส ร่วมกับการจัดเก็บที่ไม่ได้มาตรฐาน
2.2.ชิอังซานา, อินโดนีเซีย (2024): คลังเก็บกระสุนหมดอายุกว่า 160,000 นัดระเบิดขึ้น โดยเจ้าหน้าที่คาดว่าเกิดจากสารเคมีในกระสุนเก่าที่ไม่เสถียร ทำปฏิกิริยากับความร้อนสะสมในอาคารที่ไม่มีระบบปรับอากาศ
2.3.การศึกษาผลกระทบจาก Climate Change รายงานจากนักวิทยาศาสตร์ของอเมริกัน(Scientific American) ระบุว่าภาวะโลกร้อนที่ทำให้เกิดคลื่นความร้อน (Heat Waves)ที่รุนแรงขึ้น และกำลังกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักที่ทำให้คลังอาวุธทั่วโลกเกิดการระเบิดได้
3.มาตรฐานสากล (IATG)หรือ Interna tional Ammunition Technical Guide lines (แนวทางเทคนิคเกี่ยวกับกระสุนปืนระหว่างประเทศ)แนะนำให้ควบคุมอุณหภูมิในคลังไม่ให้เกิน 25-30 องศาเซลเซียส เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ขีดจำกัดสูงสุดที่ไม่ควรปล่อยให้พื้นที่เก็บกระสุนมีอุณหภูมิเกิน65องศาเซลเซียส (150°F) เพราะจะเริ่มส่งผลต่อประสิท ธิภาพและโครงสร้างทางเคมีของดินปืน
