ฝุ่น PM2.5 จากไฟป่าจะมีความเป็นพิษสูงกว่า จราจร-อุตสาหกรรม 10 เท่ายิ่งลอยไปไกล ยิ่งเล็ก ยิ่งกลม เจาะลึกเข้าถุงลมปอดและกระแสเลือดง่าย
วันที่ 2 เมษายน นายสนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์เฟซบุ๊ก เรื่องความเป็นพิษของฝุ่น พีเอ็ม2.5 ซึ่งเวลานี้ พื้นที่ภาคเหนือกำลังวิกฤต โดยระบุว่า
ฝุ่นPM2.5จากการเผาป่ายิ่งนาน ยิ่งเพิ่มความเป็นพิษ
ฝุ่น PM2.5 ที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่และอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีค่าสูงเกินค่า 300 มคก./ลบ.ม มาหลายวันแล้ว..ถือว่าเข้าสู่ภาวะอันตรายสูงสุด (Extreme Danger)ตามหลักการควรอพยพประชาชนออกมาได้แล้ว
ฝุ่น PM2.5 จากไฟป่าจะมีความเป็นพิษสูงกว่าฝุ่น PM2.5 จากแหล่งอื่น (เช่น การจราจรหรืออุตสาหกรรม) ได้ถึง 10 เท่า เนื่องจากองค์ประกอบทางเคมีที่ซับซ้อนและมีการเปลี่ยนแปลงของอนุภาคเมื่อลอยไปในอากาศ ดังนี้
1.ฝุ่น PM2.5จากการเผาป่ามีองค์ประ กอบของแบบ “สารพิษค็อกเทล” (Toxic Cocktail)
โดยอนุภาคฝุ่นจากไฟป่าไม่ได้มีเพียงแค่เขม่าหรือเถ้าถ่าน แต่ยังทำหน้าที่เหมือน “ฟองน้ำ” ที่ดูดซับสารอันตรายต่างๆไว้ในรูพรุนของอนุภาคฝุ่นPM2.5 ดังนี้
1.1.สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) เช่น ฟอร์มาลดีไฮด์ และเบนซีน ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง
1.2.โลหะหนัก เช่น ตะกั่ว, ปรอท, สาร หนู และแคดเมียม ที่ถูกดูดซับจากดินในป่าเข้าสู่ต้นไม้หรือมาจากลมที่เคยพัดผ่านพื้นที่ที่มีการเผาไหม้ในพื้นที่เกษตรกรรมและการจราจรในเขตเมืองเข้าไปสะสมในป่า
1.3.สารกลุ่ม PAHsหรือสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่เกิดจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ ซึ่งส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันและเพิ่มความเสี่ยงโรคมะเร็ง
2. ฝุ่น PM 2.5จากการเผาป่ามีศักยภาพในการออกซิเดชันสูง (High Oxidative Potential)
ฝุ่นจากไฟป่าประกอบด้วยคาร์บอนในสัดส่วนที่สูงมาก (มากกว่า 50%) และมีสารประกอบอินทรีย์แบบมีขั้ว (Polar organic compounds) มากกว่าฝุ่นในเมือง สารเหล่านี้ส่งเสริมการสร้างอนุ มูลอิสระ (Free Radicals) ในร่างกายได้มากกว่าปกติเมื่อสูดดมเข้าไปจะกระตุ้นให้เกิดความเครียดจากออกซิเดชัน (Oxidative Stress) และเกิดการอักเสบที่รุนแรงในเซลล์ปอดและกระจายเข้าสู่กระแสเลือด
3. ฝุ่น PM 2.5 จากการเผาป่า ยิ่งลอยไกล ยิ่งเพิ่มพิษร้าย (Aging Process)
ความเป็นพิษของฝุ่นไฟป่าจะเพิ่มขึ้นตามระยะทางและเวลาที่ลอยอยู่ในอากาศ เนื่องจาก
3.1.การเกิดปฎิกิริยาทางเคมีในอากาศทำให้เพิ่มพิษมากขึ้นเมื่อฝุ่นลอยไปสัมผัสกับแสงแดดและทำปฏิกิริยากับสารเคมีอื่นๆในบรรยา กาศจะเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีที่ทำให้ฝุ่นนั้นมีพิษเพิ่มขึ้นเป็น 2-4 เท่า ภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน
3.2.อนุภาคเหล่านี้ยิ่งลอยไกลจะยิ่งอันตรายเพราะจะยิ่งมีขนาดเล็กลงและมีความกลมมากขึ้น ทำให้สามารถเจาะลึกเข้าสู่ถุงลมปอดและเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายขึ้น.หากหายใจเข้าไปนานๆโอกาสทำให้เกิดการอักเสบ และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงDNAในเซลปอดเร็วมากขึ้น..เร่งสู่การเกิดมะเร็งในปอดและระบบทางเดินหายใจ..
