วิกฤต “ฝรั่งไร้บ้านในไทย” ฟรีวีซ่าทำพิษ ต่างชาติตกข้าง กลับบ้านไม่ได้ มูลนิธิบางกอก คอมมูนิตี้ เฮลป์ เข้าช่วย ส่งกลับประเทศกว่า 40 ราย

เมื่อวันที่ 8 เมษายน นายฟรีโซ โพเดอร์วาดร์ ผู้ร่วมก่อตั้งมูลนิธิบางกอก คอมมูนิตี้ เฮลป์ (Co-founder of Bangkok Community Help Foundation) เปิดเผยถึงการเพิ่มขึ้นของชาวต่างชาติไร้บ้านในประเทศไทย ว่า ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยยังคงเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางยอดนิยมของนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก ด้วยนโยบายวีซ่าที่ผ่อนปรน ค่าครองชีพที่ค่อนข้างต่ำ และภาพลักษณ์บนโซเชียลมีเดียที่นำเสนอวิถีชีวิตที่ง่ายและไร้กังวลในเมือง อย่างกรุงเทพฯ และภูเก็ต ทำให้ประเทศไทยยังคงดึงดูดผู้มาเยือนอย่างต่อเนื่อง แต่ภาพลักษณ์ที่น่าดึงดูดนี้ วิกฤตเงียบ กำลังเริ่มปรากฏชัดขึ้น คือจำนวนชาวต่างชาติไร้บ้านในประเทศไทยที่เพิ่มขึ้น

นายฟรีโซกล่าวว่า การเข้าถึงประเทศที่ง่ายขึ้น เช่น การยกเว้นวีซ่าสูงสุด 60 วัน ควบคู่กับภาพลักษณ์เชิงบวกเกินจริงบนโลกออนไลน์ ทำให้นักเดินทางจำนวนไม่น้อยประเมินความเสี่ยงของการพำนักระยะยาวในต่างประเทศต่ำเกินไป บางคนเดินทางมาโดยไม่มีการวางแผนทางการเงินที่เพียงพอ ไม่มีประกัน หรือไม่มีแผนสำรองรองรับ

เมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิด เช่น การเจ็บป่วย อุบัติเหตุ การถูกขโมย หรือแม้แต่ผลกระทบต่อเนื่องจากความขัดแย้งระดับโลก หลายคนจึงไม่สามารถเดินทางกลับประเทศของตนได้ บางกรณี บุคคลตกเป็นเหยื่อของการหลอกลวงออนไลน์ สูญเสียการเข้าถึงบัญชีธนาคารโดยสิ้นเชิง และการเปิดบัญชีใหม่มักต้องกลับไปยังประเทศต้นทาง ซึ่งพวกเขาไม่สามารถจ่ายค่าใช้จ่ายได้อีกต่อไป

“ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นนั้นชัดเจนจำนวนชาวต่างชาติที่กลายเป็นคนไร้บ้าน ไม่มีเงิน และไม่มีทางออกจากประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง”นายฟรีโซ กล่าว

นายฟรีโซ กล่าวด้วยว่า ท่ามกลางปัญหาที่ซับซ้อนนี้ มูลนิธิ บางกอก คอมมูนิตี้ เฮลป์ ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญ ที่เดิมมุ่งเน้นการช่วยเหลือคนไทยกลุ่มเปราะบาง แต่ปัจจุบันได้ขยายขอบเขตการช่วยเหลือไปยังชาวต่างชาติที่ประสบความเดือดร้อนด้วย โดยมีศูนย์พักพิง “Center of Dreams” ซึ่งเป็นศูนย์พักพิงคนไร้บ้านที่ดำเนินการโดยองค์กรพัฒนาเอกชนแห่งแรกในเขตเมืองของกรุงเทพฯ ถูกสร้างขึ้นในตอนแรกเพื่อรองรับคนไทยไร้บ้าน ปัจจุบันยังเปิดรับชาวต่างชาติที่เผชิญความยากลำบาก โดยให้ที่พัก อาหาร การดูแลพื้นฐาน และการสนับสนุนทางสังคม

ภายใน Center of Dreams มูลนิธิทำงานอย่างเป็นระบบเพื่อช่วยให้ผู้ไร้บ้านสามารถกลับคืนสู่สังคมไทยได้อย่างยั่งยืน ผ่านการฝึกอาชีพ การสนับสนุนด้านสุขภาพจิต และการช่วยประสานให้กลับไปเชื่อมโยงกับครอบครัวอีกครั้ง ทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเพื่อเตรียมความพร้อมให้บุคคลเหล่านี้สามารถกลับเข้าสู่สังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรี

ปัจจุบันมูลนิธิฯได้ช่วยให้ผู้ที่เคยไร้บ้านมากกว่า 100 คน สามารถกลับคืนสู่สังคมได้สำเร็จ ซึ่งมูลนิธิทำงานร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตหลายแห่งในกรุงเทพฯ ทั้งเยอรมนี เดนมาร์ก สวีเดน เนเธอร์แลนด์ ฟินแลนด์ ญี่ปุ่น ชิลี อิตาลี ฮังการี และสหรัฐอเมริกา เพื่อประสานงานในการส่งตัวบุคคลกลับประเทศ

“เราพบว่าจำนวนชาวต่างชาติที่ต้องการความช่วยเหลือเพิ่มขึ้นอย่างน่ากังวล หลายคนตกอยู่ในสภาพยากไร้ ไม่มีเงิน และไม่สามารถเดินทางกลับบ้านได้ วีซ่าของพวกเขาหมดอายุ ทำให้กลายเป็นผู้พำนักผิดกฎหมายในประเทศ จึงเป็นเหตุผลที่เราสร้างความร่วมมือกับสถานทูตต่างๆ ในกรุงเทพฯ เพื่อช่วยส่งพวกเขากลับประเทศ เราพบหลากหลายกรณี ตั้งแต่คุณแม่เลี้ยงเดี่ยวที่มีลูกและบัญชีธนาคารถูกระงับ ผู้ตกเป็นเหยื่อของการหลอกลวงที่ไม่สามารถจ่ายค่าเดินทางกลับบ้าน ไปจนถึงผู้ที่ถูกค้ามนุษย์ข้ามพรมแดน และผู้ที่เงินหมดจากการวางแผนที่ไม่ดี จนถึงขณะนี้ มูลนิธิได้ช่วยเหลือชาวต่างชาติไร้บ้านหรือยากไร้มากกว่า 40 ราย โดยร่วมมือกับสถานทูต ครอบครัว และเพื่อนฝูง ส่งทุกคนกลับประเทศต้นทางได้สำเร็จ ช่วยลดภาระต่อสังคมไทย“นายฟรีโซ กล่าว

นายฟรีโซ กล่าวด้วยว่า การทำงานร่วมกับสถานทูตเป็นสิ่งจำเป็น เนื่องจากประเทศไทยยังไม่มีระบบสวัสดิการรองรับชาวต่างชาติที่ประสบปัญหา หลายคนไม่มีประกันและไม่มีเงินเหลืออยู่ ทำให้ไม่สามารถออกจากประเทศได้หากไม่ได้รับความช่วยเหลือ ซึ่งสถานทูตยินดีให้ความช่วยเหลือ แต่ต้องปฏิบัติตามขั้นตอน ระหว่างนั้น บุคคลเหล่านี้จะพักอยู่กับเรา ได้รับอาหาร ที่นอน การอาบน้ำ และการดูแลจากนักสังคมสงเคราะห์ ซึ่งสถานการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงช่องว่างเชิงโครงสร้าง ปัจจุบันยังไม่มีระบบสนับสนุนอย่างเป็นทางการสำหรับชาวต่างชาติที่เผชิญวิกฤตในประเทศไทย แม้ว่าจำนวนกรณีจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ด้วยความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจโลก ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และการเพิ่มขึ้นของการหลอกลวงออนไลน์ที่ซับซ้อน จำนวนชาวต่างชาติที่เผชิญความยากลำบากในต่างแดนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

“ประเด็นที่กำลังก่อตัวนี้นำไปสู่คำถามสำคัญในขณะที่ประเทศไทยยังคงเปิดรับผู้คนจากทั่วโลก ประเทศจะสามารถเตรียมพร้อมรับมือกับผลกระทบที่ไม่ได้ตั้งใจได้อย่างไรเมื่อสวรรค์ของนักเดินทางไม่ได้เป็นเช่นนั้นสำหรับทุกคน ความท้าทายจึงชัดเจน เราจะตอบสนองอย่างไรให้ทั้งมีประสิทธิภาพและเปี่ยมด้วยความเห็นอกเห็นใจ เพื่อให้ไม่มีใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง”นายฟรีโซ กล่าว