บัตรเสียเกือบครึ่ง! ผู้พิการสายตา เทสต์ ‘ระบบเลือกตั้ง’ – We Watch เสนอโมเดลต่างประเทศ แนะเ ปลี่ยนกากบาท เป็น ‘ตราปั๊ม’
เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เครือข่ายเยาวชนสังเกตการณ์การเลือกตั้งเพื่อประชาธิปไตย หรือ We Watch เปิดเผยถึงความคืบหน้าล่าสุด ในการร่วมผลักดันกระบวนการจัดการเลือกตั้งในประเทศไทย ให้เป็นไปอย่างสุจริตและเที่ยงธรรม
โดยเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคมที่ผ่านมา Uni-Vote Group ร่วมกับ สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย ได้จัดโครงการ “เลือกตั้งสุจริตวิถีคนตาบอด” ณ สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้ผู้พิการทางการเห็นได้มีส่วนร่วมในการเสนอแนวคิด ออกแบบ และทดสอบนวัตกรรมการเลือกตั้งต้นแบบ สำหรับพัฒนาบัตรทาบในการลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง ที่สร้างการเข้าถึงสิทธิของผู้พิการทางการเห็น
ซึ่งทาง We Watch ได้รับเชิญเข้าร่วมบรรยายและแลกเปลี่ยน ข้อมูลที่รวบรวมจากการสังเกตการณ์การเลือกตั้ง เกี่ยวกับประเด็นปัญหาที่ผู้พิการทางการเห็นได้รับผลกระทบเมื่อไปใช้สิทธิเลือกตั้ง อาทิ ข้อจำกัดด้านอุปกรณ์ในการอำนวยความสะดวก ปัญหาด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) ปัญหาความเป็นส่วนตัวและความถูกต้องในการลงคะแนน อุปสรรคของสภาพแวดล้อมในหน่วยเลือกตั้ง และอุปสรรคในการเข้าถึงข้อมูลและเทคโนโลยี รวมถึงนำเสนอต้นแบบการจัดเลือกตั้งในต่างประเทศ
อีกทั้ง ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ตรงที่เกิดกับตนเอง เช่น เป็นเรื่องความกังวลในเรื่องความลับในการลงคะแนน และความยากลำบากในการเดินทางไปใช้สิทธิ ทำให้ผู้พิการทางการเห็นต้องเสียสิทธิไป
นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้เสนอว่า ควรปรับเปลี่ยนจาก ‘การกากบาท’ ให้เป็นการ ‘ใช้ตราปั๊ม’ ในการลงคะแนนแทน เพื่อความสะดวกกับทุกคนมากขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับหลักการประชาชนต้องเข้าถึงสิทธิและสิทธิต้องถูกนับ
นอกจากนี้ Uni-Vote Group ยังได้จัดกระบวนการเลือกตั้งจำลองสำหรับผู้พิการทางการมองเห็น มุ่งเน้นให้เกิดพื้นที่ให้ผู้เข้าร่วมได้มีส่วนร่วม ในการพัฒนานวัตกรรมที่ตอบสนองความต้องการ เพื่อเป็นการอำนวยสิทธิของผู้พิการทางการเห็นให้เกิดความเท่าเทียม และนำไปสู่การจัดทำข้อเสนอแนะในการผลักดันนวัตกรรมสู่การใช้งานจริงในระบบเลือกตั้งอย่างเป็นรูปธรรม
อย่างไรก็ตาม เมื่อนับคะแนนเสร็จสิ้น พบว่า มีผู้ใช้สิทธิ 37 คน มีบัตรเสียกว่า 13 ใบ ข้อสังเกตต่อจำนวนบัตรเสียจากกิจกรรมดังกล่าว คือ ผู้พิการทางการเห็นตั้งแต่กำเนิด อาจไม่ทราบวิธีการกากบาท ส่วนผู้พิการทางการเห็นในภายหลังบางท่านยังไม่ได้เรียนอักษรเบรลล์ จึงทำให้เกิดการกากบาทผิดพลาด
“ความท้าทายที่เกิดขึ้น เป็นสิ่งที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ต้องร่วมมือกันออกแบบระบบเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งที่มีความแตกต่างหลากหลาย เพราะความต่างด้านร่างกายไม่ใช่ข้ออ้างในการกีดกันการเข้าถึงสิทธิของประชาชน” เครือข่าย We Watch เน้นย้ำ
