สพร.จัดงานวันข้อมูลเปิดนานาชาติ ยกระดับความโปร่งใสภาครัฐ พัฒนาดัชนีการรับรู้การทุจริตอย่างเป็นรูปธรรม

เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน  สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ สพร. จัดงานวันข้อมูลเปิดนานาชาติประจำปี พ.ศ.2569 (International Open Data Day 2026) ภายใต้หัวข้อ “ข้อมูลพร้อมใช้ ประเทศไทยพร้อมไปต่อ (Data Healthy, Thailand Ready)” ซึ่งเป็นเวทีสำคัญในการแสดงความก้าวหน้าด้านการขับเคลื่อนข้อมูลเปิดของประเทศไทย เปิดโอกาสให้เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านข้อมูลเปิดระหว่างหน่วยงานภาครัฐรวมถึงผลักดันการใช้ประโยชน์จากข้อมูลภาครัฐอย่างเป็นรูปธรรม ณ Conference Hall และบริเวณชั้น 2 สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ)

ภายในงานมีการจัดพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) โครงการขับเคลื่อนการเปิดเผยและยกระดับคุณภาพข้อมูลเปิดภาครัฐ (Open Data) ผ่านการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) ระหว่าง สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และสำนักงานสถิติแห่งชาติ การกล่าวปาฐกถา หัวข้อ “From Data Quality to Data Transparency : ยกระดับการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐสู่ความโปร่งใสของประเทศไทย”  โดย พันตำรวจโท สิริพงษ์ ศรีตุลา รองเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ

พร้อมด้วยพิธีมอบรางวัลเพื่อเชิดชูหน่วยงานที่มีผลงานโดดเด่นด้านการเปิดเผยและใช้ประโยชน์ข้อมูลเปิดภาครัฐ ผู้ให้บริการชุดข้อมูลดีเด่น และ ผู้ได้รับรางวัลในการแข่งขันโครงการพัฒนานวัตกรรมข้อมูลเปิด  DIGI DATA CAMP SEASON 4 ซึ่งเป็นต้นแบบในการส่งเสริมการเปิดเผยและสร้างนวัตกรรมจากข้อมูลเปิด โดยมีรางวัลรวมทั้งสิ้น 40 รางวัล แบ่งเป็น 3 ประเภท ดังนี้

1. รางวัลข้อมูลเปิดภาครัฐ (Open Data Awards) ได้แก่

–   รางวัลชุดข้อมูลยอดนิยม (Most Popular Open Data Award) จำนวน 3 โล่รางวัล

– รางวัลต้นแบบการขับเคลื่อนข้อมูลเปิดในหน่วยงานท้องถิ่น (Local Government Open Data Excellence Award) จำนวน 3 โล่รางวัล

–   รางวัลข้อมูลเปิดที่ตรงกับความต้องการของประชาชน (Top Public Demand Open Data Award) จำนวน 20 รางวัล ประกอบด้วย 6 โล่รางวัล และ 14 ใบประกาศนียบัตร

– รางวัลโครงการข้อมูลเปิดที่เป็นเลิศ (Best Practice Open Data Project) จำนวน 3 รางวัล

2. รางวัลผู้ให้บริการชุดข้อมูลดีเด่น (Best Data Sharing Provider) จำนวน 3 รางวัล

3. รางวัลโครงการ DIGI Data Camp Season 4 – ค่ายสานฝันปั้นอัศวินข้อมูลภาครัฐ ซีซั่น 4 จำนวน 5 โล่รางวัล และ 3 ใบประกาศนียบัตร

นายเอกภพ เพียรพิเศษ กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรี กล่าวว่า รัฐบาลให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการพัฒนาระบบข้อมูลภาครัฐ โดยเฉพาะ “ข้อมูลเปิด (Open Data)” ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการยกระดับประสิทธิภาพการบริหารราชการแผ่นดิน เสริมสร้างความโปร่งใส และเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนสามารถเข้าถึงและนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเท่าเทียม การขับเคลื่อนข้อมูลเปิดจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของเทคโนโลยี แต่เป็นรากฐานของธรรมาภิบาล โดยการเปิดเผยข้อมูลที่มีคุณภาพจะช่วยยกระดับความโปร่งใสของภาครัฐ และสนับสนุนการพัฒนาดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม

“ข้อมูลเปิดนับว่าเป็นทรัพยากรสำคัญของประเทศ ที่สามารถนำไปต่อยอดสู่การพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล การสร้างนวัตกรรม ตลอดจนการยกระดับบริการสาธารณะ และส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการดำเนินงานของภาครัฐได้มากยิ่งขึ้น เมื่อข้อมูลภาครัฐถูกเปิดเผยอย่างเป็นระบบ ประชาชนสามารถเข้าถึง ตรวจสอบ และมีส่วนร่วมในการติดตามการดำเนินงานของภาครัฐได้มากยิ่งขึ้น ซึ่งไม่เพียงช่วยยกระดับความโปร่งใส แต่ยังเอื้อต่อการนำข้อมูลไปต่อยอดสร้างนวัตกรรมและพัฒนาบริการสาธารณะให้ตอบโจทย์ประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน” นายเอกภพ กล่าว

นางไอรดา เหลืองวิไล รองผู้อำนวยการ รักษาการแทน ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล เปิดเผยว่า ในฐานะที่ สพร. เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนนโยบาย Open Data เรามุ่งมั่นพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล และผลักดันการเปิดเผยข้อมูล จากหน่วยงานภาครัฐให้สามารถเข้าถึงและนำไปใช้ได้อย่างมีมาตรฐาน รวมถึงสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการใช้ข้อมูล เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลและนวัตกรรมใหม่ๆ ผ่านศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐ หรือ data.go.th  โดย ปัจจุบัน ศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐมีผู้เข้าใช้บริการสะสมมากกว่า 45 ล้านครั้ง เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมา 68% และมีชุดข้อมูลเปิดสะสมรวม 39,147 ชุดข้อมูล โดยมีจำนวนชุดข้อมูลพร้อมใช้ (Machine Readable) สะสม 31,154 ชุด คิดเป็น 80% ครอบคลุมหลายด้าน อาทิเช่น ด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และการท่องเที่ยว เป็นต้น

“ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้มีความสำคัญเพียงในมิติของการเผยแพร่เท่านั้น แต่ยังเป็นฐานข้อมูลสำคัญที่สามารถนำไปใช้ต่อยอด ตลอดจนการสร้างบริการใหม่ ๆ ที่ตอบโจทย์ประชาชนและภาคธุรกิจ รวมถึงประเทศไทยยังได้รับการประเมินผ่านดัชนี Open Data Inventory หรือ ODIN ซึ่งใช้วัดระดับการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐของประเทศต่างๆ ทั่วโลก  จากการประเมินล่าสุด ประเทศไทยได้รับการจัดอันดับ อยู่ในลำดับที่ 65 ปี 2025 จาก 198 ประเทศ ด้วยคะแนนรวม 64 คะแนน เพิ่มขึ้น 33 อันดับ จากลำดับที่ 98 ในปี 2023 อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญของการพัฒนาข้อมูลในระยะต่อไป ไม่ได้อยู่เพียงที่การมีข้อมูลจำนวนมาก แต่คือการทำให้ข้อมูลนั้น มีคุณภาพและพร้อมใช้” นางไอรดา กล่าว

นางไอรดา กล่าวด้วยว่า นอกจากนี้ สพร. ยังได้ส่งเสริมให้เกิดการใช้ประโยชน์จากข้อมูลเปิดอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการพัฒนานวัตกรรมจากข้อมูล เปิดโอกาสให้บุคลากรภาครัฐพัฒนาทักษะการใช้ข้อมูล ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2565  ผ่านโครงการ DIGI Data Camp ค่ายสานฝันปั้นอัศวินข้อมูลภาครัฐ ซึ่งได้รับความสนใจและมีผู้สมัครเข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยตลอด 4 ปีที่ผ่านมา มีผู้เข้าร่วมโครงการแล้วมากกว่า 4,645 คน สะท้อนให้เห็นถึงการตื่นตัวของหน่วยงานภาครัฐ ในการพัฒนาองค์กรสู่ Data-Driven Organization และการนำข้อมูลไปสร้างนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจและสังคม