ม.ร.ว.จิราคม ชี้ถึงเวลาส่ง อุยกูร์ กลับจีนตาม กม. ย้ำอย่าปล่อยปัญหาค้างคานับสิบปี
เมื่อวันที่ 9 กันยายน ม.ร.ว.จิราคม กิติยากร เปิดเผยถึงกรณีชาวอุยกูร์ที่อยู่ในประเทศไทยมาเป็นเวลานานว่า ถึงเวลาที่ประเทศไทยควรจัดการปัญหาดังกล่าวให้ชัดเจนตามกฎหมาย หลังจากปัญหานี้ถูกปล่อยให้ยืดเยื้อมานานนับสิบปี โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศไทยมีกรอบกฎหมายและกระบวนการเกี่ยวกับการเนรเทศคนต่างด้าวที่ชัดเจนมากขึ้น
ม.ร.ว.จิราคม กล่าวว่า ประเด็นที่ต้องจับตาคือสถานะของชาวอุยกูร์ที่อยู่ในเรือนจำไทย ภายหลังพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ พ.ศ. 2569 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2569 กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการปล่อยตัวหรือลดโทษผู้ต้องขังที่เข้าเกณฑ์ จึงต้องพิจารณาต่อไปว่า หากบุคคลใดพ้นจากกระบวนการลงโทษแล้ว แต่ไม่มีสิทธิพำนักในประเทศไทย จะต้องเข้าสู่กระบวนการตามกฎหมายอย่างไร
“เมื่อพ้นจากกระบวนการลงโทษแล้ว แต่เป็นคนต่างด้าวที่ไม่มีสิทธิพำนักอยู่ในประเทศไทย รัฐก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย ไม่ใช่ปล่อยให้สถานะค้างอยู่โดยไม่มีกำหนด” ม.ร.ว.จิราคม กล่าว
ม.ร.ว.จิราคม กล่าวว่า ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการเนรเทศ พ.ศ. 2569 ซึ่งมีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2569 ได้กำหนดแนวทางและขั้นตอนในการดำเนินการกับคนต่างด้าวที่ต้องถูกเนรเทศ ดังนั้น หากตรวจสอบแล้วพบว่าชาวอุยกูร์รายใดไม่มีสิทธิพำนักในประเทศไทยและเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย ก็ควรเข้าสู่กระบวนการส่งกลับประเทศต้นทางอย่างถูกต้อง
อย่างไรก็ตาม การส่งกลับจะต้องคำนึงถึงหลัก Non-refoulement หรือหลักห้ามส่งบุคคลกลับไปยังประเทศที่มีเหตุอันควรเชื่อว่าจะถูกทรมานหรือได้รับอันตรายร้ายแรง โดยต้องมีการตรวจสอบข้อเท็จจริงและความเสี่ยงเป็นรายบุคคล หลักดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าบุคคลจะมีสิทธิพำนักอยู่ในประเทศไทยโดยไม่มีกำหนด แต่หมายความว่ารัฐต้องดำเนินการส่งกลับภายใต้หลักประกันด้านสิทธิมนุษยชนและกฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง
ม.ร.ว.จิราคม กล่าวถึงกรณีรัฐบาลไทยส่งชาวอุยกูร์ 40 คนกลับจีนเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2568 ซึ่งฝ่ายไทยระบุว่าได้รับหนังสือรับรองและหลักประกันจากฝ่ายจีนเกี่ยวกับความปลอดภัยและการดูแลผู้เดินทางกลับ โดยเห็นว่าประเด็นดังกล่าวควรนำมาเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาแนวทางจัดการชาวอุยกูร์ที่ยังอยู่ในประเทศไทย
“ประเทศไทยไม่ควรปล่อยให้ปัญหานี้ค้างคาไปอีกนับสิบปี เราต้องใช้กฎหมายที่มีอยู่จัดการอย่างชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้ หากตรวจสอบแล้วไม่พบเหตุที่เข้าข่ายหลัก Non-refoulement และประเทศจีนยืนยันรับตัวอย่างเป็นทางการ การส่งกลับก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย” ม.ร.ว.จิราคม กล่าว
ม.ร.ว.จิราคม กล่าวย้ำว่า การแก้ปัญหาเรื่องชาวอุยกูร์ควรเดินหน้าไปพร้อมกันทั้งในมิติของหลักนิติธรรม ความมั่นคงของรัฐ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยไม่ควรปล่อยให้ประเทศไทยต้องแบกรับปัญหาที่ไม่มีจุดสิ้นสุด
“โดยส่วนตัวแล้ว ผมเห็นว่าต้องส่งอุยกูร์กลับจีนเท่านั้น แต่การส่งกลับต้องทำตามกฎหมาย มีการตรวจสอบ และมีหลักประกันที่ชัดเจน เพื่อให้การดำเนินการของประเทศไทยเป็นไปอย่างถูกต้องและรักษาผลประโยชน์ของประเทศ” ม.ร.ว.จิราคม กล่าว
