ผลตรวจคพ.พบ โลหะหนัก แม่น้ำปราจีนสูงมาก ชี้ ทำลายเหงือกปลา ตกค้างในดิน สะสมในพืชอันตรายสุดๆ
กรณี กรมควบคุมมลพิษ(คพ.) ออกมายอมรับเรื่องความคลาดเคลื่อนในการตรวจหาสารพิษในพื้นที่น้ำท่วม จ.ปราจีนบุรี โดยรายงานสลับกันระหว่างค่าอะลูมิเนียม และค่าแอมโมเนีย โดยพบค่าแอมโมเนียที่ 0.559–3.547มก.ต่อ ลิตร และค่าอะลูมิเนียม 0.22–0.48 มิลลิกรัมต่อลิตร นั้น
วันที่ 24 ตุลาคม นายสนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อม ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้โพสต์เฟซบุ๊ก เกี่ยวกับกรณีดังกล่าวว่า
…ค่าอะลูมิเนียมซึ่งเป็นโลหะหนัก สูงมาก ในน้ำผิวดินที่ถูกน้ำท่วมในจังหวัดปราจีนบุรี…ระบบนิเวศพัง! เสี่ยงต่อระบบห่วงโซ่อาหาร
นายสนธิ ระบุว่า คพ.รายงานผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำปราจีนบุรี (ครอบคลุมพื้นที่ 5 จุดในเขตอ.กบินทร์บุรี อ.ศรีมหาโพธิ อ.เมืองปราจีนบุรี และอ.บ้านสร้างพบค่าอะลูมิเนียม อยู่ในช่วง 0.559–3.547มก.ต่อ ลิตร
..ค่าอะลูมิเนียม (Aluminium) ในระดับ 0.559 ถึง 5.547 มก.ต่อลิตร ในน้ำผิวดิน ถือ ว่า “เป็นอันตราย” และสูงเกินเกณฑ์มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ดังนี้
เกณฑ์เพื่อการคุ้มครองสิ่งมีชีวิตในน้ำ โดยทั่วไปองค์การปกป้องสิ่งแวดล้อม (เช่น US EPA) กำหนดให้ระดับสารอะลูมิ เนียมในน้ำไม่ควรเกิน 0.087 mg/L (87 µg/L) สำหรับผลกระทบเรื้อรัง และไม่ควรเกิน 0.75 mg/L สำหรับผลกระทบเฉียบพลัน
อันตรายต่อระบบนิเวศและสิ่งมีชีวิตในน้ำ (ความเป็นพิษสูงมาก)
– ทำลายเหงือกปลา สารอะลูมิเนียมที่ละลายในน้ำจะเข้าไปเกาะและสะสมที่เหงือกของปลาและสัตว์น้ำ ทำให้เกิดเมือกอุดตัน ขัดขวางการแลกเปลี่ยนออกซิเจน ส่งผลให้ปลาขาดอากาศและ ตายเฉียบพลันได้
-อันตรายต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำระดับอะลูมิเนียมที่เกิน 0.1 – 0.2 mg/L ก็เริ่มส่งผลเสียต่อปลาและสิ่งมีชีวิตในน้ำความเป็นพิษจะสูงขึ้นในน้ำที่เป็นกรด หากแหล่งน้ำผิวดินนั้นมีค่า pH ต่ำ (น้ำเป็นกรด) อลูมิเนียมจะยิ่งละลายตัวได้ดีและมีความเป็นพิษต่อปลาและพืชน้ำรุนแรงขึ้นเป็นทวีคูณ สารอะลูมิเนียมจะย่อยสลายได้ยาก จึงสามารถตกค้างอยู่ในดิน ตะกอนน้ำ และสะสมต่อเนื่องผ่านพืชหรือสัตว์น้ำเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร
สาเหตุที่อลูมิเนียมสูงในน้ำผิวดินภายหลังน้ำท่วมใหญ่
-เมื่อเกิดน้ำท่วมขังหรือน้ำไหลหลาก กระแสน้ำจะกัดเซาะและชะล้างหน้าดิน รวมถึงพัดพาเศษตะกอนดินจากพื้นที่ต้นน้ำและพื้นที่เปิดโล่งลงสู่แม่น้ำ ลำ คลองส่งผลให้สารอลูมิเนียมที่เกาะอยู่กับโมเลกุลของดินหลุดลอยและปนเปื้อนเข้าสู่ระบบน้ำผิวดินโดยตรง
-น้ำที่ท่วมหลากอาจชะเอา ขยะ กาก สารเคมีและน้ำเสียจากโรงงานอุตสาห กรรม ส่งผลให้อลูมิเนียมสังเคราะห์เหล่านี้หลุดรอดและไหลมารวมกันในมวลน้ำผิวดิน เช่น โรงงานผลิตหรือแปรรูปอะลูมิเนียม น้ำท่วมจะพัดพาเอาฝุ่นโลหะ ตะกรัน หรือสารเคมีดิบที่เก็บไว้ในโรงงานออกสู่ภายนอก,โรงงานเค มีและโรงงานชุบโลหะที่ใช้สารประกอบอะลูมิเนียมในกระบวนการผลิต,บ่อกักเก็บกากอุตสาหกรรมและเถ้าถ่านหิน น้ำท่วมมักทำให้คันกั้นบ่อเหล่านี้พังทลายส่งผลให้กากของเสียที่มีกากอลูมิเนียมออกมา
