สายด่วน 1362 เบื้องหลังนาทีชีวิต ช่วยสัตว์ทะเลฝั่งบูรพา
เสียงโทรศัพท์ดัง สองครั้ง
สวัสดีครับ สายด่วนพิทักษ์ป่า 1362 พงศกรรับสาย มีอะไรให้ช่วยไหมครับ…
ทุกครั้งที่หมายเลข 1362 ดังขึ้น นั่นหมายถึงสัญญาณแจ้งเตือนนาทีชีวิตของสัตว์ทะเลในประเทศไทย
เพราะนี่คือสายด่วนพิทักษ์ป่าและรักษาทะเล ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างพลเมืองดีกับทีมปฏิบัติการกู้ชีพสัตว์ทะเลหายากเกยตื้น
เราไปดูการทำงานของพวกเขากัน
หลังจากได้รับแจ้งแล้วเราทำอย่างไร
น.สพ.ธนพรรณ ชมชื่น นายสัตวแพทย์ปฏิบัติการ ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งตะวันออก บอกว่า ปกติเวลาที่ได้รับแจ้งเข้ามา เราก็จะแบ่งเป็นอีก 2 ประเภท ประเภทแรกก็คือกลุ่มที่มีชีวิต เราก็จะออกไปรับเข้ามาเพื่อทำการรักษาที่ศูนย์ช่วยชีวิตแห่งนี้ แต่ว่ามันก็จะมีเหตุการณ์บางอย่าง อย่างเช่นถ้าเป็นกลุ่มของโลมาที่มีขนาดใหญ่ หรือพวกวาฬตัวใหญ่ ๆ เราก็ไม่สามารถที่จะเอาเข้ามาได้ครับ เราก็จะเหมือนมีหน่วยเคลื่อนที่ออกไปเพื่อรักษาและก็อนุบาลในพื้นที่ที่เขาเกยตื้นเลย เนื่องจากว่าเราไม่สามารถเคลื่อนย้ายเขาได้ แต่ถ้าเป็นพวกเต่าทะเล ส่วนใหญ่เราก็จะย้ายกลับมาที่นี่ หรือโลมาตัวเล็ก ๆ
น.สพ.ธนพรรณ บอกอีกว่า แต่ว่าอีกกลุ่มหนึ่งก็คือเป็นกลุ่มที่เสียชีวิตนะครับ ถ้าซากเน่ามาก เราก็อาจจะทำการฝังทำลายบริเวณที่เจอเลย แต่ว่าถ้าเป็นซากสด เราก็จะเอากลับเข้ามาที่นี่เพื่อทำการผ่าชันสูตร เพราะว่าคุณภาพซากแต่ละระยะ แต่ละคุณภาพ มีการศึกษาหรือเอาไปนำไปวิจัยต่อ ได้ไม่เท่ากัน ถ้าเป็นซากสด เราสามารถที่จะหาสาเหตุการตายได้แล้วก็เก็บเพื่อเป็นงานวิจัยได้
ความแตกต่างของการรักษาสัตว์ทะเลหายากกับการรักษาสัตว์อื่น ๆ นี่มันแตกต่างกันอย่างไร
น.สพ.ธนพรรณ บอกว่า อย่างแรกเลยก็คือเขาไม่ได้มีเจ้าของ พอเป็นสัตว์ป่า เราไม่รู้ประวัติของเขาเลย ถ้าเป็นแบบเจ้าของพาสุนัขพาแมวมาที่โรงพยาบาลสัตว์ เราก็สามารถที่จะถามซักประวัติได้ว่าอายุเท่าไหร่ ความเป็นอยู่ของเขาเป็นยังไง แต่ว่าพอเป็นเต่าทะเลหรือโลมาที่อยู่ในธรรมชาติเลยคือเราไม่รู้เลย เราจะต้องมีใช้การประมาณใช้การกะเอา และก็ใช้จากการตรวจสุขภาพเอา อันนี้คือความยาก เรามีข้อมูลกับตัวสัตว์เนี่ยน้อยมาก อย่างที่สองก็คือองค์ความรู้ต่าง ๆ ไม่ได้มีแบบเยอะเพียงพอเหมือนกับตัวสุนัขและแมวที่มีคนศึกษาเยอะ อย่างยาที่เราใช้ตอนนี้เราก็ใช้เป็นเหมือนการเขาเรียกว่า extra-label use ก็คือเหมือนเป็นยาที่ไม่ได้มีมาเพื่อเต่าทะเล เราก็ต้องเทียบเคียงเอาและก็ดูว่ามันสามารถใช้ได้ไหมและก็มีผลเสียอย่างไร
ปกติในโลกมีไหม ยาสั่งสำหรับการรักษาเต่าทะเลโดยเฉพาะ
ยังไม่มีครับ ทั้งหมดเราก็แบบแปลงและก็ใช้ เหมือนปรับเอาให้มันพอที่จะใช้ได้ในเต่าทะเล
ด้าน ประฐมพงษ์ พัดสอน ผู้อำนวยการศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล จังหวัดระยอง กล่าวว่า สำหรับในพื้นที่ทางทะเลชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก ทางเรามีการบริหารจัดการในเรื่องของการรับแจ้งเหตุในสายด่วน 1362 เพื่อรับแจ้งเหตุด่วนในเรื่องของการบุกรุก การทำลาย หรือว่าการพบเจอสัตว์ทะเลหายาก ไม่ว่าจะเป็นเต่า โลมา วาฬ พะยูน
เจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งจะได้รับการอบรมเกี่ยวกับการช่วยเหลือชีวิตสัตว์ทะเลหายาก เมื่อมีการพบเจอหรือมีการแจ้งเหตุก็จะมีการเข้าทำการปฐมพยาบาลก่อน ถ้าเกิดว่าเราไปเจอสัตว์ เมื่อปฐมพยาบาลเบื้องต้นเสร็จแล้ว ทางเจ้าหน้าที่ทำหน้าที่ประสานกับทางทีมสัตวแพทย์นะครับ เพื่อจะเข้ามาทำการรับไปอนุบาล หรือว่าในการปฐมพยาบาลในการขนย้ายที่จะไปช่วยเหลืออย่างทันท่วงที
ประฐมพงษ์ กล่าวว่า ในการปฏิบัติงานของการรับแจ้งเหตุสายด่วน 1362 เราก็จะมีการทั้งกลุ่มไลน์ ทั้งตัวอีเมลที่ทางกรมได้แจ้งมานะครับ เมื่อแจ้งมาเสร็จ ก็จะมีระยะเวลาให้เราทำงาน ไม่ว่าจะเป็น 24 ชั่วโมง หรือว่า 15 วัน 7 วัน นะครับ เราต้องทันต่อเหตุการณ์ ไม่ว่าจะเป็นตัวสัตว์ทะเลหายากเอง หรือการบุกรุกทำลายทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งต่าง ๆ เราจะมีการประสานงานไม่ว่าจะเป็นสำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 และศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก ซึ่งเป็นศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ทะเลหายากในภาคตะวันออกที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออก
ในส่วนของการทำงานที่การบูรณาการ ไม่ว่าจะเป็นชุมชนเครือข่ายเองก็ตาม ทีมสัตวแพทย์ ทีมของสำนักงานบริหารเองก็ตาม ก็จะ มีการประสานและทำงานร่วมกัน ไม่ว่าใครจะเจอ ทางชุมชนชายฝั่งเจอ ก็จะมีการแจ้ง ไม่ว่าจะเป็นทางทีมสัตวแพทย์ หรือทีมทางผมเองก็ตาม เมื่อมีการแจ้งเหตุแล้ว เราก็จะมีการบูรณาการร่วมกันในการเข้าไปช่วยเหลือสัตว์ทะเลหายากครับ
สัตว์ทะเลจะยังคงมีชีวิตได้ ไม่ใช่แค่การรอให้มีหน่วยกู้ภัยมาช่วยเหลือ แต่เริ่มต้นที่พวกเราทุกคนช่วยกันดูแลพื้นที่ ลดขยะ และไม่ทำลายบ้านของพวกเขา
หากพบสัตว์ทะเลหายากเกยตื้นหรือบาดเจ็บ โทรแจ้งได้ทันทีที่สายด่วน 1362 ตลอด 24 ชั่วโมง
เพราะทุกสายที่คุณโทร คือโอกาสรอดของชีวิตใต้ท้องทะเลไทย
